{"id":967,"date":"2009-07-22T21:40:08","date_gmt":"2009-07-22T21:40:08","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=967"},"modified":"2021-10-31T12:01:42","modified_gmt":"2021-10-31T12:01:42","slug":"nieznane-karty-zgonu-aleksandra-aleksiejewa-i-wieslawa-jagodzinskiego-z-olkusza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2009\/07\/22\/nieznane-karty-zgonu-aleksandra-aleksiejewa-i-wieslawa-jagodzinskiego-z-olkusza\/","title":{"rendered":"Nieznane karty zgonu Aleksandra Aleksiejewa i Wies\u0142awa Jagodzi\u0144skiego z Olkusza"},"content":{"rendered":"
\n

Kartoteka wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu Mauthausen, po\u0142o\u017conego na terenie Austrii, kt\u00f3ry zosta\u0142 wyzwolony przez wojska ameryka\u0144skie 5 maja 1945 r. i inne akta z tego niemieckiego nazistowskiego obozu, o czym ju\u017c pisa\u0142em poprzednio w tek\u015bcie o Konradzie Juszczyku, od ponad p\u00f3\u0142 wieku znajduj\u0105 si\u0119 w archiwum Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu. W\u015br\u00f3d nich jest nie tyko zachowana karta zgonu Konrada Juszczyka, ale tak\u017ce dalsze nieznane dokumenty zwi\u0105zane z innymi mieszka\u0144cami Olkusza i ziemi olkuskiej, zamordowanymi w KL Mauthausen-Gusen. W sumie s\u0105 to \u017ar\u00f3d\u0142a archiwalne bardzo cenne dla historyk\u00f3w i coraz bardziej przez nich wykorzystywane, chocia\u017c przypuszczam, \u017ce ma\u0142o wiedz\u0105 o nich r\u00f3wnie\u017c \u017cyj\u0105cy jeszcze wi\u0119\u017aniowie KL Mauthausen, a tak\u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bni badacze martyrologii Polak\u00f3w w niemieckich nazistowskich obozach koncentracyjnych.<\/strong><\/p>\n

Wies\u0142aw Jagodzi\u0144ski. kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 3 lipca 1907 r. w Skar\u017cysku, by\u0142 nauczycielem gimnazjalnym w Kowlu na Wo\u0142yniu, a tak\u017ce profesorem matematyki w gimnazjum olkuskim od 15 wrze\u015bnia 1939 r. do zamkni\u0119cia szko\u0142y przez niemieckich nazist\u00f3w 15 stycznia 1940 r. Za dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105 w ZWZ\/AK zosta\u0142 aresztowany 11 lutego 1943 r. i zes\u0142any do Mauthausen-Gusen, nr 14499, gdzie go rozstrzelano 8 lipca 1943 r.<\/p>\n

Z kolei jego \u017cona Teresa Jagodzi\u0144ska (z domu Schmidt), urodzona 11 pa\u017adziernika 1911 r. w Warszawie, by\u0142a w latach 1920-1928 uczennic\u0105 Gimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej w Olkuszu. Podczas okupacji mieszka\u0142a wraz z m\u0119\u017cem Wies\u0142awem Jagodzi\u0144skim oraz c\u00f3reczk\u0105 Ew\u0105 w Olkuszu. Aresztowano j\u0105 r\u00f3wnie\u017c za dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105 w ZWZ\/AK i od 12 lutego 1943 r. wi\u0119ziono na terenie obozu macierzystego w O\u015bwi\u0119cimiu w bloku nr 2a, kt\u00f3ry by\u0142 oddany do dyspozycji wi\u0119zienia \u015bledczego w Mys\u0142owicach. W dniu 5 marca 1943 r. oznaczono j\u0105 numerem 37564 i przeniesiono do KL Auschwitz-Birkenau, gdzie zgin\u0119\u0142a 25 czerwca 1944 r.<\/p>\n

C\u00f3rka Teresy i Wies\u0142awa Jagodzi\u0144skich, posiadaj\u0105ca wiele dokument\u00f3w, zwi\u0105zanych z pobytem i \u015bmierci\u0105 Jej rodzic\u00f3w w niemieckich obozach koncentracyjnych, mieszka w Olkuszu.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d zachowanych kart zgon\u00f3w olkuszan w KL Mauthausen, kt\u00f3re s\u0105 przechowywane w archiwum Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu warto tak\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na kart\u0119 zgonu Aleksandra Aleksiejewa, urodzonego 26 marca 1914 r. w Su\u0142oszowej i zamieszka\u0142ego w Olkuszu, kt\u00f3ry wraz z \u017con\u0105 Ann\u0105 nale\u017ca\u0142 do \u201eOr\u0142a Bia\u0142ego\u201d. Za dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105 w tej organizacji zosta\u0142 aresztowany 12 lutego 1943 r. i przewieziony do obozu Auschwitz, gdzie zosta\u0142 skazany na kar\u0119 \u015bmierci. Po trzech tygodniach wywieziono go do Mauthausen i rozstrzelano 17 kwietnia 1943 r.<\/p>\n

Z kolei jego \u017cona Anna Goc (z domu Krzy\u017canowska, w obozie Aleksiejew), urodzona 20 lipca 1919 r. w Charsznicy, zamieszka\u0142a w Olkuszu, aresztowana zosta\u0142a wraz z m\u0119\u017cem12 lutego 1943 r. i przewieziona do Auschwitz, gdzie otrzyma\u0142a nr 37537. W dniu 21 sierpnia 1944 r. z tego obozu przeniesiono j\u0105 do Natzweiler (podob\u00f3z Ebingen), a potem ewakuowano j\u0105 do Ravensbr\u00fcck, gdzie odzyska\u0142a wolno\u015b\u0107 w pierwszych dniach maja 1945 r. Anna Goc (nazwisko powojenne po drugim m\u0119\u017cu) zmar\u0142a w Olkuszu kilka lat temu.<\/p>\n

Stanis\u0142aw Nogaj, by\u0142y wi\u0119zie\u0144 Mauthausen-Gusen, w swoich wspomnieniach, zatytu\u0142owanych \u201eGusen\u201d, Katowice 1945, cz\u0119\u015b\u0107 II, na stronie 81-82 opisuje, jak zgin\u0105\u0142 Aleksander Aleksiejew, kt\u00f3ry w dniu 17 kwietnia 1943 r. zosta\u0142 rozstrzelany w tym obozie wraz z dwoma innymi Polakami: Kazimierzem Fabrowiczem, urodzonym 1 pa\u017adziernika 1910 r. i Aloizym Laszczakiem, urodzonym 22 listopada 1899 r.<\/p>\n

Nogaj tak pisze na ten temat:<\/p>\n

\n

Delikwenci oczekiwali wykonania wyroku przez ca\u0142y dzie\u0144, stoj\u0105c pod \u015bcian\u0105. Komendant Ziereis przyby\u0142 niespodziewanie ju\u017c o godz. 5-tej po po\u0142udniu, zamiast o godzinie 6-tej. Egzekucj\u0119 trzeba by\u0142o przy\u015bpieszy\u0107. Seidler zaofiarowa\u0142 si\u0119 osobi\u015bcie, dopilnowa\u0107, by pluton egzekucyjny przyby\u0142 na miejsce jak najpr\u0119dzej.<\/span><\/p>\n

– Nie potrzeba! \u2013 krzykn\u0105\u0142 za nim Ziereis.<\/span><\/p>\n

– Za\u0142atwimy to sami \u2013 doda\u0142 do swego otoczenia, kt\u00f3re s\u0142u\u017calczo oczekiwa\u0142o dalszych jego rozkaz\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Ziereis zarz\u0105dzi\u0142 nast\u0119pnie, by skazani na \u015bmier\u0107 wi\u0119\u017aniowie po\u0142o\u017cyli si\u0119 na piasku, twarz\u0105 do ziemi. Potem podszed\u0142 kolejno do ka\u017cdego przy\u0142o\u017cy\u0142 browning do ty\u0142u czaszki, mordowa\u0142 ka\u017cdego osobi\u015bcie, \u015bmiej\u0105c si\u0119 przy tym do przygl\u0105daj\u0105cych mu si\u0119 SS-man\u00f3w. Wi\u0119\u017aniowie, pracuj\u0105cy w krematorium, przygl\u0105dali si\u0119 tej scenie.<\/span><\/p>\n

– Sprz\u0105tnijcie to \u015bcierwo! \u2013 rzuci\u0142 rozkaz Ziereis kapie krematorium J\u00f3zefowi Szwendemanowi, wskazuj\u0105c na zabitych. Trupy zabitych wrzucono na w\u00f3zek i odwieziono do krematorium. Po odej\u015bciu Ziereisa poszli\u015bmy obejrze\u0107 piasek krwi\u0105 wi\u0119\u017ani\u00f3w zbroczony.<\/span><\/p>\n

Nast\u0119pnego dnia opowiada\u0142 mi dr Kami\u0144ski, \u017ce przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 wyrzucaniu zabitych z w\u00f3zka do ch\u0142odni w krematorium widzia\u0142, jak jeden z rzekomych trup\u00f3w podni\u00f3s\u0142 si\u0119 na cementowej posadzce. \u017by\u0142 jeszcze i by\u0142 przytomny. Kula Ziereisa nie u\u015bmierci\u0142a go. \u017bywego wrzucono razem z trupami do ch\u0142odni, gdzie by\u0142o kilkadziesi\u0105t trup\u00f3w. Niew\u0105tpliwie zmar\u0142 z zimna albo z przera\u017cenia, gdy ch\u0142odni\u0119 zamkni\u0119to.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Warto jeszcze doda\u0107, \u017ce morderca wspomnianych powy\u017cej wi\u0119\u017ani\u00f3w, Franz Ziereis, komendant KL Mathausen, zmar\u0142 po wyzwoleniu tego obozu w maju 1945 r., postrzelony przez \u017co\u0142nierzy ameryka\u0144skich.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong>
\nO\u015bwi\u0119cim, 22 lipca 2009 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kartoteka wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu Mauthausen, po\u0142o\u017conego na terenie Austrii, kt\u00f3ry zosta\u0142 wyzwolony przez wojska ameryka\u0144skie 5 maja 1945 r. i inne akta z tego niemieckiego nazistowskiego obozu, o czym ju\u017c pisa\u0142em poprzednio w tek\u015bcie o Konradzie Juszczyku, od ponad p\u00f3\u0142 wieku znajduj\u0105 si\u0119 w archiwum Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu. W\u015br\u00f3d nich jest nie tyko zachowana …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9,660,67],"tags":[219,320,17,4,322,68,321],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Kartoteka wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu Mauthausen, po\u0142o\u017conego na terenie Austrii, kt\u00f3ry zosta\u0142 wyzwolony przez wojska ameryka\u0144skie 5 maja 1945 r. i inne akta z tego niemieckiego nazistowskiego obozu, o czym ju\u017c pisa\u0142em poprzednio w tek\u015bcie o Konradzie Juszczyku, od ponad p\u00f3\u0142 wieku znajduj\u0105 si\u0119 w archiwum Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu. W\u015br\u00f3d nich jest nie tyko zachowana…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/967"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=967"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/967\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":971,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/967\/revisions\/971"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=967"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=967"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=967"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}