{"id":5772,"date":"2013-03-01T15:02:44","date_gmt":"2013-03-01T14:02:44","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=5772"},"modified":"2021-10-17T11:33:49","modified_gmt":"2021-10-17T11:33:49","slug":"5772","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2013\/03\/01\/5772\/","title":{"rendered":"Akcja „Oderberg”"},"content":{"rendered":"
\n

W sierpniu 2013 r. minie 70. rocznica Akcji \u201eOderberg\u201d \u2013 jednej z najwi\u0119kszych operacji represyjnych przeprowadzonych przeciwko Polakom na terenie Prowincji G\u00f3rno\u015bl\u0105skiej przez okupanta niemieckiego podczas drugiej wojny \u015bwiatowej. Tematowi temu Bohdan Pi\u0119tka po\u015bwieci\u0142 obszerny artyku\u0142, zatytu\u0142owany Akcja \u201eOderberg\u201d, kt\u00f3ry zosta\u0142 opublikowany w najnowszym wydaniu \u201eZeszyt\u00f3w O\u015bwi\u0119cimskich\u201d nr 27.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Akcja \u201eOderberg\u201d zosta\u0142a wymierzona w polskie podziemie lewicowe na terenie powiat\u00f3w b\u0119dzi\u0144skiego i sosnowieckiego oraz chrzanowskiego. Przeprowadzono j\u0105 w nocy z 11 na 12 sierpnia 1943 r. w kilkunastu miejscowo\u015bciach. Aresztowania obj\u0119\u0142y oko\u0142o 750 Polak\u00f3w, w tym ca\u0142e rodziny \u0142\u0105cznie z ma\u0142ymi dzie\u0107mi. Osoby doros\u0142e trafi\u0142y do oboz\u00f3w koncentracyjnych \u2013 g\u0142\u00f3wnie KL Auschwitz. Dzieci skierowano natomiast do tzw. Polenlagr\u00f3w, sk\u0105d w sierpniu 1944 r. wys\u0142ano je obozu karnego w Potulicach ko\u0142o Bydgoszczy.<\/p>\n

Og\u00f3\u0142em liczba Polak\u00f3w skierowanych do KL Auschwitz w ramach Akcji \u201eOderberg\u201d mie\u015bci si\u0119 prawdopodobnie w przedziale 300-400 os\u00f3b. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zgin\u0119\u0142a w obozie. Ponadto aresztowano co najmniej 213 dzieci. Po odebraniu ich matkom w wi\u0119zieniu w Mys\u0142owicach, umieszczono je w tzw. Polenlagrze nr 82 w Pogrzebieniu (Pogrzebin) ko\u0142o Raciborza na terenie rejencji opolskiej. Nast\u0119pnie, pod koniec wrze\u015bnia 1943 r. wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a podzielona na grupy i skierowana do innych Polenlagr\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 na terenie Prowincji G\u00f3rno\u015bl\u0105skiej. Niekt\u00f3re z uwi\u0119zionych dzieci mia\u0142y mniej ni\u017c 2 lata. Najm\u0142odsza by\u0142a trzymiesi\u0119czna Barbara Starczewska, a Ewa Wsz\u0119dobyl urodzi\u0142a si\u0119 po aresztowaniu, w obozie w Pogrzebieniu. Cz\u0119\u015b\u0107 dzieci osadzonych w Polenlagrach zmar\u0142a, nieliczne zwolniono, inne zagin\u0119\u0142y po wywiezieniu w g\u0142\u0105b Niemiec.<\/p>\n

W\u0119dr\u00f3wka dzieci aresztowanych podczas Akcji \u201eOderberg\u201d po Polenlagrach trwa\u0142a prawie rok. W po\u0142owie 1944 r. cz\u0119\u015b\u0107 dzieci zgromadzono w obozie w \u017borach pod Rybnikiem, a stamt\u0105d przewieziono je do obozu w Bohuminie (Oderbergu), sk\u0105d trafi\u0142y do Potulic ko\u0142o Bydgoszczy. Pobyt w tym obozie by\u0142 dla nich straszliw\u0105 udr\u0119k\u0105. Za najmniejsze przewinienia by\u0142y surowo karane, w tym m.in. pozbawianiem posi\u0142ku, biciem i pobytem w karcerze oraz r\u00f3\u017cnorodnymi szykanami. Bez wzgl\u0119du na por\u0119 roku dzieci musia\u0142y uczestniczy\u0107 w uci\u0105\u017cliwych apelach, stoj\u0105c po kilka godzin tylko w bieli\u017anie, cz\u0119sto bez but\u00f3w.<\/p>\n

Ob\u00f3z w Potulicach zosta\u0142 wyzwolony 21 stycznia 1945 r. przez wojska sowieckie i polskie. Po wyzwoleniu czterej mieszka\u0144cy Czeladzi zorganizowali dwa transporty, kt\u00f3rymi przywieziono z Potulic do Zag\u0142\u0119bia D\u0105browskiego 157 polskich dzieci \u2013 nie tylko tych aresztowanych podczas Akcji \u201eOderberg\u201d. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich by\u0142a sierotami.
\nPrzybycie do Czeladzi pierwszego transportu 54 wyzwolonych dzieci mia\u0142o miejsce 19 lutego 1945 r. Od wielu lat wydarzenie to co roku jest upami\u0119tniane obchodami, w kt\u00f3rych uczestnicz\u0105 najm\u0142odsze ofiary Akcji \u201eOderberg\u201d \u2013 dzisiaj licz\u0105ce ponad 70 lat.<\/p>\n

\"Bohdan<\/a>
Bohdan Pi\u0119tka podczas prezentacji "Zeszyt\u00f3w O\u015bwi\u0119cimskich" nr 27 i opracowania Akcji "Oderberg" na tegorocznej uroczysto\u015bci rocznicowej w Czeladzi 19 lutego 2013 r.<\/figcaption><\/figure>\n

Na tegorocznym spotkaniu w Czeladzi tak wypowiedzia\u0142 si\u0119 Bohdan Pi\u0119tka:<\/p>\n

\n

Bardzo si\u0119 ciesz\u0119, \u017ce najm\u0142odsze ofiary co roku 19 lutego przypominaj\u0105 w Czeladzi o tragedii z sierpnia 1943 r. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce uczestnicz\u0105 w tym w\u0142adze tego miasta, a w tym roku tak\u017ce samorz\u0105du wojew\u00f3dzkiego. Trzeba t\u0119 tradycj\u0119 koniecznie utrzyma\u0107 tak\u017ce wtedy, gdy tych najm\u0142odszych \u015bwiadk\u00f3w ju\u017c zabraknie.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Z wyj\u0105tkiem obelisku w Czeladzi ku czci najm\u0142odszych ofiar Akcji \u201eOderberg\u201d \u2013 znajduj\u0105cego si\u0119 przed budynkiem obecnego Muzeum Saturn, gdzie w 1945 r. zorganizowano sierociniec dla wyzwolonych dzieci \u2013 nie upami\u0119tniono do dzisiaj ofiar tej akcji w \u017cadnej innej miejscowo\u015bci Zag\u0142\u0119bia D\u0105browskiego i powiatu chrzanowskiego, a przecie\u017c nale\u017ca\u0142oby po\u015bwi\u0119ci\u0107 doros\u0142ym ofiarom Akcji \u201eOderbrg\u201d r\u00f3wnie\u017c jakie\u015b tablice pami\u0105tkowe w Sosnowcu czy Chrzanowie.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Dla upami\u0119tnienia 70. rocznicy Akcji \u201eOderberg\u201d Towarzystwo Opieki nad O\u015bwi\u0119cimiem organizuje w dniach od 26 do 28 kwietnia 2013 r. wyjazd edukacyjny do Potulic, gdzie znajdowa\u0142 si\u0119 niemiecki ob\u00f3z karny, w kt\u00f3rym m.in. wi\u0119ziono dzieci – ofiary tej tragicznej akcji.
\nAdam Cyra<\/strong>
\nO\u015bwi\u0119cim, dnia 28 lutego 2013 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W sierpniu 2013 r. minie 70. rocznica Akcji \u201eOderberg\u201d \u2013 jednej z najwi\u0119kszych operacji represyjnych przeprowadzonych przeciwko Polakom na terenie Prowincji G\u00f3rno\u015bl\u0105skiej przez okupanta niemieckiego podczas drugiej wojny \u015bwiatowej. Tematowi temu Bohdan Pi\u0119tka po\u015bwieci\u0142 obszerny artyku\u0142, zatytu\u0142owany Akcja \u201eOderberg\u201d, kt\u00f3ry zosta\u0142 opublikowany w najnowszym wydaniu \u201eZeszyt\u00f3w O\u015bwi\u0119cimskich\u201d nr 27. Akcja \u201eOderberg\u201d zosta\u0142a wymierzona w polskie …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":5791,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[498,495,497],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"W sierpniu 2013 r. minie 70. rocznica Akcji \u201eOderberg\u201d \u2013 jednej z najwi\u0119kszych operacji represyjnych przeprowadzonych przeciwko Polakom na terenie Prowincji G\u00f3rno\u015bl\u0105skiej przez okupanta niemieckiego podczas drugiej wojny \u015bwiatowej. Tematowi temu Bohdan Pi\u0119tka po\u015bwieci\u0142 obszerny artyku\u0142, zatytu\u0142owany Akcja \u201eOderberg\u201d, kt\u00f3ry zosta\u0142 opublikowany w najnowszym wydaniu \u201eZeszyt\u00f3w O\u015bwi\u0119cimskich\u201d nr 27. Akcja \u201eOderberg\u201d zosta\u0142a wymierzona w polskie…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5772"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5772"}],"version-history":[{"count":42,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5772\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35440,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5772\/revisions\/35440"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5791"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5772"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5772"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5772"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}