{"id":5580,"date":"2013-02-20T16:41:18","date_gmt":"2013-02-20T16:41:18","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=5580"},"modified":"2021-10-31T11:49:34","modified_gmt":"2021-10-31T11:49:34","slug":"ucieczka-wincentego-daniela","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2013\/02\/20\/ucieczka-wincentego-daniela\/","title":{"rendered":"Ucieczka Wincentego Daniela"},"content":{"rendered":"
\n

Dramatyczny przebieg dla mieszka\u0144c\u00f3w Zaborza ko\u0142o O\u015bwi\u0119cimia mia\u0142o podejrzenie ich przez w\u0142adze obozowe o udzielenie pomocy zbieg\u0142emu 27 maja 1942 r. z komanda Buna-Werke w Monowicach – Cyganowi, Wincentemu Danielowi (nr 33804).<\/p>\n

\"Wincenty<\/a>
Wincenty Daniel, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

W tym dniu kilku mieszka\u0144c\u00f3w Zaborza zauwa\u017cy\u0142o wi\u0119\u017ania, kt\u00f3ry rozebrany do bielizny szybko przebieg\u0142 przez pobliskie pola, po\u0142o\u017cone obok staw\u00f3w, a nast\u0119pnie przez jeden z nich, kt\u00f3ry by\u0142 osuszony. P\u00f3\u017aniej zbieg skierowa\u0142 si\u0119 do pobliskiego lasu, nie prosz\u0105c nikogo o jak\u0105kolwiek pomoc. Dalsze jego losy nie s\u0105 znane.<\/p>\n

Wspomniany staw ten by\u0142 po\u0142o\u017cony na po\u0142udnie od budowanego w tym czasie podobozu \u201eBuna\u201d, przekszta\u0142conego p\u00f3\u017aniej w KL Auschwitz III- Monowitz przy fabryce IG. Farben.<\/p>\n

W kilka godzin p\u00f3\u017aniej do Zaborza przyjechali samochodem esesmani. Znale\u017ali oni porzucony przez uciekiniera obozowy pasiak, z kt\u00f3rego wod\u0105 ze stawu usuwali zabrudzenie, aby m\u00f3c odczyta\u0107 widoczny na nim numer wi\u0119\u017ania.<\/p>\n

P\u00f3\u017aniej z krzykiem weszli do pobliskiego domu i aresztowali w nim kilka os\u00f3b. W\u015br\u00f3d zatrzymanych byli: Zofia \u0141acna (po m\u0119\u017cu Gryze\u0142ko), jej brat Stanis\u0142aw Zacny, z zawodu kolejarz oraz dwunastoletni ch\u0142opiec, Stanis\u0142aw Sm\u0119tek, kt\u00f3ry zajmowa\u0142 si\u0119 w tej rodzinie wypasem kr\u00f3w. Nie aresztowano jedynie ojca Zofii \u0141acnej ze wzgl\u0119du na podesz\u0142y wiek.<\/p>\n

Pozosta\u0142ych domownik\u00f3w poprowadzono w kierunku obej\u015bcia rodziny Skorup\u00f3w, gdzie przeprowadzano wst\u0119pne przes\u0142uchania. Wcze\u015bniej w domu tej rodziny zatrzymano Mariana Skorup\u0119 i jego matk\u0119 Stefani\u0119 Skorup\u0119. Pod ten dom sp\u0119dzono r\u00f3wnie\u017c innych mieszka\u0144c\u00f3w Zaborza, kt\u00f3rych po pewnym czasie zwolniono, m.in. uwolniono babci\u0119 i m\u0142odsze rodze\u0144stwo Mariana Skorupy.<\/p>\n

Tego dnia dodatkowo zatrzymano jeszcze nast\u0119puj\u0105ce osoby: ma\u0142\u017ce\u0144stwo Zofia i Franciszek M\u0105siorowie, Stefania Skorupa ze swoim pi\u0119tnastoletnim synem Marianem oraz b\u0119d\u0105ca w ci\u0105\u017cy Genowefa Noworyta i Konstanty Krawczyk z Piotrowic ko\u0142o Przeciszowa, kt\u00f3ry jako cywilny pracownik fabryki IG Farben wynajmowa\u0142 mieszkanie na Zaborzu u jednego ze Skorup\u00f3w.<\/p>\n

Po pewnym czasie zatrzymanych esesmani za\u0142adowali na ci\u0119\u017carowy samoch\u00f3d i przywie\u017ali do KL Auschwitz. Kobiety wraz z dzie\u0107mi, dwunastoletnim Stanis\u0142awem Sm\u0119tkiem i pi\u0119tnastoletnim Marianem Skorup\u0105, umieszczono w ciasnym pomieszczeniu na strychu bloku nr 6. Tam nowo przyby\u0142e spotka\u0142y si\u0119 ze Stefani\u0105 Kulig z Por\u0119by, kt\u00f3rej losy przedstawi\u0142em ju\u017c poprzednio w tek\u015bcie, zatytu\u0142owanym \u201cSkazani za jednego uciekiniera\u201d.<\/p>\n

Obydwaj wspomniani ch\u0142opcy, po licznych przes\u0142uchaniach, zostali zwolnieni z obozu jako pierwsi, co tak relacjonowa\u0142 Marian Skorupa:<\/p>\n

\n

Pobyt m\u00f3j w bloku nr 6 trwa\u0142 kilka tygodni, prawie miesi\u0105c. Pewnego dnia, jak wielokrotnie wcze\u015bniej, na kolejne przes\u0142uchanie zosta\u0142em wywo\u0142any ja, moja matka oraz m\u0142odszy ode mnie Stanis\u0142aw Sm\u0119tek. (\u2026) Po przes\u0142uchaniu matk\u0119 zaprowadzono ponownie do bloku nr 6 na terenie KL Auschwitz, natomiast mnie oraz Stanis\u0142awa Sm\u0119tka, podprowadzono w kierunku szlabanu, znajduj\u0105cego si\u0119 od strony rzeki So\u0142y. (\u2026) Nie pami\u0119tam dok\u0142adnie daty zwolnienia, sta\u0142o si\u0119 to pod koniec czerwca 1942 r. Zapami\u0119ta\u0142em tylko, \u017ce w obozie by\u0142em nieca\u0142y miesi\u0105c.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Aresztowanych m\u0119\u017cczy\u017an umieszczono w obozie oddzielnie. P\u00f3\u017aniej zarejestrowano ich i osadzono na sta\u0142e w KL Auschwitz, za\u015b kobiety po \u015bledztwie, kt\u00f3re trwa\u0142o trzy miesi\u0105ce, zwolniono do domu. Z wyj\u0105tkiem wspomnianej Genowefy Noworyty, kt\u00f3r\u0105 b\u0119d\u0105c w stanie odmiennym zosta\u0142a uwolniona z obozu nazajutrz po aresztowaniu, to znaczy ju\u017c 28 maja 1942 r.<\/p>\n

\"Akt<\/a>
Akt zgonu Stanis\u0142awa Zacnego<\/figcaption><\/figure>\n

Po oko\u0142o miesi\u0119cznym pobycie w KL Auschwitz wcze\u015bniej zwolniono tak\u017ce przebywaj\u0105cych razem z kobietami dw\u00f3ch ch\u0142opc\u00f3w: Mariana Skorup\u0119 i Stanis\u0142awa Sm\u0119tka, co nast\u0105pi\u0142o pod koniec czerwca 1942 r. Dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej, pod koniec sierpnia tego\u017c roku, wolno\u015b\u0107 odzyska\u0142y tak\u017ce: Stefania Skorupa, Zofia M\u0105sior i Zofia Zacna, natomiast wszyscy m\u0119\u017cczy\u017ani, kt\u00f3rych aresztowano z tymi kobietami, zgin\u0119li w KL Auschwitz. Byli to: Stanis\u0142aw Zacny, Franciszek M\u0105sior i Konstanty Krawczyk.<\/p>\n

\"Akt<\/a>
Akt zgonu Konstantego Krawczyka<\/figcaption><\/figure>\n

Ponadto \u015bmier\u0107 w obozie mieli ponie\u015b\u0107 dwaj m\u0119\u017cczy\u017ani o nieustalonych nazwiskach, kt\u00f3rzy pracowali na terenie fabryki IG Farben i mieszkali u Alojzego Skorupy na Zaborzu, gdzie zatrzymali ich esesmani po powrocie z pracy.<\/p>\n

Warto zacytowa\u0107 fragment relacji Zofii Zacnej, \u015bwiadcz\u0105cy o bezpodstawno\u015bci tych aresztowa\u0144:<\/p>\n

\n

W czasie okupacji hitlerowskiej nie mia\u0142am zar\u00f3wno ja, ani cz\u0142onkowie naszej rodziny \u2013 kontakt\u00f3w z wi\u0119\u017aniami KL Auschwitz. Nasz dom znajdowa\u0142 si\u0119 na Zaborzu pod lasem i nie pracowali tam wi\u0119\u017aniowie.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Przedstawione w tym tek\u015bcie wydarzenia na Zaborzu – to jeszcze jeden akt terroru, maj\u0105cy zastraszy\u0107 okoliczn\u0105 ludno\u015b\u0107 polsk\u0105, aby nie udziela\u0142a pomocy uciekinierom z KL Auschwitz.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwiecim, 20 lutego 2013 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dramatyczny przebieg dla mieszka\u0144c\u00f3w Zaborza ko\u0142o O\u015bwi\u0119cimia mia\u0142o podejrzenie ich przez w\u0142adze obozowe o udzielenie pomocy zbieg\u0142emu 27 maja 1942 r. z komanda Buna-Werke w Monowicach – Cyganowi, Wincentemu Danielowi (nr 33804). W tym dniu kilku mieszka\u0144c\u00f3w Zaborza zauwa\u017cy\u0142o wi\u0119\u017ania, kt\u00f3ry rozebrany do bielizny szybko przebieg\u0142 przez pobliskie pola, po\u0142o\u017cone obok staw\u00f3w, a nast\u0119pnie przez …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":5589,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Dramatyczny przebieg dla mieszka\u0144c\u00f3w Zaborza ko\u0142o O\u015bwi\u0119cimia mia\u0142o podejrzenie ich przez w\u0142adze obozowe o udzielenie pomocy zbieg\u0142emu 27 maja 1942 r. z komanda Buna-Werke w Monowicach – Cyganowi, Wincentemu Danielowi (nr 33804). W tym dniu kilku mieszka\u0144c\u00f3w Zaborza zauwa\u017cy\u0142o wi\u0119\u017ania, kt\u00f3ry rozebrany do bielizny szybko przebieg\u0142 przez pobliskie pola, po\u0142o\u017cone obok staw\u00f3w, a nast\u0119pnie przez…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5580"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5580"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5580\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35444,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5580\/revisions\/35444"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}