{"id":8054,"date":"2013-10-19T13:22:44","date_gmt":"2013-10-19T13:22:44","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=8054"},"modified":"2021-10-31T11:44:55","modified_gmt":"2021-10-31T11:44:55","slug":"a-mnie-jest-szkoda-lata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2013\/10\/19\/a-mnie-jest-szkoda-lata\/","title":{"rendered":"„A mnie jest szkoda lata …”"},"content":{"rendered":"
\n

Najwi\u0119ksza egzekucja w KL Auschwitz<\/span><\/a> zosta\u0142a przeprowadzona siedemdziesi\u0105t jeden lat temu. W dniu 28 pa\u017adziernika 1942 r. pod \u201e\u015acian\u0105 Strace\u0144\u201d na dziedzi\u0144cu bloku nr 11 rozstrzelano oko\u0142o 280 Polak\u00f3w wi\u0119zionych w tym obozie. Egzekucja ta mia\u0142a charakter odwetu na wi\u0119\u017aniach za sabota\u017c i akcje partyzanckie prowadzone na terenie Lubelszczyzny, a ofiarami jej byli g\u0142\u00f3wnie wi\u0119\u017aniowie przywiezieni z wi\u0119zie\u0144 w Lublinie oraz Radomiu w latach 1941-1942.<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

\"Obozowy<\/a>
Obozowy list Stanis\u0142awa Dobrowolskiego do matki Stefanii<\/figcaption><\/figure>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong>Podczas tej egzekucji zgin\u0105\u0142\u00a0Stanis\u0142aw Dobrowolski <\/span><\/a>z Nowego Kr\u0119pca ko\u0142o \u015awidnika. Oznaczony by\u0142 w obozie numerem 16061. Mia\u0142 zaledwie 23 lata. By\u0142 cz\u0142onkiem konspiracji wojskowej<\/span><\/a>, utworzonej w KL Auschwitz przez rotmistrza Witolda Pileckiego.<\/p>\n

<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

\"Stanis\u0142aw<\/a>
Stanis\u0142aw Dobrowolski<\/figcaption><\/figure>\n

W archiwum Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu s\u0105 przechowywane wspomnienia by\u0142ego wi\u0119\u017ania Jana Stawarza, spisane przez Mieczys\u0142awa Zaj\u0105ca, r\u00f3wnie\u017c wi\u0119zionego kiedy\u015b w KL Auschwitz:<\/span> <\/span><\/p>\n

\"Stanis\u0142aw<\/a>
Stanis\u0142aw Dobrowolski <\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

\n

Stanis\u0142aw Dobrowolski \u2013 relacjonuje Jan Stawarz \u2013 pochodzi\u0142 z Lublina lub wojew\u00f3dztwa lubelskiego. By\u0142 to m\u0119\u017cczyzna s\u0142usznego wzrostu, brunet, mocno zbudowany, mia\u0142 \u0142adne, zdrowe z\u0119by. Cz\u0142owiek o bardzo dobrym charakterze. Mia\u0142 pi\u0119kny, m\u0119ski, tenorowy g\u0142os. Cz\u0119sto \u015bpiewa\u0142. Lubi\u0142 \u015bpiewa\u0107 sentymentalne piosenki, kt\u00f3rych z przyjemno\u015bci\u0105 s\u0142uchano. (\u2026) Do jego \u017celaznego repertuaru nale\u017ca\u0142y przedwojenne przeboje m.in. \u201eTaka mi\u0142a jest moja dziewczyna\u201d, \u201eJesienne r\u00f3\u017ce\u201d, \u201eTa ostatnia niedziela\u201d i \u201eNiebieskie oczy\u201d. Bardzo cz\u0119sto \u015bpiewa\u0142 tak\u017ce sugestywn\u0105 pie\u015b\u0144 obozow\u0105 \u201eDruty, druty, bezlitosne druty\u201d. Jak\u017ce wdzi\u0119czni byli koledzy za ten \u015bpiew. Jankowi Stawarzowi szczeg\u00f3lnie utkwi\u0142 w pami\u0119ci ostatni wyst\u0119p Dobrowolskiego w nocy z 27 na 28 pa\u017adziernika 1942 r. \u015apiewa\u0142 on wtedy d\u0142ugo w t\u0119 noc. \u015apiewa\u0142 tak, jakby w sentymentalne s\u0142owa przeboj\u00f3w chcia\u0142 przela\u0107 swe wszystkie uczucia, sw\u0105 ca\u0142\u0105 dusz\u0119. Szczeg\u00f3lnie da\u0142o si\u0119 to odczu\u0107 w piosence \u201eJaka mi\u0142a jest moja dziewczyna\u201d (\u2026). S\u0142uchacze z tej sztuby w bloku nr 25 A d\u0142ugo nie mogli zasn\u0105\u0107 tej nocy. A potem w trakcie porannego apelu pisarz blokowy wyczyta\u0142 kilkana\u015bcie numer\u00f3w, miedzy innymi numer Dobrowolskiego i poleci\u0142, aby wyczytani pozostali na placu. Wszyscy wiedzieli dobrze, \u017ce w warunkach lagrowych nie wr\u00f3\u017cy\u0142o to nic dobrego. Janek Stawarz stoj\u0105cy obok Dobrowolskiego, us\u0142ysza\u0142 z jego ust dwa s\u0142owa \u2013 \u201ena pewno rozwa\u0142ka\u201d. W oczach \u015bpiewaka ukaza\u0142y si\u0119 \u0142zy. (\u2026) Wyczytanych zaprowadzono na blok nr 11.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Kiedy zapozna\u0142em si\u0119 z tym fragmentem wspomnie\u0144 Jana Stawarza, przypomnia\u0142em sobie rozmow\u0119, nagran\u0105 na ta\u015bm\u0119 magnetofonow\u0105, kt\u00f3r\u0105 w pa\u017adzierniku 1998 r. przeprowadzi\u0142em z by\u0142ym wi\u0119\u017aniem KL Auschwitz, Mieczys\u0142awem Zawadzkim, mieszkaj\u0105cym w Warszawie.<\/span><\/p>\n

Dzisiaj ju\u017c nie\u017cyj\u0105cy Mieczys\u0142aw Zawadzki, opowiada\u0142 mi wtedy:<\/span> <\/span><\/p>\n

\"Mieczys\u0142aw<\/a>
Mieczys\u0142aw Zawadzki, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

\n

Podczas apelu porannego w dniu 28 pa\u017adziernika 1942 r. sta\u0142em jak zwykle na lewym skrzydle. Skazanym na rozstrzelanie, kt\u00f3rych numery wyczytano pod koniec jego trwania, polecono wyst\u0105pi\u0107 z szereg\u00f3w i przej\u015b\u0107 na lew\u0105 stron\u0119. Stanis\u0142aw Dobrowolski, przechodz\u0105c ko\u0142o mnie, wr\u0119czy\u0142 mi sw\u00f3j zegarek ze s\u0142owami: \u201eJe\u017celi prze\u017cyjesz, to oddaj go moim rodzicom i powiedz jak zgin\u0105\u0142em\u201d.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Mieczys\u0142aw Zawadzki relacjonowa\u0142 dalej:<\/span><\/p>\n

\n

W po\u0142udnie wszyscy ju\u017c byli rozstrzelani. Ich cia\u0142a odwo\u017cone by\u0142y do krematorium na wozie, kt\u00f3ry ci\u0105gn\u0119li wi\u0119\u017aniowie, sanitariusze ze szpitala obozowego. Ostatni\u0105 drog\u0119 rozstrzelanych znaczy\u0142a struga krwi. W pewnym momencie, patrz\u0105c z okna na pi\u0119trze w bloku 25 A, zauwa\u017cy\u0142em jak spod koca przykrywaj\u0105cego na wozie cia\u0142a zamordowanych wychyli\u0142a si\u0119 r\u0119ka, a potem g\u0142owa Staszka Dobrowolskiego. Do dzisiaj nie mog\u0119 zapomnie\u0107 jego pokrwawionej twarzy. Za ka\u017cdym razem, kiedy przypadkowo s\u0142ysz\u0119 melodi\u0119 piosenki \u201eA mnie jest szkoda lata \u2026\u201d, kt\u00f3r\u0105 tak cz\u0119sto \u015bpiewa\u0142 w obozie Staszek, przypomina mi si\u0119 jego posta\u0107. Po wojnie stara\u0142em si\u0119 odnale\u017a\u0107 rodzic\u00f3w Staszka Dobrowolskiego, kt\u00f3rych bezskutecznie poszukiwa\u0142em w okolicach Zamo\u015bcia. Zegarek otrzymany od niego s\u0142u\u017cy mi do dzisiaj.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\"Obozowy<\/a>
Obozowy akt zgonu Stanis\u0142awa Dobrowolskiego<\/figcaption><\/figure>\n

W archiwum Muzeum Auschwitz-Birkenau jest zachowany obozowy akt zgonu Stanis\u0142awa Dobrowolskiego, z kt\u00f3rego wynika, \u017ce urodzi\u0142 si\u0119 on 16 marca 1919 r. w Kolonii Nowy Kr\u0119piec ko\u0142o Lublina i tam mieszka\u0142. Jego ojcem by\u0142 Julian Dobrowolski, natomiast matk\u0105 Stefania, z domu Nagnajewicz, obydwoje zamieszkali tak\u017ce w Kolonii Nowy Kr\u0119piec (po wojnie gmina Me\u0142giew, powiat \u015awidnik). We wspomnianym akcie zgonu jest fa\u0142szywie podana data \u015bmierci ich syna \u2013 29 pa\u017adziernika 1942 r. oraz fikcyjna przyczyna \u015bmierci z powodu choroby serca.<\/span><\/p>\n

Adam Cyra<\/span>
\nO\u015bwi\u0119cim, dnia 19 pa\u017adziernika 2013 r.<\/span><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Najwi\u0119ksza egzekucja w KL Auschwitz zosta\u0142a przeprowadzona siedemdziesi\u0105t jeden lat temu. W dniu 28 pa\u017adziernika 1942 r. pod \u201e\u015acian\u0105 Strace\u0144\u201d na dziedzi\u0144cu bloku nr 11 rozstrzelano oko\u0142o 280 Polak\u00f3w wi\u0119zionych w tym obozie. Egzekucja ta mia\u0142a charakter odwetu na wi\u0119\u017aniach za sabota\u017c i akcje partyzanckie prowadzone na terenie Lubelszczyzny, a ofiarami jej byli g\u0142\u00f3wnie wi\u0119\u017aniowie …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":8064,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/Stanis\u0142aw-Dobrowolski-201x300.jpg",201,300,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/Stanis\u0142aw-Dobrowolski-201x300-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/Stanis\u0142aw-Dobrowolski-201x300.jpg",101,150,false],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/Stanis\u0142aw-Dobrowolski-201x300.jpg",201,300,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/Stanis\u0142aw-Dobrowolski-201x300.jpg",201,300,false],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/Stanis\u0142aw-Dobrowolski-201x300.jpg",201,300,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/Stanis\u0142aw-Dobrowolski-201x300.jpg",201,300,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Najwi\u0119ksza egzekucja w KL Auschwitz zosta\u0142a przeprowadzona siedemdziesi\u0105t jeden lat temu. W dniu 28 pa\u017adziernika 1942 r. pod \u201e\u015acian\u0105 Strace\u0144\u201d na dziedzi\u0144cu bloku nr 11 rozstrzelano oko\u0142o 280 Polak\u00f3w wi\u0119zionych w tym obozie. Egzekucja ta mia\u0142a charakter odwetu na wi\u0119\u017aniach za sabota\u017c i akcje partyzanckie prowadzone na terenie Lubelszczyzny, a ofiarami jej byli g\u0142\u00f3wnie wi\u0119\u017aniowie…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8054"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8054"}],"version-history":[{"count":95,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8054\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35410,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8054\/revisions\/35410"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8064"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}