Pierwsza walka bokserska w Auschwitz

Wicemistrz Polski i mistrz Warszawy, przedwojenny polski bokser Tadeusz Pietrzykowski „Teddy” (nr obozowy 77) przypadkowo rozegrał w KL Auschwitz w marcu 1941 r. mecz z kapo niemieckim Walterem Düningiem (nr obozowy 3203), który boksował także przed wojną i mówiono o nim, że zdobył nawet w Niemczech tytuł zawodowego mistrza wagi średniej. Ta walka i późniejsze pojedynki bokserskie toczone przez Tadeusza Pietrzykowskiego w niemieckich obozach koncentracyjnych niewątpliwie uratowały mu życie.

Ta pierwsza obozowa walka bokserska miała miejsce w następujących okolicznościach, o czym „Teddy” tak opowiadał, co miałem możliwość wysłuchać, odwiedzając go w jego domu w Bielsku-Białej:

Była wolna od pracy niedziela. Przed obozową kuchnią zebrała się grupa więźniów. Jeden z nich podbiegł w moim kierunku i krzyknął: «Teddy, chcesz otrzymać kawałek chleba, chodź szybko. Wśród nas jest niemiecki bokser. Szukam kogoś, kto z nim będzie się boksował i go pokona. Zwycięzca w nagrodę otrzyma chleb». Ważyłem 42 kg, lecz zdecydowałem się od razu na walkę. Zobaczyłem doskonale zbudowanego blondyna, trzymającego w rękach rękawice, które używaliśmy zimą podczas pracy. Jak mnie ujrzano, zgromadzeni zaczęli się śmiać, byłem bowiem bardzo chudy. Przeciwnik spytał mnie w języku niemieckim, czy chcę walczyć, odpowiedziałem twierdząco. Doszło do walki, podczas której uratowały mnie moje umiejętności techniczne. Wykorzystując je, skutecznie broniłem się przed atakami o wiele silniejszego i znacznie więcej ważącego przeciwnika. W pewnym momencie Walter Düning opuścił rękawice. Zaprzestał walki i doceniając moją nad nim przewagę zapytał w jakim komandzie chciałbym pracować Odpowiedziałem „Tierpfleger” wiedząc, że tam można zdobyć dodatkowe pożywienie, jak wytłoki buraczane, brukiew i marchew. Otrzymałem ten przydział i odtąd zacząłem zajmować się karmieniem krów i cieląt. Równocześnie stałem się znany jako bokser i toczyłem w obozie oświęcimskim liczne walki z bokserami, których esesmani wyszukiwali w nowo przybyłych transportach, organizując w ten sposób atrakcyjne dla siebie widowiska.

Jedną z ostatnich walk Pietrzykowskiego w KL Auschwitz było spotkanie z Żydem holenderskim Leu Sandersem, który był mistrzem Holandii w wadze półśredniej: Jego żona wraz z dziećmi została zagazowana w Brzezince. 

On sam był bardzo dobrym bokserem i w walkę z nim stoczoną na początku 1943 r., włożyłem wiele wysiłku (…). Zabawiałem meczami bokserskimi esesmanów, wykorzystując swoją pozycję w niesieniu pomocy współwięźniom i nieraz sprawiając pod pozorem sportowej walki «tęgie lanie» przeciwnikom, o których wiedziałem, że jako więźniowie funkcyjni znęcają się nad innymi.

W sumie „Teddy” stoczył w obozie oświęcimskim około czterdziestu pojedynków pięściarskich, chociaż niektórzy podają, że było ich nawet sześćdziesiąt. Prawie wszystkie z nich wygrał.

Później więziono go w Neuengamme. Był to obóz położony koło Hamburga, gdzie doszło do sensacyjnego pojedynku Tadeusza Pietrzykowskiego z niemieckim bokserem Schally Hottenbachem.

Ważył on 96 kg i był wicemistrzem amerykańskiego świata boksu zawodowego w wadze półciężkiej.

Zwycięzca Schally Hottenbacha i około dwudziestu innych walk bokserskich stoczonych przez niego w Neuengamme doczekał ostatecznie wolności w Bergen-Belsen, wyzwolony osiemdziesiąt lat temu przez żołnierzy alianckich w dniu 14 kwietnia 1945 r.

Wojnę przeżył także Walter Düning, którego we wrześniu 1939 r. osadzono w KL Sachsenhausen, a następnie 29 sierpnia 1940 r. przewieziono go z tego obozu w grupie 100 więźniów niemieckich (politycznych, kryminalnych, asocjalnych) do KL Auschwitz celem obsadzenia nimi funkcji obozo­wych, tj. blokowych i kapo. Oznaczono ich numerami 3188—3287. Wśród nich znajdował się Walter Düning, który otrzymał funkcję kapo w komandzie transportowym „Rollwagen II” i stoczył omówioną powyżej pierwszą walkę z Tadeuszem Pietrzykowskim.

W maju 1944 r. władze obozowe zwolniły Düninga z KL Auschwitz, kierując go do brygady SS-Oberführera Oskara Dirlewangera (służyli w niej również więźniowie kryminaliści — Niemcy, przeniesieni w tym celu także z obozu Auschwitz). Po kilku tygodniach, 7 lipca tegoż roku, Walter Düning został wzięty na froncie wschodnim do niewoli przez żołnierzy Armii Czerwonej, w której przebywał aż do 13 października 1955 r.

Po zwolnieniu powrócił do Niemiec i ostatnie lata życia spędził w Gladbeck,  w mieście w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia.

Czytaj więcej: Walter Düning: kapo z którym walczył Pietrzykowski

Adam Cyra

Oświęcim, 14 kwietnia 2025 r.