{"id":503,"date":"2008-11-24T15:05:12","date_gmt":"2008-11-24T14:05:12","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=503"},"modified":"2021-10-17T11:34:35","modified_gmt":"2021-10-17T11:34:35","slug":"wolyn-i-polesie-42008","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2008\/11\/24\/wolyn-i-polesie-42008\/","title":{"rendered":"”Wo\u0142y\u0144 i Polesie” – 4\/2008"},"content":{"rendered":"
\n

W O\u015bwi\u0119cimiu od kilkunastu lat aktywnie dzia\u0142a Ko\u0142o Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Wo\u0142ynia i Polesia, licz\u0105ce kilkunastu cz\u0142onk\u00f3w. Opr\u00f3cz kontakt\u00f3w z Polakami na Wo\u0142yniu od prawie pi\u0119tnastu lat w O\u015bwi\u0119cimiu wydawany jest kwartalnik \u201eWo\u0142y\u0144 i Polesie\u201d, kt\u00f3ry redaguje Halina Mod\u0142a-Zi\u00f3\u0142kowska, pochodz\u0105ca z R\u00f3wnego na Wo\u0142yniu, emerytowana polonistka szk\u00f3\u0142 \u015brednich i prezes o\u015bwi\u0119cimskiego Ko\u0142a.<\/strong><\/p>\n

\u201eWo\u0142y\u0144 i Polesie\u201d jest unikalnym kwartalnikiem we wsp\u00f3\u0142czesnym czasopi\u015bmiennictwie polskim, staraj\u0105cym si\u0119 przekaza\u0107 prawd\u0119 na temat historii kres\u00f3w przedwojennej Polski i tragicznych los\u00f3w ich mieszka\u0144c\u00f3w w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej. Jest to szczeg\u00f3lnie wa\u017cne dzisiaj, kiedy prawda ta w du\u017cej mierze ulega zapomnieniu.<\/p>\n

Obecnie ukaza\u0142 si\u0119 ju\u017c sze\u015b\u0107dziesi\u0105ty numer tego unikalnego kwartalnika (\u201eWo\u0142y\u0144 i Polesie\u201d 2008 nr 4), zawieraj\u0105cy kilka interesuj\u0105cych artyku\u0142\u00f3w, z kt\u00f3rych jeden, autorstwa Marii Biel, zatytu\u0142owany \u201eZd\u0105\u017cy\u0142 tylko krzykn\u0105\u0107: Jezu!\u201d, przypomina, \u017ce w przysz\u0142ym roku przypada 65. rocznica m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci i setna rocznica urodzin o. Kamila Gleczmana, karmelity bosego rodem z Polanki Wielkiej k. O\u015bwi\u0119cimia.<\/p>\n

\"O.<\/a>
O. Kamil Gleczman<\/figcaption><\/figure>\n

Ten zapomniany dzisiaj zakonnik urodzi\u0142 si\u0119 27 czerwca 1909 r. Po uko\u0144czeniu szko\u0142y powszechnej w rodzinnej wiosce wst\u0105pi\u0142 do alumnatu Karmelit\u00f3w Bosych w Wadowicach, a nast\u0119pnie w Czernej k. Krzeszowic, gdzie w 1927 r. z\u0142o\u017cy\u0142 \u015bluby zakonne. Sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej otrzyma\u0142 w Krakowie \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie i wyjecha\u0142 na dalsze studia do Wilna. Po ich uko\u0144czeniu uda\u0142 si\u0119 do Wi\u015bniowca na Wo\u0142yniu, gdzie pocz\u0105tkowo pracowa\u0142 jako katecheta, a w 1939 r. zosta\u0142 przeorem tamtejszego karmelita\u0144skiego klasztoru.<\/p>\n

Wi\u015bniowiec – to dzi\u015b niewielka wioska w obwodzie tarnopolskim na Ukrainie, kt\u00f3ra ma jednak bardzo bogat\u0105 historie. Z tej miejscowo\u015bci wywodzi\u0142 si\u0119 kr\u00f3l polski Micha\u0142 Korybut Wi\u015bniowiecki. By\u0142 tam te\u017c zamek, kt\u00f3ry dopiero podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. zosta\u0142 doszcz\u0119tnie zniszczony i obrabowany. W pobli\u017cu tego zamku znajdowa\u0142 wspomniany klasztor, kt\u00f3ry po 17 wrze\u015bnia 1939 r. karmelici opu\u015bcili. Na jego stra\u017cy pozostali tylko przeor o. Kamil i br. Cyprian (Jan Laso\u0144, ur. 3 sierpnia 1879 r. w Nowej G\u00f3rze niedaleko Czernej). Podczas okupacji, najpierw sowieckiej a potem niemieckiej, zdrowie obu karmelit\u00f3w by\u0142o w op\u0142akanym stanie – niedo\u017cywieni i zestresowani, uskar\u017cali si\u0119 na r\u00f3\u017cne choroby.<\/p>\n

W 1943 r. zacz\u0119\u0142y dochodzi\u0107 budz\u0105ce groz\u0119 wie\u015bci o mordach dokonywanych przez nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich na kresowych Polakach. 28 pa\u017adziernika tego\u017c roku w ostatnim swoim zachowanym li\u015bcie, o.Kamil donosi\u0142 prowincja\u0142owi we Lwowie: \u201eCa\u0142a parafia Wi\u015bniowiecka jest zniszczona, gospodarstwa polskie popalone w liczbie ok. 600. Parafianie \u2013 jedni wyjechali z rodzinami do Niemiec, inni wyjechali do Galicji, a obecnie jest jeszcze 750 os\u00f3b. Nocuj\u0105 w naszym ko\u015bciele, zg\u0142odniali, obdarci, bosi\u201d.<\/p>\n

Od nieuchronnej \u015bmierci z r\u0105k banderowc\u00f3w, tamtejszych Polak\u00f3w na razie chronili \u017co\u0142nierze w\u0119gierscy, kt\u00f3rzy na polecenie Niemc\u00f3w stacjonowali w Wi\u015bniowcu do dnia 7 lutego 1944 r. Jeszcze tego samego dnia wieczorem, kiedy w tej miejscowo\u015bci ju\u017c nie by\u0142o W\u0119gr\u00f3w, Ukrai\u0144cy \u0142omami i siekierami wywa\u017cyli klasztorna furt\u0119. Zmuszono o. Kamila, aby wszed\u0142 do piwnicy, gdzie schronili si\u0119 miejscowi Polacy.<\/p>\n

W karmelita\u0144skim archiwum w Czernej zachowa\u0142o si\u0119 takie \u015bwiadectwo:<\/p>\n

\n

Po wej\u015bciu do piwnicy da\u0142 si\u0119 s\u0142ysze\u0107 krzyk o. Kamila \u201eJezu\u201d i rozleg\u0142 si\u0119 strza\u0142. To by\u0142o has\u0142o mordu. Po o. Kamilu wywleczono brata Cypriana, kt\u00f3ry usi\u0142owa\u0142 si\u0119 schroni\u0107 do szpitala b\u0119d\u0105cego w budynku klasztornym, ale tam nie puszczono go. Brat Cyprian zosta\u0142 zamordowany jako drugi z kolei w piwnicy.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Po obrabowaniu klasztoru i ko\u015bcio\u0142a, mordercy podpalili zabudowania. Po kilku tygodniach do Wi\u015bniowca weszli \u017co\u0142nierze sowieccy i im pozostali przy \u017cyciu nieliczni Polacy, wskazali miejsce zbrodni, pope\u0142nione na czterdziestu dw\u00f3ch osobach. W\u015br\u00f3d zamordowanych Polak\u00f3w, rozpoznano cia\u0142a obu zakonnik\u00f3w.<\/p>\n

Micha\u0142 Dzianott z Wi\u015bniowca, przyjaciel o. Kamila, takie pozostawi\u0142 o nim \u015bwiadectwo:<\/p>\n

\n

By\u0142 to cz\u0142owiek dobry i kochany, jak wyje\u017cd\u017cali\u015bmy ka\u017cdemu z nas da\u0142 obrazek na drog\u0119 i pob\u0142ogos\u0142awi\u0142 na drog\u0119; i m\u00f3wi\u0142, jak prze\u017cyjecie i powr\u00f3cicie, to b\u0119dziecie szuka\u0107 mojej mogi\u0142y.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Mogi\u0142y nie ma, ale na Ziemi O\u015bwi\u0119cimskiej, gdzie urodzi\u0142 si\u0119 w Polance Wielkiej i wychowa\u0142, powinno si\u0119 uratowa\u0107 o Nim pami\u0119\u0107. Czy takie starania b\u0119d\u0105 mia\u0142y miejsce ? \u2013 czas poka\u017ce.<\/p>\n

Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c podkre\u015bli\u0107, \u017ce na kartach \u201eWo\u0142ynia i Polesia\u201d utrwalane zostaj\u0105 przede wszystkim opisy wydarze\u0144 zwi\u0105zanych z prze\u017cyciami Polak\u00f3w zamieszka\u0142ych kiedy\u015b na Wo\u0142yniu i Polesiu, kt\u00f3rzy obecnie s\u0105 ju\u017c w podesz\u0142ym wieku i dla nich niejednokrotnie jest to jedyna mo\u017cliwo\u015b\u0107 opublikowania swoich wspomnie\u0144 i pozostawienia po sobie niezwyk\u0142ego \u015bwiadectwa dla dzisiejszych i przysz\u0142ych pokole\u0144 Polak\u00f3w.<\/p>\n

W ten spos\u00f3b ci historycy-\u015bwiadkowie utrwalaj\u0105 swoj\u0105 gehenn\u0119, zbrodnicze dzia\u0142ania ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w spod znaku OUN-UPA, walki 27 Dywizji Wo\u0142y\u0144skiej AK, wojenn\u0105 oraz powojenn\u0105 deportacj\u0119 na Sybir i do \u0142agr\u00f3w sowieckich, a tak\u017ce m\u0142odzie\u0144cze prze\u017cycia na Kresach w przedwojennej Polsce.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong>
\nO\u015bwi\u0119cim, 24 listopada 2008 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W O\u015bwi\u0119cimiu od kilkunastu lat aktywnie dzia\u0142a Ko\u0142o Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Wo\u0142ynia i Polesia, licz\u0105ce kilkunastu cz\u0142onk\u00f3w. Opr\u00f3cz kontakt\u00f3w z Polakami na Wo\u0142yniu od prawie pi\u0119tnastu lat w O\u015bwi\u0119cimiu wydawany jest kwartalnik \u201eWo\u0142y\u0144 i Polesie\u201d, kt\u00f3ry redaguje Halina Mod\u0142a-Zi\u00f3\u0142kowska, pochodz\u0105ca z R\u00f3wnego na Wo\u0142yniu, emerytowana polonistka szk\u00f3\u0142 \u015brednich i prezes o\u015bwi\u0119cimskiego Ko\u0142a. \u201eWo\u0142y\u0144 i Polesie\u201d jest …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":506,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[174,3],"tags":[87,178,4,5,175,187,176,186],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"W O\u015bwi\u0119cimiu od kilkunastu lat aktywnie dzia\u0142a Ko\u0142o Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Wo\u0142ynia i Polesia, licz\u0105ce kilkunastu cz\u0142onk\u00f3w. Opr\u00f3cz kontakt\u00f3w z Polakami na Wo\u0142yniu od prawie pi\u0119tnastu lat w O\u015bwi\u0119cimiu wydawany jest kwartalnik \u201eWo\u0142y\u0144 i Polesie\u201d, kt\u00f3ry redaguje Halina Mod\u0142a-Zi\u00f3\u0142kowska, pochodz\u0105ca z R\u00f3wnego na Wo\u0142yniu, emerytowana polonistka szk\u00f3\u0142 \u015brednich i prezes o\u015bwi\u0119cimskiego Ko\u0142a. \u201eWo\u0142y\u0144 i Polesie\u201d jest…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/503"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=503"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/503\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35543,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/503\/revisions\/35543"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/506"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=503"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=503"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=503"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}