{"id":4317,"date":"2012-12-04T17:48:19","date_gmt":"2012-12-04T17:48:19","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=4317"},"modified":"2021-10-17T11:33:59","modified_gmt":"2021-10-17T11:33:59","slug":"stanislawa-olewnik-wiezniarka-kl-auschwitz-uhonorowana-posmiertnie-medalem-sprawiedliwy-wsrod-narodow-swiata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2012\/12\/04\/stanislawa-olewnik-wiezniarka-kl-auschwitz-uhonorowana-posmiertnie-medalem-sprawiedliwy-wsrod-narodow-swiata\/","title":{"rendered":"Stanis\u0142awa Olewnik, wi\u0119\u017aniarka KL Auschwitz, uhonorowana po\u015bmiertnie medalem \u201eSprawiedliwy W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d"},"content":{"rendered":"
\n

W dniu 4 grudnia 2012 r. w Kancelarii Prezesa Rady Ministr\u00f3w odby\u0142a si\u0119 uroczysta ceremonia, podczas kt\u00f3rej wr\u0119czono dyplomy i medale honorowe, przyznane po\u015bmiertnie o\u015bmiorgu polskim Sprawiedliwym W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata. Uroczysto\u015b\u0107 ta odby\u0142a si\u0119 w 70. rocznic\u0119 powstania Rady Pomocy \u017bydom przy Delegaturze Rz\u0105du na Kraj, kryptonim \u201e\u017begota\u201d.<\/p>\n

Jedn\u0105 z o\u015bmiorga Sprawiedliwych W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata, uhonorowan\u0105 podczas tej ceremonii, zosta\u0142a Stanis\u0142awa Olewnik, kt\u00f3r\u0105 osadzono w KL Auschwitz, za pomoc niesion\u0105 polskim \u017bydom. Udziela\u0142a ona schronienia kilku zbieg\u0142ym \u017bydom z rodziny M\u0142awskich, kt\u00f3rzy mieszkali do 1939 r. w miejscowo\u015bci Mierzeniec, w powiecie pu\u0142tuskim, gdzie posiadali gospodarstwo rolne. Rodzina M\u0142awskich w czasie wojny zosta\u0142a przesiedlona do getta w Makowie Mazowieckim. Chroni\u0105c si\u0119 przed spodziewan\u0105 wyw\u00f3zk\u0105 na zag\u0142ad\u0119 do obozu w Treblince, uciekli z tego getta i ukrywali si\u0119 w lasach w pobli\u017cu rodzinnego Mierze\u0144ca.<\/p>\n

Stanis\u0142awa Olewnik urodzi\u0142a si\u0119 27 wrze\u015bnia 1917 r. w miejscowo\u015bci Krzemie\u0144, w powiecie makowskim i by\u0142a robotnic\u0105 roln\u0105. Samotnie wychowywa\u0142a dwoje dzieci, kt\u00f3re w momencie jej aresztowania jesieni\u0105 1943 r. by\u0142y w wieku 5 lat i sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy.<\/p>\n

Po wykryciu przez gestapo tej pomocy nast\u0105pi\u0142y aresztowania i wraz z ni\u0105 z wi\u0119zienia w Pu\u0142tusku wys\u0142ano do KL Auschwitz 16 grudnia 1943 r. nast\u0119puj\u0105ce osoby z rodziny M\u0142awskich, kt\u00f3rym udziela\u0142a schronienia. W o\u015bwi\u0119cimskim obozie wszyscy zostali oznaczeni numerami obozowymi: Stanis\u0142awa Olewnik (nr 70508), Hanka M\u0142awska (nr 70509), Henia M\u0142awska (nr 70510), Ruchla M\u0142awska (nr 70511) i Abraham M\u0142awski (nr 168140).<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Bohdan Pi\u0119tka, w swoim opracowaniu, zatytu\u0142owanym \u201eSprawa Stanis\u0142awy Olewnik i \u017cydowskiej rodziny M\u0142awskich w \u015bwietle akt gestapo ciechanowskiego\u201d, kt\u00f3re zosta\u0142o opublikowane w \u201eBiuletynie Towarzystwa Opieki nad O\u015bwi\u0119cimiem\u201d nr 54 z 2008 r. \u00a0–\u00a0 napisa\u0142:<\/p>\n

\n

Taki by\u0142 fina\u0142 jednej z wielu wsp\u00f3lnych tragedii Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w pod okupacj\u0105 niemieck\u0105. Nie znamy i ju\u017c nie poznamy wszystkich szczeg\u00f3\u0142\u00f3w tej historii. Obrazuje ona bardzo dobrze jak trudna i ryzykowna by\u0142a jakakolwiek pomoc dla ludno\u015bci \u017cydowskiej w okupowanej przez Niemc\u00f3w Polsce oraz, \u017ce los Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w cz\u0119sto prowadzi\u0142 do tych samych oboz\u00f3w.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Z zachowanego spisu zamordowanych wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3ry sporz\u0105dzony zosta\u0142 przez konspiracj\u0119 obozow\u0105, wynika, \u017ce Polka nios\u0105ca pomoc \u017cydowskiej rodzinie M\u0142awskich zgin\u0119\u0142a w KL Auschwitz II-Birkenau 20 kwietnia 1944 r. Nieco wcze\u015bniej, bo ju\u017c w lutym i marcu tego\u017c roku w tym obozie zgin\u0119\u0142y Ruchla M\u0142awska i jej m\u0142odsza c\u00f3rka Hanka (ur. w 1924 r.), natomiast losy starszej c\u00f3rki Heni (ur. w 1921 r.) i syna Abrama (ur. w 1918 r.) s\u0105 nieznane. Przypuszcza\u0107 jednak mo\u017cna, \u017ce tak\u017ce zgin\u0119li.<\/p>\n

\"Akt<\/a>
Akt zgonu Leona Godlewskiego<\/figcaption><\/figure>\n

Medal po\u015bmiertnie otrzyma\u0142a tak\u017ce Helena Godlewska z Warszawy, kt\u00f3ra od lata \u00a01942 r. ukrywa\u0142a w swoim domu \u017cydowsk\u0105 dziewczynk\u0119 Masz\u0119 Bornstein, dla kt\u00f3rej uda\u0142o si\u0119 jej zdoby\u0107 \u00a0\u015bwiadectwo chrztu. W nast\u0119pnym roku za dzia\u0142alno\u015b\u0107 w AK zosta\u0142 aresztowany i osadzony w KL Auschwitz jej m\u0105\u017c Leon Godlewski (nr obozowy 121429), gdzie wkr\u00f3tce zgin\u0105\u0142. Helena Godlewska w bardzo trudnej sytuacji materialnej wychowywa\u0142a samotnie tr\u00f3jk\u0119 swoich dzieci i z nara\u017ceniem \u017cycia opiekowa\u0142a si\u0119 kilkuletni\u0105 Masz\u0105.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong>
\nO\u015bwi\u0119cim, dnia 4 grudnia 2012 r.<\/em>
\nZobacz:
\nMedale „Sprawiedliwi W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata”<\/a>
\nCeremonia wr\u0119czenia dyplomu i medali …<\/a><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W dniu 4 grudnia 2012 r. w Kancelarii Prezesa Rady Ministr\u00f3w odby\u0142a si\u0119 uroczysta ceremonia, podczas kt\u00f3rej wr\u0119czono dyplomy i medale honorowe, przyznane po\u015bmiertnie o\u015bmiorgu polskim Sprawiedliwym W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata. Uroczysto\u015b\u0107 ta odby\u0142a si\u0119 w 70. rocznic\u0119 powstania Rady Pomocy \u017bydom przy Delegaturze Rz\u0105du na Kraj, kryptonim \u201e\u017begota\u201d. Jedn\u0105 z o\u015bmiorga Sprawiedliwych W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata, …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":4330,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"W dniu 4 grudnia 2012 r. w Kancelarii Prezesa Rady Ministr\u00f3w odby\u0142a si\u0119 uroczysta ceremonia, podczas kt\u00f3rej wr\u0119czono dyplomy i medale honorowe, przyznane po\u015bmiertnie o\u015bmiorgu polskim Sprawiedliwym W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata. Uroczysto\u015b\u0107 ta odby\u0142a si\u0119 w 70. rocznic\u0119 powstania Rady Pomocy \u017bydom przy Delegaturze Rz\u0105du na Kraj, kryptonim \u201e\u017begota\u201d. Jedn\u0105 z o\u015bmiorga Sprawiedliwych W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata,…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4317"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4317"}],"version-history":[{"count":25,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4317\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35461,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4317\/revisions\/35461"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4330"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}