{"id":6123,"date":"2013-03-19T17:03:26","date_gmt":"2013-03-19T16:03:26","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=6123"},"modified":"2021-10-17T11:33:49","modified_gmt":"2021-10-17T11:33:49","slug":"odszedl-antoni-tomera-z-libiaza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2013\/03\/19\/odszedl-antoni-tomera-z-libiaza\/","title":{"rendered":"Odszed\u0142 Antoni Tomera z Libi\u0105\u017ca"},"content":{"rendered":"
\n

W dniu 17 marca 2013 r. w Libi\u0105\u017cu ko\u0142o O\u015bwi\u0119cimia zmar\u0142 Antoni Tomera, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 w tej miejscowo\u015bci 4 stycznia 1917 r. Mia\u0142 96 lat. Nale\u017ca\u0142 do jednych z ostatnich \u015bwiadk\u00f3w niesienia pomocy przez obw\u00f3d o\u015bwi\u0119cimski Armii Krajowej wi\u0119\u017aniom KL Auschwitz. Zachowa\u0142a si\u0119 jego obszerna relacja, zatytu\u0142owana „Antoni Tomera wspomina\u0142”<\/a>.<\/strong><\/p>\n

\"Antoni<\/a>
Antoni Tomera, fot. oko\u0142o 1937 r.<\/figcaption><\/figure>\n

Walczy\u0142 w obronie Polski we wrze\u015bniu 1939 r. By\u0142 \u017co\u0142nierzem ZWZ\/AK , aresztowanym w styczniu 1944 r. i osadzonym w wi\u0119zieniu w Mys\u0142owicach, a nast\u0119pnie w obozach Gross-Rosen i Buchenwald, Dora-Nordhausen i Leitmeritz (na terenie Czech), sk\u0105d zbieg\u0142 \u00a0wiosn\u0105 1945 r.<\/p>\n

<\/p>\n

Dwa lata temu, 15 marca 2011 r., w Pa\u0144stwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu odby\u0142o si\u0119 uroczyste wr\u0119czenie czternastu order\u00f3w \u201eLudziom Dobrej Woli\u201d, nios\u0105cym kiedy\u015b pomoc wi\u0119\u017aniom.<\/p>\n

Krzy\u017c Komandorski Orderu Odrodzenia Polski jako najwy\u017csze odznaczenie, przyznane przez prezydenta Bronis\u0142awa Komorowskiego, otrzyma\u0142 Antoni Tomera. Przeprowadzi\u0142em wtedy z nim rozmow\u0119, podczas kt\u00f3rej wspomina\u0142:<\/p>\n

Na pocz\u0105tku stycznia 1940 r. z\u0142o\u017cy\u0142em przysi\u0119g\u0119 konspiracyjn\u0105, wst\u0119puj\u0105c do Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej. R\u00f3wnocze\u015bnie podj\u0105\u0142em prac\u0119 zawodow\u0105, pracuj\u0105c przy budowie dr\u00f3g, m.in. w Szczakowej i Ci\u0119\u017ckowicach. W konspiracji moim zadaniem by\u0142o zdobywanie broni dla naszej organizacji oraz lekarstw dla wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu o\u015bwi\u0119cimskiego. Recepty na lekarstwa wypisywali dwaj lekarze: Go\u0142\u0105b (imienia nie pami\u0119tam) i Mieczys\u0142aw Ziemia\u0144ski. Leki dostarczali\u015bmy W\u0142adys\u0142awowi Saternusowi, kt\u00f3ry pracowa\u0142 na terenie KL Auschwitz jako robotnik cywilny. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142 on stracony. By\u0142 to bardzo porz\u0105dny cz\u0142owiek. Lekarstwa dostarczali\u015bmy tak\u017ce do Bud, gdzie by\u0142a specjalnie przygotowana na nie skrytka. W pami\u0119ci szczeg\u00f3lnie zapad\u0142 mi dzie\u0144 28 grudnia 1942 r. Wieczorem w tym dniu przyszed\u0142 do mnie Andrzej Harat z Libi\u0105\u017ca i powiedzia\u0142, \u017ce nazajutrz mam si\u0119 zg\u0142osi\u0107 do niego z broni\u0105, lecz bez \u017cadnych dokument\u00f3w, poniewa\u017c mamy odebra\u0107 uciekinier\u00f3w z obozu i zabezpieczy\u0107 im schronienie.<\/span><\/p><\/blockquote>\n

Wi\u0119\u017aniami, kt\u00f3rzy uciekli z KL Auschwitz w dniu 29 grudnia 1942 r.<\/a> byli: Niemiec Otto K\u00fcsel (nr 2) oraz Polacy \u2013 Jan Komski (nr 564), w obozie przebywa\u0142 jako Bara\u015b, a tak\u017ce Boles\u0142aw Kuczbara (nr 4308) i Mieczys\u0142aw Januszewski (nr 711). Ucieczka ta zosta\u0142a zorganizowana przy pomocy nauczycielki Janiny Kajtoch z pobliskich Babic oraz Heleny Stupki O\u015bwi\u0119cimia.<\/p>\n

\"Antoni<\/a>
Antoni Tomera w mundurze, obok prawnuk Jakub, fot. 15.03.2013 r.<\/figcaption><\/figure>\n

Za zapewnienie bezpiecze\u0144stwa uciekinierom i znalezienie im schronienia odpowiedzialni byli \u017co\u0142nierze Armii Krajowej z Libi\u0105\u017ca. Jednym z nich by\u0142 Antoni Tomera, w konspiracji pe\u0142ni\u0105cy funkcj\u0119 dow\u00f3dcy dru\u017cyny ZWZ\/AK (plac\u00f3wka Libi\u0105\u017c), pos\u0142uguj\u0105cy si\u0119 pseudonimem \u201eZegar\u201d.<\/p>\n

Po wojnie Antoni Tomera pracowa\u0142 jako maszynista w kopalni \u201eJanina\u201d w Libi\u0105\u017cu a\u017c do przej\u015bcia na emerytur\u0119 w drugiej po\u0142owie lat siedemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku. By\u0142 cz\u0142onkiem Zwi\u0105zku Kombatant\u00f3w RP i By\u0142ych Wi\u0119\u017ani\u00f3w Politycznych. Posiada\u0142 liczne odznaczenia i medale, w tym Krzy\u017c Walecznych. Awansowany do stopnia porucznika. Jego pogrzeb odby\u0142 si\u0119 w Libi\u0105\u017cu 20 marca 2013 r.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, dnia 19 marca 2013 r. <\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W dniu 17 marca 2013 r. w Libi\u0105\u017cu ko\u0142o O\u015bwi\u0119cimia zmar\u0142 Antoni Tomera, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 w tej miejscowo\u015bci 4 stycznia 1917 r. Mia\u0142 96 lat. Nale\u017ca\u0142 do jednych z ostatnich \u015bwiadk\u00f3w niesienia pomocy przez obw\u00f3d o\u015bwi\u0119cimski Armii Krajowej wi\u0119\u017aniom KL Auschwitz. Zachowa\u0142a si\u0119 jego obszerna relacja, zatytu\u0142owana „Antoni Tomera wspomina\u0142”. Walczy\u0142 w obronie Polski …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":6139,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"W dniu 17 marca 2013 r. w Libi\u0105\u017cu ko\u0142o O\u015bwi\u0119cimia zmar\u0142 Antoni Tomera, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 w tej miejscowo\u015bci 4 stycznia 1917 r. Mia\u0142 96 lat. Nale\u017ca\u0142 do jednych z ostatnich \u015bwiadk\u00f3w niesienia pomocy przez obw\u00f3d o\u015bwi\u0119cimski Armii Krajowej wi\u0119\u017aniom KL Auschwitz. Zachowa\u0142a si\u0119 jego obszerna relacja, zatytu\u0142owana „Antoni Tomera wspomina\u0142”. Walczy\u0142 w obronie Polski…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6123"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6123"}],"version-history":[{"count":43,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6123\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35436,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6123\/revisions\/35436"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}