{"id":55,"date":"2007-05-08T08:41:36","date_gmt":"2007-05-08T07:41:36","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=55"},"modified":"2021-10-17T11:34:43","modified_gmt":"2021-10-17T11:34:43","slug":"marian-batko-historia-z-auschwitz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2007\/05\/08\/marian-batko-historia-z-auschwitz\/","title":{"rendered":"Marian Batko – historia z Auschwitz"},"content":{"rendered":"
\n

Marian Batko pochodzi\u0142 z Krakowa. Urodzi\u0142 si\u0119 1901 roku. Przed wojn\u0105 pracowa\u0142 w gimnazjum w Chorzowie. 30 stycznia 1941 roku zosta\u0142 aresztowany przez Niemc\u00f3w, gdy szed\u0142 na tajn\u0105 lekcj\u0119. Trafi\u0142 do krakowskiego wi\u0119zienia przy Montelupich. 5 kwietnia zosta\u0142 deportowany do KL Auschwitz. Otrzyma\u0142 numer obozowy 11795.<\/p>\n

\n

Adam Cyra, historyk, zbada\u0142 dok\u0142adnie przebieg wydarze\u0144 w dniu 23 kwietnia 1941 r. Jego zdaniem historia \u015bmierci Mariana Batki mia\u0142a nast\u0119puj\u0105cy przebieg.<\/strong><\/p>\n

\n

Z du\u017cym zainteresowaniem czytam biografie dzia\u0142aczy \u015bl\u0105skich przygotowywane do druku i wydawane nak\u0142adem Katowickiego Towarzystwa Spo\u0142eczno-Kulturalnego w Katowicach, S\u0105 to warto\u015bciowe publikacje i starannie redagowane, a ich autorami w wielu wypadkach s\u0105 znani historycy.<\/p>\n

<\/p>\n

Dlatego te\u017c zaskoczy\u0142o mnie opracowanie prof. Andrzeja Szefera, zatytu\u0142owane Marian Batko 1901-1941. Nauczyciel, wi\u0119zie\u0144 obozu koncentracyjnego (Katowice, 1987), kt\u00f3re do rzetelnych trudno zaliczy\u0107.<\/p>\n

Autor twierdzi w nim prawie bez zastrze\u017ce\u0144, jakoby prof. Marian Batko, nauczyciel w gimnazjum w Chorzowie, dobrowolnie oraz \u015bwiadomie odda\u0142 swoje \u017cycie za m\u0142odego ch\u0142opca. Zdarzenie to mia\u0142o miejsce 23 kwietnia 1941 r., kiedy SS-mani w odwet za ucieczk\u0119 wi\u0119\u017ania z bloku nr 2 wyznaczyli dziesi\u0119ciu jego wsp\u00f3\u0142towarzyszy na \u015bmier\u0107 g\u0142odow\u0105. W\u015br\u00f3d nich mia\u0142 by\u0107 16-letni Mieczys\u0142aw Pronobis, za kt\u00f3rego mia\u0142 si\u0119 zg\u0142osi\u0107 na \u015bmier\u0107 prof. Marian Batko, ocalaj\u0105c mu w ten spos\u00f3b \u017cycie.<\/p>\n

Przedstawiona powy\u017cej wersja powsta\u0142a w latach siedemdziesi\u0105tych i p\u00f3\u017aniej bezkrytycznie by\u0142a powtarzana przez wielu dziennikarzy na \u0142amach r\u00f3\u017cnych czasopism. Z ich publikacji, podobnie jak z omawianego przeze mnie opracowania prof. dr Andrzeja Szefera wynika, \u017ce prof. Marian Batko odda\u0142 w heroiczny spos\u00f3b swoje \u017cycie za szesnastoletniego ucznia z Tarnowa, zmar\u0142ego po wojnie w 1950 r. Mieczys\u0142awa Pronobisa, oznaczonego w KL Auschwitz numerem 9313.<\/p>\n

Ot\u00f3\u017c Mieczys\u0142aw Pronobis sam o tym wydarzeniu, poza w\u0105tpliwymi zwierzeniami rodzicom i siostrze, a tak\u017ce ich wsp\u00f3lnej znajomej, mieszkaj\u0105cej kiedy\u015b razem z nimi w jednym domu w Tarnowie – mgr Danucie Czech – pracuj\u0105cej p\u00f3\u017aniej jako Kierownik Dzia\u0142u Historii Obozu w Pa\u0144stwowym Muzeum w O\u015bwi\u0119cimiu, nigdy nic nie m\u00f3wi\u0142. Nic o tym nie wiedzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c jego \u017cona, kiedy\u015b wi\u0119\u017aniarka Brzezinki (Irena Pronobis z domu Bereziuk, nr obozowy 6894).<\/p>\n

\u015awiadcz\u0105 o tym relacje by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w i wi\u0119\u017aniarek przechowywane w archiwum Pa\u0144stwowego Muzeum w O\u015bwi\u0119cimiu (Archiwum Pa\u0144stwowego Muzeum w O\u015bwi\u0119cimiu, zesp\u00f3\u0142 \u201eO\u015bwiadczenia\u201d, tom 118). Oto wypowied\u017a kolegi Mieczys\u0142awa Pronobisa – Zbigniewa Dacha, nr obozowy 9303 – razem z nim aresztowanego w Tarnowie, a p\u00f3\u017aniej wi\u0119zionego z nim w jednym bloku obozowym. Stwierdzi\u0142 on:<\/p>\n

\n

Osobi\u015bcie wydaje mi si\u0119, \u017ce Mietek Pronobis nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 tym wi\u0119\u017aniem. Wybi\u00f3rka dotyczy\u0142a bloku nr 2. Mietek natomiast jako m\u0142odociany by\u0142 w tym czasie (kwiecie\u0144 1941 r.) razem ze mn\u0105 w bloku nr 5. Razem pracowali\u015bmy w komandzie instalator\u00f3w. Nie przypominam sobie wybi\u00f3rki na bloku 5-tym.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Z kolei Mieczys\u0142aw Wojciechowski, nr obozowy 1061, w swoim li\u015bcie do Muzeum o\u015bwi\u0119cimskiego napisa\u0142:<\/span><\/p>\n

\n

Zapozna\u0142em si\u0119 z broszur\u0105 Marian Batko napisan\u0105 przez Andrzeja Szefera ze \u015al\u0105skiego Instytutu Naukowego w Katowicach. Wed\u0142ug zawartej tam relacji mgr Danuty Czech, po wojnie Mieczys\u0142aw Pronobis opowiada\u0142 jej i kolegom, \u017ce uratowa\u0142 go od \u015bmierci jaki\u015b nieznany mu starszy wiekiem wi\u0119zie\u0144, kt\u00f3ry dobrowolnie zg\u0142osi\u0142 si\u0119 za niego na \u015bmier\u0107. W zwi\u0105zku z tym o\u015bwiadczam, \u017ce z Mieczys\u0142awem Pronobisem spotka\u0142em si\u0119 po wojnie w 1947 lub 1948 r. w Zakopanem w dawnym budynku \u201ePalace\u201d, w kt\u00f3rym zamierzano utworzy\u0107 sanatorium dla by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w. Utrzymywali\u015bmy kontakty osobiste przez okres oko\u0142o trzech tygodni. Opowiadali\u015bmy sobie w\u00f3wczas dos\u0142ownie wszystko o naszych obozowych losach, ale stwierdzam, \u017ce Pronobis nigdy nie wspomina\u0142 nawet o „cudownym ocaleniu” ani o fakcie osobistego uczestniczenia w „wybi\u00f3rce” na \u015bmier\u0107 za ucieczk\u0119, wi\u0119\u017ania.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Warto przytoczy\u0107 jeszcze jedno o\u015bwiadczenie w tej sprawie, skierowane do muzeum o\u015bwi\u0119cimskiego i podpisane przez nast\u0119puj\u0105cych by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w KL Auschwitz: Stanis\u0142awa Bielasa (nr 311), Fryderyka Czopa (nr 198), Boles\u0142awa Andrzeja Dutka (nr 687), J\u00f3zefa St\u00f3sa (nr 752), Zbigniewa Dacha (nr 9303) i Jerzego Skowro\u0144skiego (nr 6363). W swoim o\u015bwiadczeniu jego autorzy zgodnie stwierdzaj\u0105:<\/span><\/p>\n

\n

My byli wi\u0119\u017aniowie KL Auschwitz […] o\u015bwiadczamy, \u017ce w r\u00f3\u017cnych publikacjach podaje si\u0119, \u017ce w czasie „wybi\u00f3rki” […] prof. Marian Batko zg\u0142osi\u0142 si\u0119 dobrowolnie za innego m\u0142odego wi\u0119\u017ania. Mia\u0142 nim by\u0107 Mieczys\u0142aw Pronobis nr 9313. „Wybi\u00f3rka” by\u0142a dokonywana spo\u015br\u00f3d wi\u0119\u017ani\u00f3w bloku nr 2 w kt\u00f3rym przebywa\u0142 tak\u017ce prof. Batko a, m\u0142ody Mieczys\u0142aw Pronobis by\u0142 wi\u0119ziony w bloku nr 5. Nie m\u00f3g\u0142 wi\u0119c uczestniczy\u0107 w tej „wybi\u00f3rce”. My byli\u015bmy r\u00f3wnie\u017c wi\u0119\u017aniami bloku nr 5 i potwierdzamy w\u0142asnor\u0119cznymi podpisami, \u017ce znany nam osobi\u015bcie kolega Mieczys\u0142aw Pronobis na pewno by\u0142 w czasie „wybi\u00f3rki” 23 kwietnia 1941 r. wi\u0119ziony w bloku nr 5.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Nie by\u0142oby tych protest\u00f3w, gdyby prof. dr Andrzej Szefer zbieraj\u0105c materia\u0142y do swojego opracowania zapozna\u0142 si\u0119 z listami obozowymi Mieczys\u0142awa Pronobisa, wysy\u0142anymi kiedy\u015b z KL Auschwitz do rodziny, a od dawna przechowywanymi w liczbie kilkudziesi\u0119ciu w zbiorach archiwalnych Pa\u0144stwowego Muzeum w O\u015bwi\u0119cimiu. Wynika z nich jednoznacznie, \u017ce Mieczys\u0142aw Pronobis od lutego do lipca 1941 r. by\u0142 wi\u0119\u017aniem przebywaj\u0105cym w bloku nr 5 i nie m\u00f3g\u0142 mie\u0107 z tym zdarzeniem nic wsp\u00f3lnego.<\/span><\/p>\n

Autorowi omawianego opracowania brak\u0142o rzetelno\u015bci w gromadzeniu materia\u0142u lub o tym ostatnim nie wiedzia\u0142.<\/span><\/p>\n

Odno\u015bnie relacji by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w, na kt\u00f3re powo\u0142uje si\u0119 prof. dr Andrzej Szefer mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce podawany jest w nich fakt wyst\u0105pienia jakiego\u015b wi\u0119\u017ania, kt\u00f3ry podobno by\u0142 nauczycielem, lecz nie pada konkretne nazwisko, jak r\u00f3wnie\u017c nie jest podawany dok\u0142adny opis okoliczno\u015bci zdarzenia.<\/span><\/p>\n

Osobi\u015bcie nasuwa mi si\u0119 jeszcze jedno spostrze\u017cenie. Mianowicie prof. dr Andrzej Szefer pisz\u0105c o prof. Marianie Batce jako nauczycielu, kt\u00f3ry poni\u00f3s\u0142 m\u0119cze\u0144sk\u0105 \u015bmier\u0107 w o\u015bwi\u0119cimskim bunkrze g\u0142odowym bloku jedenastego, nie zwr\u00f3ci\u0142 uwagi na bardzo istotny szczeg\u00f3\u0142 odnotowany w zachowanej dokumentacji obozowej. Jest nim adnotacja sporz\u0105dzona w zachowanej Ksi\u0105\u017cce Bunkra, \u017ce w grupie dziesi\u0119ciu wi\u0119\u017ani\u00f3w skazanych na \u015bmier\u0107 g\u0142odow\u0105 23 kwietnia 1941 r., obok prof. Mariana Batki znalaz\u0142 si\u0119 jeszcze jeden nauczyciel i tylko obok jego nazwiska widnieje w zachowanym zapisie s\u0142owo \u201eLehrer\u201d (nauczyciel).<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

\"Wincenty<\/a>
Wincenty Rejowski<\/figcaption><\/figure>\n

By\u0142 nim wi\u0119zie\u0144 nazwiskiem Wincenty Rejowski, urodzony 1 stycznia 1888 r. w Starym S\u0105czu i tam zamieszka\u0142y. Pracowa\u0142 jako nauczyciel w szkole powszechnej w pobliskich Barcicach. Z wykszta\u0142cenia by\u0142 geografem. Uko\u0144czy\u0142 seminarium nauczycielskie w Starym S\u0105czu jeszcze przed wybuchem pierwszej wojny \u015bwiatowej, podczas kt\u00f3rej jako \u017co\u0142nierz austriacki dosta\u0142 si\u0119 do niewoli rosyjskiej. Po powrocie z niewoli podj\u0105\u0142 prac\u0119 nauczycielsk\u0105 najpierw w Lud\u017amierzu a nast\u0119pnie w Pisarzowej na Podhalu, w dawnym powiecie Limanowa. W latach 1935-l938 pracowa\u0142 w szkole powszechnej w Barcicach. Na kr\u00f3tko przed wybuchem drugiej wojny \u015bwiatowej, ze wzgl\u0119d\u00f3w zdrowotnych, przeszed\u0142 na rent\u0119.<\/span><\/p>\n

W czasie okupacji hitlerowskiej aresztowano go 18 lipca 1940 r. za wsp\u00f3\u0142redagowanie i kolporta\u017c prasy podziemnej. Do KL Auschwitz, poprzez wi\u0119zienia w Nowym S\u0105czu i Tarnowie, zosta\u0142 przywieziony 30 sierpnia 1940 r. i oznaczony numerem 3301.<\/span><\/p>\n

Powy\u017csza uwaga do tamtego dramatycznego obozowego zdarzenia nie wyklucza jednak m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci prof. Mariana Batki i ju\u017c z tego samego powodu nie mo\u017cna odm\u00f3wi\u0107 nale\u017cnej mu czci i pami\u0119ci. Pami\u0119\u0107 taka nale\u017cy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c drugiemu tragicznie zmar\u0142emu \u015bmierci\u0105 g\u0142odow\u0105 nauczycielowi. Nikt jednak dotychczas tej pami\u0119ci Wincentemu Rejowskiemu nie odda\u0142, a jego nazwisko by\u0142o przemilczane, chocia\u017c – moim zdaniem – tak\u017ce z postaci\u0105 tego nauczyciela mo\u017cna kojarzy\u0107 wspomniane relacje wi\u0119\u017ani\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\u017baden z nich, podaj\u0105c, \u017ce by\u0142 \u015bwiadkiem tej \u201ewybi\u00f3rki\u201d, nie wspomina jednak ani nazwiska Batki ani nazwiska Rejowskiego. Z tego powodu trudno dzisiaj stwierdzi\u0107, kto w\u0142a\u015bciwie i za kogo wyst\u0105pi\u0142. A mo\u017ce to by\u0142o tylko chwilowe zamieszanie przed szeregiem wi\u0119\u017ani\u00f3w, odebrane przez dalej stoj\u0105cych jako dobrowolne wyst\u0105pienie, a maj\u0105ce w rzeczywisto\u015bci przebieg zgodny z relacj\u0105 Erwina Olsz\u00f3wki, nr obozowy 1141.<\/span><\/p>\n

Prof. dr Andrzej Szefer zacytowa\u0142 tylko jej niewielki fragment, komentuj\u0105c j\u0105 w swoim opracowaniu nast\u0119puj\u0105cymi s\u0142owami: \u201eNieco odmiennie zapami\u0119ta\u0142 to wydarzenie inny by\u0142y wi\u0119zie\u0144 O\u015bwi\u0119cimia, Erwin Olsz\u00f3wka (nr 1141), r\u00f3wnie\u017c ucze\u0144 Mariana Batki\u201d.<\/span><\/p>\n

W rzeczywisto\u015bci relacja ta spisana w 1972 r. – jak mi si\u0119 wydaje – jest najbli\u017csza prawdzie i warto j\u0105 w ca\u0142o\u015bci przytoczy\u0107:<\/span><\/p>\n

\n

Profesora Mariana Batk\u0119 pozna\u0142em w okresie, kiedy jako ucze\u0144 ucz\u0119szcza\u0142em do Gimnazjum im. Odrow\u0105\u017c\u00f3w w Chorzowie. We wspomnianym gimnazjum prof. Marian Batko by\u0142 moim wyk\u0142adowc\u0105 matematyki […]. Ponowne spotkanie nast\u0105pi\u0142o dopiero w 1941 r. na terenie obozu koncentracyjnego Auschwitz w O\u015bwi\u0119cimiu […].<\/span><\/p>\n

To by\u0142 prawie wrak cz\u0142owieka. Nie przejawia\u0142 ch\u0119ci walki o \u017cycie, jednym s\u0142owem, w obozie tak wygl\u0105daj\u0105cych wi\u0119\u017ani\u00f3w okre\u015blano jako muzu\u0142man\u00f3w. Obawiali\u015bmy si\u0119 nawet, tzn. jego dawni uczniowie (przebywaj\u0105cy w KL Auschwitz), czy nie pope\u0142ni samob\u00f3jstwa. A\u017c lito\u015b\u0107 bra\u0142a patrze\u0107 na spos\u00f3b jego poruszania. Chodzi\u0142 przygarbiony, ledwie poruszaj\u0105c nogami. Starali\u015bmy si\u0119 mu pomaga\u0107 w miar\u0119 naszych mo\u017cliwo\u015bci, chroni\u0105c go mi\u0119dzy innymi od pracy.<\/span><\/p>\n

W tym czasie prof. Marian Batko przebywa\u0142 w bloku nr 2, w kt\u00f3rym funkcj\u0119 blokowego pe\u0142ni\u0142 wi\u0119zie\u0144 Jonny Klausing, a zast\u0119pcy Edmund Lidke, pochodz\u0105cy z Chorzowa. Ten ostatni ob\u00f3z prze\u017cy\u0142, mieszka w Chorzowie, lecz cierpi na chorob\u0119 umys\u0142ow\u0105 […]. Po raz ostatni widzia\u0142em prof. Mariana Batk\u0119 w dniu kiedy przeprowadzano selekcj\u0119 w\u015br\u00f3d wi\u0119\u017ani\u00f3w bloku nr 2. Wybrano w\u00f3wczas 10 wi\u0119\u017ani\u00f3w skazanych na \u015bmier\u0107 g\u0142odow\u0105 za jakiego\u015b uciekiniera, kt\u00f3ry by\u0142 mieszka\u0144cem tego bloku. Wybi\u00f3rka ta mia\u0142a miejsce wiosn\u0105 1941 r. Podczas wybi\u00f3rki zasz\u0142o wydarzenie, kt\u00f3rego ofiar\u0105 pad\u0142 prof. Marian Batko.<\/span><\/p>\n

Obecny przy wybi\u00f3rce zast\u0119pca blokowego – Edmund Lidke – wypchn\u0105\u0142 z szeregu stoj\u0105cych wi\u0119\u017ani\u00f3w Mariana Batk\u0119 i do\u0142\u0105czy\u0142 [go] do innych. Czyn ten skompromitowa\u0142 go zupe\u0142nie w oczach wszystkich koleg\u00f3w, kt\u00f3rzy w spos\u00f3b jednoznaczny negatywnie ocenili jego post\u0119pek. Po tym wydarzeniu Lidke rych\u0142o zosta\u0142 z obozu zwolniony. Pot\u0119piali\u015bmy Lidke dlatego, \u017ce w czasie wybi\u00f3rki Lagerf\u00fchrer Fritzsch (kt\u00f3ry sam osobi\u015bcie wskazywa\u0142 na wi\u0119\u017ani\u00f3w) nie wybra\u0142 Mariana Batki, a wypchn\u0105\u0142 go z szeregu w\u0142a\u015bnie on. Zdarzenie to widzia\u0142em osobi\u015bcie, gdy\u017c przebywa\u0142em w tym czasie w bloku nr 3, na placu apelowym ustawiali\u015bmy si\u0119 w pobli\u017cu. Wyja\u015bniam, \u017ce w tym czasie wi\u0119\u017aniowie poszczeg\u00f3lnych blok\u00f3w ustawiali si\u0119 w \u015brodku obozu na wolnej przestrzeni, kt\u00f3r\u0105 p\u00f3\u017aniej zabudowano.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Do relacji Erwina Olsz\u00f3wki nale\u017cy doda\u0107, \u017ce wspomniany przez niego Edmund Lidke, oznaczony w obozie numerem 1143, zosta\u0142 zwolniony z KL Auschwitz w rok p\u00f3\u017aniej, tj. w kwietniu 1942 r. Po wojnie mieszkaj\u0105c w Chorzowie rzeczywi\u015bcie cierpia\u0142 na chorob\u0119 umys\u0142ow\u0105 i zmar\u0142 w 1972 r., przebywaj\u0105c na leczeniu w szpitalu psychiatrycznym w Toszku ko\u0142o Gliwic.<\/span><\/p>\n

W imi\u0119 prawdy historycznej przekazuj\u0119 powy\u017csze informacje dla tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 pozna\u0107 j\u0105 do ko\u0144ca.<\/span><\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/span>
\n O\u015bwi\u0119cim, 8 maja 2007 r.<\/span>
\n(Tekst ukaza\u0142 si\u0119 w \u201eRoczniku Katowickim\u201d z 1989 r.)<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Marian Batko pochodzi\u0142 z Krakowa. Urodzi\u0142 si\u0119 1901 roku. Przed wojn\u0105 pracowa\u0142 w gimnazjum w Chorzowie. 30 stycznia 1941 roku zosta\u0142 aresztowany przez Niemc\u00f3w, gdy szed\u0142 na tajn\u0105 lekcj\u0119. Trafi\u0142 do krakowskiego wi\u0119zienia przy Montelupich. 5 kwietnia zosta\u0142 deportowany do KL Auschwitz. Otrzyma\u0142 numer obozowy 11795. Adam Cyra, historyk, zbada\u0142 dok\u0142adnie przebieg wydarze\u0144 w dniu …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":10421,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[17,25,4,24],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2007\/05\/Wincenty-Rejowski.jpg",128,159,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2007\/05\/Wincenty-Rejowski-128x150.jpg",82,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2007\/05\/Wincenty-Rejowski.jpg",121,150,false],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2007\/05\/Wincenty-Rejowski.jpg",128,159,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2007\/05\/Wincenty-Rejowski.jpg",128,159,false],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2007\/05\/Wincenty-Rejowski.jpg",128,159,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2007\/05\/Wincenty-Rejowski.jpg",128,159,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Marian Batko pochodzi\u0142 z Krakowa. Urodzi\u0142 si\u0119 1901 roku. Przed wojn\u0105 pracowa\u0142 w gimnazjum w Chorzowie. 30 stycznia 1941 roku zosta\u0142 aresztowany przez Niemc\u00f3w, gdy szed\u0142 na tajn\u0105 lekcj\u0119. Trafi\u0142 do krakowskiego wi\u0119zienia przy Montelupich. 5 kwietnia zosta\u0142 deportowany do KL Auschwitz. Otrzyma\u0142 numer obozowy 11795. Adam Cyra, historyk, zbada\u0142 dok\u0142adnie przebieg wydarze\u0144 w dniu…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55"}],"version-history":[{"count":32,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35556,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55\/revisions\/35556"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10421"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}