{"id":681,"date":"2011-06-21T11:34:41","date_gmt":"2011-06-21T11:34:41","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=681"},"modified":"2021-10-31T11:59:13","modified_gmt":"2021-10-31T11:59:13","slug":"opowiesc-o-henryku-mandelbaumie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2011\/06\/21\/opowiesc-o-henryku-mandelbaumie\/","title":{"rendered":"Opowie\u015b\u0107 o Henryku Mandelbaumie"},"content":{"rendered":"
\n

W dniu 15 czerwca 2011 r., w 69. rocznic\u0119 ostatecznej likwidacji olkuskiego getta, w Miejskim Domu Kultury w Olkuszu odby\u0142a si\u0119 prelekcja dr. Igora Bartosika, zatytu\u0142owana \u201eLosy \u017byd\u00f3w olkuskich na przyk\u0142adzie jednego z nich \u2013 Henryka Mandelbauma, cz\u0142onka Sonderkommando w KL Auschwitz\u201d.<\/strong><\/p>\n

Dr Igor Bartosik by\u0142 przyjacielem Henryka Mandelbauma i jest wsp\u00f3\u0142autorem niezwyk\u0142ej publikacji o Nim. Dr Igor Bartosik, wsp\u00f3\u0142autor ksi\u0105\u017cki „Ja z krematorium Auschwitz” \u2013 wywiadu rzeki z Henrykiem Mandelbaumem, wzbogaci\u0142 swoj\u0105 prelekcj\u0119 zdj\u0119ciami i pokazem filmu \u201eBy\u0142em w Sonderkommando\u201d. Spotkanie wzbudzi\u0142o du\u017ce zainteresowanie s\u0142uchaczy, przybli\u017caj\u0105c im los oko\u0142o trzech tysi\u0119cy olkuskich \u017byd\u00f3w, stanowi\u0105cych prawie jedn\u0105 trzeci\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w Olkusza, zamordowanych podczas Holocaustu.<\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka Igora Bartosika i Adama Willmy \u201eJa z krematorium Auschwitz\u201d, stanowi\u0105ca zapis rozmowy ze zmar\u0142ym w 2008 roku Henrykiem Mandelbaumem, jednym z ostatnich \u015bwiadk\u00f3w Holocaustu, ukaza\u0142a si\u0119 ju\u017c po Jego \u015bmierci.<\/p>\n

\"Ja<\/a>
Ja z krematorium Auschwitz<\/figcaption><\/figure>\n

Henryk Mandelbaum urodzi\u0142 si\u0119 15 grudnia 1922 roku w rodzinie \u017cydowskiej w Olkuszu i tam sp\u0119dzi\u0142 dzieci\u0144stwo. W ostatnim latach przed \u015bmierci\u0105 cz\u0119sto odwiedza\u0142 Olkusz, spotykaj\u0105c si\u0119 z m\u0142odzie\u017c\u0105, kt\u00f3ra zawsze ze wzruszeniem s\u0142ucha\u0142a jego opowie\u015bci z pobytu w KL Auschwitz, gdzie wykonywa\u0142 koszmarn\u0105 prac\u0119 jako cz\u0142onek Sonderkommando, kt\u00f3re obs\u0142ugiwa\u0142o cztery krematoria w drugiej cz\u0119\u015bci obozu, czyli KL Auschwitz II-Birkenau.<\/p>\n

Uczestniczy\u0142 tak\u017ce 12 czerwca 2005 roku w ods\u0142oni\u0119ciu pomnika na starym cmentarzu w Olkuszu, upami\u0119tniaj\u0105cego Polak\u00f3w oraz \u017byd\u00f3w z ziemi olkuskiej, zamordowanych w hitlerowskich wi\u0119zieniach, obozach koncentracyjnych i obozach masowej zag\u0142ady.<\/p>\n

Jeszcze w czerwcu 2007 roku bra\u0142 udzia\u0142 w otwarciu wystawy w Miejskim O\u015brodku Kultury w Olkuszu, zatytu\u0142owanej \u201eTylko gwiazdy zosta\u0142y jak wczoraj\u201d, gdzie wspomina\u0142:<\/p>\n

\n

Wieczorem kt\u00f3rego\u015b styczniowego dnia w 1945 roku przeprowadzono wi\u0119\u017ani\u00f3w Sonderkommando do obozu macierzystego w O\u015bwi\u0119cimiu. Tam sp\u0119dzili\u015bmy jedn\u0105 noc. Ewakuowano nas razem z innymi wi\u0119\u017aniami rano nast\u0119pnego dnia. Doszed\u0142em a\u017c do Pszczyny i tam postanowi\u0142em ucieka\u0107. Nast\u0119pnego dnia prowadzono nas w kierunku Jastrz\u0119bia-Zdroju i tam w\u0142a\u015bnie zbieg\u0142em. Kiedy by\u0142em ju\u017c na wolno\u015bci, nie mog\u0142em uwierzy\u0107, \u017ce jestem wolny, \u017ce prze\u017cy\u0142em. W snach powraca\u0142y prze\u017cycia, kt\u00f3rych dozna\u0142em podczas pobytu w Sonderkommando. A by\u0142y to przecie\u017c prze\u017cycia tak potworne, bowiem czy mo\u017cna wyobrazi\u0107 sobie niesamowit\u0105 sceneri\u0119 pracy przy stosach z pal\u0105cymi si\u0119 cia\u0142ami w nocy? Blask od pal\u0105cych si\u0119 stos\u00f3w by\u0142 tak silny, \u017ce swobodnie mo\u017cna by\u0142o czyta\u0107 gazet\u0119. Z komin\u00f3w krematoryjnych bucha\u0142y p\u0142omienie na wysoko\u015b\u0107 kilku metr\u00f3w. Obrazy te kojarzy\u0142y mi si\u0119 z wyobra\u017ceniem piek\u0142a.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Henryk Mandelbaum zmar\u0142 17 czerwca 2008 roku i zosta\u0142 pochowany dwa dni p\u00f3\u017aniej na Cmentarzu Centralnym w Gliwicach. Jego trumn\u0119 przykry\u0142a r\u00f3wnie\u017c ziemia przywieziona z Olkusza przez delegacj\u0119, kt\u00f3rej przewodniczy\u0142 burmistrz Srebrnego Grodu, Dariusz Rzepka.<\/p>\n

\n

Naszym zamiarem – napisali autorzy ksi\u0105\u017cki \u201eJa z krematorium Auschwitz\u201d – kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 na p\u00f3\u0142kach ksi\u0119garskich w 2008 roku, by\u0142o r\u00f3wnie\u017c naszkicowanie psychologicznego portretu cz\u0142owieka, kt\u00f3rego udzia\u0142em by\u0142o najbardziej mroczne z wojennych do\u015bwiadcze\u0144. (\u2026) Wspomnienia Henryka Mandelbauma maj\u0105 wyj\u0105tkowy walor. Przede wszystkim nie s\u0105 ska\u017cone relacjami wt\u00f3rnymi. (\u2026) Opiera si\u0119 on wy\u0142\u0105cznie na w\u0142asnym do\u015bwiadczeniu, je\u015bli nie jest czego\u015b pewien, milczy.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Zasadniczy zapis rozm\u00f3w z Henrykiem Mandelbaumem zosta\u0142 opracowany w latach 2003-2004, dzi\u0119ki cz\u0119stym kontaktom, jakie mia\u0142 ten ostatni \u017cyj\u0105cy w Polsce cz\u0142onek Sonderkommando, ze swoim przyjacielem dr. Igorem Bartosikiem, pracuj\u0105cym w Pa\u0144stwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu.<\/p>\n

\n

O\u015bwi\u0119cim to m\u00f3j drugi dom.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

– zwyk\u0142 mawia\u0107 podczas tych spotka\u0144, ten unikalny \u015bwiadek historii, kt\u00f3ry jeszcze tak niedawno by\u0142 w\u015br\u00f3d nas i mogli\u015bmy s\u0142ucha\u0107 jego wstrz\u0105saj\u0105cych opowie\u015bci z epoki piec\u00f3w krematoryjnych.<\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka Igora Bartosika i Adama Willmy \u201e Ja z krematorium Auschwitz\u201d obejmuje wszystkie etapy \u017cycia Henryka Mandelbauma, od dzieci\u0144stwa sp\u0119dzonego w Olkuszu i w Z\u0105bkowicach B\u0119dzi\u0144skich a\u017c do czas\u00f3w powojennych. Najwa\u017cniejsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 publikacji s\u0105 Jego wspomnienia z pobytu w KL Auschwitz II-Birkenau i pracy w Sonderkommando.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong>
\nO\u015bwi\u0119cim, 21 czerwca 2011 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W dniu 15 czerwca 2011 r., w 69. rocznic\u0119 ostatecznej likwidacji olkuskiego getta, w Miejskim Domu Kultury w Olkuszu odby\u0142a si\u0119 prelekcja dr. Igora Bartosika, zatytu\u0142owana \u201eLosy \u017byd\u00f3w olkuskich na przyk\u0142adzie jednego z nich \u2013 Henryka Mandelbauma, cz\u0142onka Sonderkommando w KL Auschwitz\u201d. Dr Igor Bartosik by\u0142 przyjacielem Henryka Mandelbauma i jest wsp\u00f3\u0142autorem niezwyk\u0142ej publikacji o …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":682,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9,67],"tags":[17,278,4,199,277,200,205],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/Ja-z-krematorium-Auschwitz.jpeg",130,131,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/Ja-z-krematorium-Auschwitz.jpeg",95,96,false],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/Ja-z-krematorium-Auschwitz.jpeg",130,131,false],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/Ja-z-krematorium-Auschwitz.jpeg",130,131,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/Ja-z-krematorium-Auschwitz.jpeg",130,131,false],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/Ja-z-krematorium-Auschwitz.jpeg",130,131,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/Ja-z-krematorium-Auschwitz.jpeg",130,131,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"W dniu 15 czerwca 2011 r., w 69. rocznic\u0119 ostatecznej likwidacji olkuskiego getta, w Miejskim Domu Kultury w Olkuszu odby\u0142a si\u0119 prelekcja dr. Igora Bartosika, zatytu\u0142owana \u201eLosy \u017byd\u00f3w olkuskich na przyk\u0142adzie jednego z nich \u2013 Henryka Mandelbauma, cz\u0142onka Sonderkommando w KL Auschwitz\u201d. Dr Igor Bartosik by\u0142 przyjacielem Henryka Mandelbauma i jest wsp\u00f3\u0142autorem niezwyk\u0142ej publikacji o…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/681"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=681"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/681\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35512,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/681\/revisions\/35512"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/682"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=681"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=681"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=681"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}