{"id":4345,"date":"2012-12-06T10:24:59","date_gmt":"2012-12-06T09:24:59","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=4345"},"modified":"2021-10-17T11:33:59","modified_gmt":"2021-10-17T11:33:59","slug":"o-sprawiedliwy-osad-historii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2012\/12\/06\/o-sprawiedliwy-osad-historii\/","title":{"rendered":"O sprawiedliwy os\u0105d historii"},"content":{"rendered":"
\n

Z zainteresowaniem przeczyta\u0142em co dopiero wydan\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 Prof. dra Marka Jana Chodakiewicza, zatytu\u0142owan\u0105 \u201eMord w Jedwabnem w lipcu 1941. Prolog przebieg pok\u0142osie\u201d, Krak\u00f3w 2012.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W pe\u0142ni zgadzam si\u0119 z tym ameryka\u0144skim i polskim historykiem, kt\u00f3ry jest profesorem historii w Institute of World Politics w Waszyngtonie, \u017ce wobec ksi\u0105\u017cki Jana Tomasza Grossa „S\u0105siedzi” nale\u017cy by\u0107 nastawionym krytycznie, poniewa\u017c stwierdzenia w niej zawarte w \u015bwietle innych \u017ar\u00f3de\u0142 wydaj\u0105 si\u0119 nie do ko\u0144ca prawdziwe.<\/p>\n

Autor „S\u0105siad\u00f3w” za jednego z najstraszniejszych morderc\u00f3w \u017byd\u00f3w w Jedwabnem, z 10 lipca 1941 r., uwa\u017ca m\u0142odego mieszka\u0144ca tego miasteczka, dziewi\u0119tnastoletniego Jerzego Lauda\u0144skiego, skazanego po wojnie przez komunistyczny s\u0105d na pi\u0119tna\u015bcie lat wi\u0119zienia. Swoj\u0105 ocen\u0119 opiera przede wszystkim na zeznaniach podejrzanych, spisywanych przez \u0142om\u017cy\u0144skich funkcjonariuszy UB, zanim rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces oskar\u017conych i zapad\u0142y wyroki w maju 1949 r. Prof. Gross czyni to jednak, nie zastanawiaj\u0105c si\u0119 w og\u00f3le nad prawid\u0142owo\u015bci\u0105 tego procesu i sposobem uzyskiwania zezna\u0144 wymuszanych biciem i torturami. \u015aledczy UB m\u00f3wi\u0142 np. do Jerzego Lauda\u0144skiego, t\u0142uk\u0105c jego g\u0142ow\u0105 o \u015bcian\u0119: „Ty sk…, szkoda, \u017ce ci\u0119 Niemcy w Auschwitz przez komin nie wypu\u015bcili, bo bym si\u0119 teraz z tob\u0105 nie musia\u0142 tutaj m\u0119czy\u0107”.<\/p>\n

Jerzy Lauda\u0144ski, urodzony 13 kwietnia 1922 r., pochodzi ze znanej polskiej rodziny w Jedwabnem. Ponad dziesi\u0119\u0107 lat temu nagra\u0142em na magnetofon i spisa\u0142em z nim obszern\u0105 relacj\u0119. By\u0142 on cz\u0142onkiem ZWZ\/AK, aresztowanym przez gestapo w Por\u0119bie nad Bugiem 28 maja 1942 r. i wi\u0119zionym p\u00f3\u017aniej na Pawiaku, w Auschwitz, Gross-Rosen i Sachsenhausen. W niemieckich, nazistowskich obozach koncentracyjnych Jerzy Lauda\u0144ski przebywa\u0142 prawie trzy lata, w stalinowskich wi\u0119zieniach ponad osiem lat – od 1949 do 1957 r.<\/p>\n

\"Jerzy<\/a>
Jerzy Lauda\u0144ski, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Prof. Jan Tomasz Gross bezkrytycznie uzna\u0142 go za jednego z najstraszniejszych morderc\u00f3w i jednego z g\u0142\u00f3wnych przyw\u00f3dc\u00f3w zaj\u015b\u0107 anty\u017cydowskich wobec niewinnych \u017byd\u00f3w w Jedwabnem, ale nie udowodni\u0142 tych oskar\u017ce\u0144 w spos\u00f3b jednoznaczny i w pe\u0142ni przekonywuj\u0105cy.<\/p>\n

Z determinacj\u0105, wierz\u0105c mimo wszystko w sprawiedliwy os\u0105d historii, broni\u0142 Jerzego Lauda\u0144skiego jego najstarszy, nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c brat Kazimierz. Cytuj\u0119 obszerne fragmenty listu, kt\u00f3ry od niego otrzyma\u0142em przed kilkoma laty:<\/p>\n

Sprawa jest wystarczaj\u0105co nag\u0142o\u015bniona, wi\u0119c od razu przyst\u0119puj\u0119 ad rem. Gdyby prof. Jan Tomasz Gross w swojej ksi\u0105\u017cce „S\u0105siedzi” i dalszych wypowiedziach prasowych win\u0105 za zbrodni\u0119 w Jedwabnem obci\u0105\u017ca\u0142 naszego Ojca Czes\u0142awa i nas trzech braci Lauda\u0144skich [Kazimierza, Zygmunta i Jerzego – dop. A.C.] – nie protestowaliby\u015bmy, bowiem by\u0142aby to nasza prywatna ha\u0144ba. Prof. Gross z ca\u0142\u0105 jednak premedytacj\u0105 win\u0105 t\u0105 obarcza ca\u0142\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 Jedwabnego, nie pomijaj\u0105c nawet naszych duchownych. Dla sensacji wymy\u015bla makabryczne brednie, jak wrzucanie do ognia wid\u0142ami dzieci \u017cydowskich, aby wobec ca\u0142ego \u015bwiata przedstawi\u0107 Jedwabne jako drugi O\u015bwi\u0119cim, gdzie oprawcami byliby Polacy. Usi\u0142uje z mieszka\u0144c\u00f3w Jedwabnego na wieki uczyni\u0107 symbol s\u0105siada-mordercy. (…)<\/em><\/p>\n

W Jedwabnem nie pope\u0142niono tylko tej jednej zbrodni. Wprawdzie prof. Gross twierdzi, \u017ce zna cierpienia spo\u0142eczno\u015bci polskiej za okupacji sowieckiej – przemilcza jednak, kto te cierpienia zadawa\u0142. Jeszcze we wrze\u015bniu 1939 roku nie by\u0142o NKWD, a ju\u017c komunistyczna m\u0142odzie\u017c \u017cydowska wraz z kilkoma miejscowymi Polakami zorganizowa\u0142a milicj\u0119 i rozpocz\u0119\u0142a aresztowania s\u0105siad\u00f3w. Ubli\u017cali Polakom, wy\u015bmiewali, \u017ce „wasza Polska przepad\u0142a na wieki”. S\u0105siedzi uk\u0142adali listy na Sybir. Na ka\u017cdej furmance wywo\u017c\u0105cej rodziny polskie na Sybir siedzia\u0142 „czerwony” s\u0105siad z karabinem gotowym do strza\u0142u. Faktem jest, \u017ce w wi\u0119zieniu nie znalaz\u0142 si\u0119 ani jeden \u017byd [z Jedwabnego – dop. A.C.] i ani jedna rodzina nie zosta\u0142a wywieziona na Sybir, z wyj\u0105tkiem Jakuba Cytrynowicza jako akt zemsty – tu\u017c przed wojn\u0105 przyj\u0105\u0142 chrzest. Ludno\u015b\u0107 polska \u017cy\u0142a w ci\u0105g\u0142ym strachu – kto nast\u0119pny? Modlono si\u0119: „Bo\u017ce, wymie\u0144 nam diab\u0142a, chcieliby\u015bmy odetchn\u0105\u0107” i sta\u0142o si\u0119 – przyszli Niemcy. Euforia chwilowej rado\u015bci. Jedni wychodz\u0105 z kryj\u00f3wek, inni wracaj\u0105 z wi\u0119zie\u0144 sowieckich. Prawd\u0105 jest, \u017ce zlinczowano wtedy „czerwonych s\u0105siad\u00f3w”, w wi\u0119kszo\u015bci Polak\u00f3w. Wielu bowiem \u017byd\u00f3w przezornie uciek\u0142o z Jedwabnego. Ta akcja linczu przed\u0142u\u017cy\u0142a si\u0119. Ostatnich zdrajc\u00f3w dosi\u0119g\u0142y jeszcze kule w pierwszych miesi\u0105cach PRL.<\/em><\/p>\n

Prof. Gross pope\u0142nia w „S\u0105siadach” niewybaczalny b\u0142\u0105d, przedstawiaj\u0105c dzi\u015b opinii publicznej, \u017ce Polacy jak dzikie bestie rzucili si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na niewinn\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105. Nie, Polacy regulowali rachunki i na zdrajcach-Polakach i na zdrajcach-\u017bydach. W kilku wypadkach wyr\u0119czyli ich w tym miejscowi \u017candarmi niemieccy.<\/em><\/p>\n

Zbrodnia spalenia niewiele mia\u0142a wsp\u00f3lnego z linczem. Prof. Gross przyznaje, \u017ce przyjechali gestapowcy, zorganizowali akcj\u0119 i nawet wydali rozkazy. Tu w\u0142a\u015bnie gestapo odnios\u0142o sukces; wyniszczyli \u017byd\u00f3w, „wrobili” Polak\u00f3w, zachowuj\u0105c sami cnot\u0119 niewinno\u015bci. Polakom zarzuca si\u0119 antysemityzm, ale trudno od nas wymaga\u0107, aby\u015bmy kochali s\u0105siad\u00f3w-zdrajc\u00f3w. (…)”<\/em><\/p>\n

Prof. Marek Jan Chodakiewicz stara si\u0119 maksymalnie przybli\u017cy\u0107 czytelnika swojej ksi\u0105\u017cki do prawdy historycznej – odno\u015bnie sprawc\u00f3w tej zbrodni. Warto j\u0105 przeczyta\u0107 szczeg\u00f3lnie przed p\u00f3j\u015bciem do kina na film \u201ePok\u0142osie\u201d w re\u017cyserii W\u0142adys\u0142awa Pasikowskiego.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, dnia 6 grudnia 2012 r.<\/em><\/p>\n

Zobacz:\u00a0„Mord w Jedwabnem w lipcu 1941. Prolog przebieg pok\u0142osie” <\/a>
\nKo\u0144czcie ju\u017c, bo szabas<\/a><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z zainteresowaniem przeczyta\u0142em co dopiero wydan\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 Prof. dra Marka Jana Chodakiewicza, zatytu\u0142owan\u0105 \u201eMord w Jedwabnem w lipcu 1941. Prolog przebieg pok\u0142osie\u201d, Krak\u00f3w 2012. W pe\u0142ni zgadzam si\u0119 z tym ameryka\u0144skim i polskim historykiem, kt\u00f3ry jest profesorem historii w Institute of World Politics w Waszyngtonie, \u017ce wobec ksi\u0105\u017cki Jana Tomasza Grossa „S\u0105siedzi” nale\u017cy by\u0107 nastawionym …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":4363,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Z zainteresowaniem przeczyta\u0142em co dopiero wydan\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 Prof. dra Marka Jana Chodakiewicza, zatytu\u0142owan\u0105 \u201eMord w Jedwabnem w lipcu 1941. Prolog przebieg pok\u0142osie\u201d, Krak\u00f3w 2012. W pe\u0142ni zgadzam si\u0119 z tym ameryka\u0144skim i polskim historykiem, kt\u00f3ry jest profesorem historii w Institute of World Politics w Waszyngtonie, \u017ce wobec ksi\u0105\u017cki Jana Tomasza Grossa „S\u0105siedzi” nale\u017cy by\u0107 nastawionym…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4345"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4345"}],"version-history":[{"count":39,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4345\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35460,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4345\/revisions\/35460"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4363"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4345"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4345"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4345"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}