Wprawnym Okiem Historyka Witam na moim blogu historycznym | dr Adam Cyra
W Powstaniu Warszawskim walczyło kilkunastu więźniów KL Auschwitz, którzy wcześniej zostali zwolnieni przez władze SS lub byli uciekinierami z tego obozu. Jednym z nich był Marian Szczepański, który urodził się 13 sierpnia 1920 r. w Zwoleniu, województwo kieleckie (obecnie mazowieckie). W tym czasie jego ojciec Józef Szczepański uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej, po zakończeniu której przeniósł …
W dniu 26 sierpnia 1943 r. Kierownictwo Dywersji Okręgu Warszawskiego AK przeprowadziło nieudaną akcję, której celem było zniszczenie wtórników kart rozpoznawczych, przechowywanych dla celów policyjnych w niemieckim urzędzie Arbeitsamt przy ul. Czackiego 14. Ich istnienie sprawiało, że każdy posiadacz fałszywej arbeitskarty mógł łatwo zostać rozpoznany. Akcja ta zakończyła się całkowitą katastrofą, bo gestapo powiadomione przez …
Ta ucieczka i losy jej bohaterów są niezwykłe, lecz trudno je dokładnie opisać z powodu niewielu zachowanych źródeł historycznych. Józef Barcikowski urodził się 17 marca 1913 r. w Sapożynie pomiędzy Równem a Krzemieńcem na Wołyniu, technik budowlany, oficer rezerwy WP (ppor. od 1 stycznia 1938 r.). Przed wybuchem drugiej wojny światowej mieszkał w Warszawie, gdzie …
W dniu 27 stycznia 2025 r. uczestniczył jako najstarszy były więzień niemieckich obozów koncentracyjnych, spośród tych ocalałych, którzy brali udział w obchodach 80. rocznicy wyzwolenia KL Auschwitz-Birkenau. Przemawiał podczas tej uroczystości, kilka tygodni temu ukończył 99 lat. Leon Weintraub urodził się 1 stycznia 1926 r. w Łodzi, gdzie jego matka Natalia po śmierci ojca w …
Osiemdziesiąt lat temu, kiedy 27 stycznia 1945 r. do obozów Auschwitz-Birkenau-Monowitz wkroczyli żołnierze Armii Czerwonej, pozostało w nich tylko około 7000 chorych i wycieńczonych więźniów (mężczyzn, kobiet oraz w tej liczbie 750 dzieci i młodocianych). Nie byli oni w stanie w większości uczestniczyć już w pieszym marszu ewakuacyjnym, zwanym Marszem Śmierci, który prowadził głównie do …
Józef Pułecki był jednym z blisko 2600 polskich 100-latków, żyjących w Polsce w 2023 r. Ponad rok temu świętował swoje 101. urodziny, ciesząc się życiem i zdradzając, jakie są jego sekrety długowieczności. Był wtedy w doskonałej formie psychicznej i fizycznej. Lekarze szacowali wówczas, że jego wiek biologiczny jest niższy, niż wskazywał jego PESEL. Większość swojego …
Zbigniew Radłowski urodził się 22 sierpnia 1924 r. w Warszawie jako syn oficera Wiktora Radłowskiego, oficera Wojska Polskiego. W związku ze służbą wojskową ojca, matka i cztery siostry przeniosły się ze stolicy do Gniezna, natomiast on sam kontynuował naukę w Korpusie Kadetów nr 2 w w Rawiczu. W pierwszych dniach wojny obronnej Polski w 1939 …
Czesław Łapiński urodził się 4 czerwca 1912 r. w Sosnowcu, natomiast wychował w Olkuszu, gdzie jego ojciec Julian Łapiński był znanym lekarzem, więzionym podczas okupacji niemieckiej w KL Dachau, z którego został zwolniony. Czesław był absolwentem Gimnazjum im. Króla Kazimierza Wielkiego w Olkuszu. Potem ukończył prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie i Szkołę Podchorążych Rezerwy Artylerii …
W dniu 9 września 1944 r. zbiegło z KL Auschwitz pięciu Polaków. Wśród nich było trzech więźniów z pierwszego transportu polskich więźniów politycznych, który przybył do oświęcimskiego obozu z więzienia w Tarnowie 14 czerwca 1940 r. Byli to: Stanisław Maliński (nr 69) z Tarnowa, Stanisław Furdyna (nr 193) i Antoni Wykręt (nr 613). Zbiegowie zasilili …
Wśród załogi SS w KL Auschwitz było niewielu Niemców, którzy nie zatracili człowieczeństwa, zachowali godną postawę i starali się pomagać więźniom. Do nich należał Richard Böck, który urodził się 2 kwietnia 1906 r. w Harthausen koło Günzburga, z zawodu był tkaczem. Richard grał na trąbce w orkiestrze i jak wszyscy jej członkowie wstąpił do SS …