{"id":39929,"date":"2026-09-17T08:47:12","date_gmt":"2026-09-17T08:47:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=39929"},"modified":"2026-09-17T09:19:30","modified_gmt":"2026-09-17T09:19:30","slug":"tlumili-powstanie-warszawskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2026\/09\/17\/tlumili-powstanie-warszawskie\/","title":{"rendered":"T\u0142umili Powstanie Warszawskie"},"content":{"rendered":"
\n

W walkach przeciwko powsta\u0144com warszawskim brali udzia\u0142 niekt\u00f3rzy kryminali\u015bci niemieccy, pe\u0142ni\u0105cy w KL Auschwitz g\u0142\u00f3wnie funkcj\u0119 kapo lub blokowych, kt\u00f3rzy po zwolnieniu z obozu zostali skierowani do s\u0142u\u017cbyw SS-Sonderkommando \u201eDirlewanger\u201d. Do nich nale\u017celi Fritz Biesgen (nr obozowy 4), kt\u00f3ry zmar\u0142 po wojniew Bremie w 1964 r. oraz Arno B\u00f6hm (nr obozowy 8), by\u0142y fryzjer komendanta Rudolfa H\u00f6ssa, a pod koniec powstania kierowca SS-Oberfu\u0308hrera Oskara Dirlewangera. Niekt\u00f3rzy zostali nawet odznaczeni.<\/strong><\/p>\n

W dniu 14 wrze\u015bnia 1944 r. podczas walk z powsta\u0144cami zgin\u0105\u0142 Wienand Jansen (nr obozowy 14), powa\u017cne rany odni\u00f3s\u0142 tak\u017ce August Mu\u0308ller (nr obozowy 22). Po wojnie z kolei s\u0105dzony by\u0142 za zbrodnie pope\u0142nione w obozie Auschwitz inny z uczestnik\u00f3w tych walk Bernhard Bonitz (nr obozowy 6). Dok\u0142adn\u0105 liczb\u0119 niemieckich wi\u0119\u017ani\u00f3w kryminalist\u00f3w (Berufsverbrecher – BV), kt\u00f3rzy z r\u00f3\u017cnych transport\u00f3w zostali zwolnieni z obozu i t\u0142umili Powstanie Warszawskie trudno jest ustali\u0107.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Fritz Biesgen, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Fritz Biesgen<\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 15 wrze\u015bnia 1900 r. w Broch (obecnie dzielnica Mu\u0308lheim an der Ruhr), robotnik. W KL Auschwitz pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 m.in. kapo kuchni dla wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3rym stara\u0142 si\u0119 pomaga\u0107. Po zwolnieniu z obozuw sierpniu 1944 r., bra\u0142 udzia\u0142 w t\u0142umieniu powstania, za co otrzyma\u0142 nawet nominacj\u0119 do Krzy\u017ca \u017belaznego II klasy. Po wojnie pracowa\u0142 jako robotnik portowy w Bremie, gdzie zmar\u0142 14 kwietnia 1964 r.<\/p>\n

Bernhard Bonitz<\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 11 czerwca 1907 r. w Chemnitz, z zawodu piekarz. Zwolniony z KL Auschwitz 12 czerwca 1944 r. Za udzia\u0142w walkach przeciwko powsta\u0144com otrzyma\u0142 nominacj\u0119 do Krzy\u017ca \u017belaznego II klasy. S\u0105dzony za liczne zbrodnie pope\u0142nione w KL Auschwitz we Frankfurcie nad Menem w latach 1967-1968. Skazany na kar\u0119 do\u017cywotniego pozbawienia wolno\u015bci, zmar\u0142 20 marca 1971 r. w H\u00f6velhof.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Arno-Bohm, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Arno B\u00f6hm<\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 4 grudnia 1913 r. we Frankfurcie nad Menem,z zawodu fryzjer. W KL Auschwitz s\u0142yn\u0105\u0142 z okrucie\u0144stwa wobec wi\u0119\u017ani\u00f3w. Zwolniony z obozu w 1944 r., bra\u0142 udzia\u0142 w t\u0142umieniu powstania. Po wojnie przeciwko niemu by\u0142o prowadzone \u015bledztwo przez prokuratur\u0119 we Frankfurcie, lecz zosta\u0142o ono umorzone, poniewa\u017c podejrzany zmar\u0142 28 sierpnia 1963 r.<\/p>\n

Wienand Jansen<\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 10 czerwca 1907 r. w Sterkrade (obecnie dzielnica Oberhausen). W KL Auschwitz pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 oberkapo komanda murarzy, kt\u00f3re m.in. budowa\u0142o osiem nowych blok\u00f3w na placu apelowymi przygotowa\u0142o piwnice bloku nr 11 na obozowy areszt. Podczas tych prac budowlanych spowodowa\u0142 \u015bmier\u0107 wielu wi\u0119\u017ani\u00f3w. Zgin\u0105\u0142 w walkachz powsta\u0144cami wieczorem14 wrze\u015bnia 1944 r. na terenie pruszkowskich Tworek. Po\u015bmiertnie otrzyma\u0142 nominacj\u0119 do Krzy\u017ca Zas\u0142ugi II klasy.<\/p>\n

August M\u00fcller<\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 20 listopada 1900 r. Iserlohn, z zawodu\u00a0 marynarz, pracowa\u0142 tak\u017ce jako kelner. W KL Auschwitz pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 kapo magazynu materia\u0142\u00f3w budowlanych, sadysta, bezwzgl\u0119dny wobec wi\u0119\u017ani\u00f3w. Przeniesiony 11 czerwca 1943 r. do KL Sachsenhausen, gdzie przeszed\u0142 przeszkolenie wojskowe. Podczas walk z powsta\u0144cami zosta\u0142 postrzelonyw g\u0142ow\u0119. Przebywa\u0142 w sowieckiej niewoli, z kt\u00f3rej powr\u00f3ci\u0142 do Hamburga, gdzie pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo 4 grudnia 1945 r.<\/p>\n

\"\"<\/a>
August-Muller, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Wymienieni powy\u017cej kryminali\u015bci niemieccy zostali przywiezieni z obozu Sachsenhausen do KL Auschwitz 20 maja 1940 r., fotografie obozowe trzech z nich zachowa\u0142y si\u0119.<\/p>\n

Bibliografia:<\/strong> Archiwum Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu; A. Domaga\u0142a, Nale\u017ca\u0142 do przeci\u0119tnie z\u0142ych \u2026 \u015aladem pierwszych trzydziestu wi\u0119\u017ani\u00f3w funkcyjnych z KL Auschwitz, <\/em>O\u015bwi\u0119cim 2024; S. K\u0142odzi\u0144ski, Rola kryminalist\u00f3w niemieckich w pocz\u0105tkach obozu o\u015bwi\u0119cimskiego, <\/em>\u201ePrzegl\u0105d Lekarski\u201d 1974 nr 1.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 17 wrze\u015bnia 2026 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W walkach przeciwko powsta\u0144com warszawskim brali udzia\u0142 niekt\u00f3rzy kryminali\u015bci niemieccy, pe\u0142ni\u0105cy w KL Auschwitz g\u0142\u00f3wnie funkcj\u0119 kapo lub blokowych, kt\u00f3rzy po zwolnieniu z obozu zostali skierowani do s\u0142u\u017cbyw SS-Sonderkommando \u201eDirlewanger\u201d. Do nich nale\u017celi Fritz Biesgen (nr obozowy 4), kt\u00f3ry zmar\u0142 po wojniew Bremie w 1964 r. oraz Arno B\u00f6hm (nr obozowy 8), by\u0142y fryzjer komendanta …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"W walkach przeciwko powsta\u0144com warszawskim brali udzia\u0142 niekt\u00f3rzy kryminali\u015bci niemieccy, pe\u0142ni\u0105cy w KL Auschwitz g\u0142\u00f3wnie funkcj\u0119 kapo lub blokowych, kt\u00f3rzy po zwolnieniu z obozu zostali skierowani do s\u0142u\u017cbyw SS-Sonderkommando \u201eDirlewanger\u201d. Do nich nale\u017celi Fritz Biesgen (nr obozowy 4), kt\u00f3ry zmar\u0142 po wojniew Bremie w 1964 r. oraz Arno B\u00f6hm (nr obozowy 8), by\u0142y fryzjer komendanta…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39929"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39929"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39937,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39929\/revisions\/39937"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}