Jubileuszowy numer „Biuletynu TOnO”

Ukazał się pięćdziesiąty ósmy numer „Biuletynu Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem”, który nawiązuje do trzydziestej rocznicy działalności tej organizacji w latach 1983-2013. Towarzystwo Opieki nad Oświęcimiem powstało ponad trzydzieści lat temu, 25 stycznia 1983 roku, z inicjatywy byłych więźniów KL Auschwitz, którzy postanowili podjąć różnorodne działania, aby zachować pamięć o tragicznych wydarzeniach z czasów istnienia niemieckiego, …

„A mnie jest szkoda lata …”

Stanisław Dobrowolski

Największa egzekucja w KL Auschwitz została przeprowadzona siedemdziesiąt jeden lat temu. W dniu 28 października 1942 r. pod „Ścianą Straceń” na dziedzińcu bloku nr 11 rozstrzelano około 280 Polaków więzionych w tym obozie. Egzekucja ta miała charakter odwetu na więźniach za sabotaż i akcje partyzanckie prowadzone na terenie Lubelszczyzny, a ofiarami jej byli głównie więźniowie …

Rocznica egzekucji w KL Auschwitz

Siedemdziesiąt lat temu pod Ścianą Straceń rozstrzelano kilkudziesięciu więźniów Polaków -wybitnych wojskowych oraz działaczy społecznych i politycznych. Wśród nich byli członkowie konspiracji wojskowej, utworzonej w KL Auschwitz przez rotmistrza Witolda Pileckiego pod nazwą Związek Organizacji Wojskowej. Pod Ścianą Straceń na dziedzińcu bloku nr 11, w rocznicę tej egzekucji, członkowie oświęcimskiego Oddziału Miejskiego Towarzystwa Opieki nad …

Podobóz KL Auschwitz w Brnie

W dniu 4 października 2013 r. odbyła się uroczystość odsłonięcia Tablicy Pamięci upamiętniającej około 250 Polaków więzionych w podobozie oświęcimskim Brünn na Morawach. Uroczystość przygotowało Towarzystwo Opieki nad Oświęcimiem przy wsparciu finansowym Fundacji Pamięci Ofiar Auschwitz-Birkenau oraz wspólpracy z  Gimnazjum Katolickim w Brnie (Republika Czeska), w budynku którego w latach 1943-1945 znajdował się podobóz Brünn. …

Niecodzienna podróż z Olkusza-Olewina do Muzeum Auschwitz-Birkenau

Wycieczkę rozpoczęliśmy zapalaniem zniczy przy pomniku obok kapliczki w Olewinie. Pomnik (proszę klikać) ten został wybudowany w 1991 r., a jego fundatorem był nieżyjący już Józef Klich, którego dziadek Wincenty i ojciec Józef zginęli w KL Auschwitz. Na jego płycie wyryte są nazwiska trzech mieszkańców Olewina, którzy zginęli w niemieckich obozach koncentracyjnych. Dwaj z nich to …

Zbrodnia na dziedzińcu bloku nr 11

Egzekucja pod Ścianą Straceń, obraz b. więźnia Władysława Siwka

Siedemdziesiąt lat temu, 11 października 1943 r., pod Ścianą Straceń rozstrzelano pięćdziesięciu czterech więźniów. W grupie rozstrzelanych byli Polacy, wybitni wojskowi, działacze społeczni i polityczni. Jednym z nich był ppłk lotnictwa Teofil Dziama, który urodził się 5 stycznia 1895 r. w Białej Rzeszowskiej (miejscowość ta obecnie jest włączona w obręb miasta Rzeszowa). Po zdaniu matury …

Nie był konfidentem w KL Auschwitz

Osobiście w połowie lat osiemdziesiątych przez wiele miesięcy zbierałem materiały na temat działalności obozowego ruchu oporu w 1944 r. z udziałem Józefa Cyrankiewicza i skoczka spadochronowego – cichociemnego ppor. Stefana Jasieńskiego ps. „Urban”. Efektem końcowym moich wysiłków badawczych była wydana w 2005 r. książka „Spadochroniarz „Urban”. Nie natrafiłem wtedy ani nigdy później, na ślad żadnych …

Zbrodnie w żwirowni koło „Theatergebäude”

O wspomnianych poniżej tragicznych zdarzeniach pisze obszernie w moim artykule, zatytułowanym „Żwirownia obok „Theatergebäude” jako miejsce zbrodni w KL Auschwitz”, który został opublikowany w najnowszym tomie „Studiów nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem” 2013, t. 34, nr 4. W latach 1940-1941 egzekucje w obozie macierzystym w Oświęcimiu (KL Auschwitz I) były wykonywane głównie w żwirowniach, położonych poza …

Z Katowic przez Miednoje do Moskwy

W dniu 2 sierpnia 2013 r. wyjeżdżam z Katowic do Miednoje koło Tweru w Rosji. Przed wyjazdem odwiedzam Pomnik usytuowany niedaleko placu Andrzeja w Katowicach. Jadę przez Litwę i Łotwę, a potem już przez tereny Rosji w kierunku Miednoje. Jest to wieś położona około 200 km na północny zachód od Moskwy, gdzie przed drugą wojną światową …

Jeszcze jedna Księga Pamięci Polaków

W początkowym okresie KL Auschwitz był miejscem kaźni prawie samych Polaków. Ginęli tutaj przede wszystkim przedstawiciele polskiej inteligencji oraz członkowie polskiej konspiracji i Polacy schwytani w łapankach, jak również w niewielkiej liczbie polscy Żydzi, przywożeni w transportach razem z Polakami. Masowa zagłada ludności żydowskiej rozpoczęta została w komorach gazowych Birkenau dopiero wiosną 1942 r. Równocześnie transporty polskie …