{"id":39788,"date":"2026-06-08T10:23:50","date_gmt":"2026-06-08T10:23:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=39788"},"modified":"2026-06-15T22:11:41","modified_gmt":"2026-06-15T22:11:41","slug":"bialy-domek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2026\/06\/08\/bialy-domek\/","title":{"rendered":"„Bia\u0142y domek”"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/a>
Obraz Davida Olere z 1945 r., prawdopodobnie przedstawia „Bia\u0142y Domek”<\/figcaption><\/figure>\n

„W Brzezince le\u017c\u0105cej nieopodal O\u015bwi\u0119cimia jeszcze w XIX wieku pewien gospodarz postanowi\u0142 wybudowa\u0107 dom. Ten dom by\u0142 niewielkich rozmiar\u00f3w, zwyk\u0142a ch\u0142opska zagroda, tak aby pomie\u015bci\u0107 rodzin\u0119 i zwierz\u0119ta gospodarskie. Dom ten pocz\u0105tkowy by\u0142 drewniany. Z czasem sta\u0142 si\u0119 murowany, z ceg\u0142y, z jednym kominem, p\u00f3\u017aniej dwoma. W\u0142a\u015bciciel postanowi\u0142 go otynkowa\u0107 na bia\u0142o, przykry\u0107 s\u0142om\u0105 dwuspadowy dach. Wok\u00f3\u0142 za\u0142o\u017cy\u0142 ma\u0142\u0105 pasiek\u0119, zasadzi\u0142 drzewa \u2013 zw\u0142aszcza owocowe. Jedno z tych drzew owocowych \u2013 jab\u0142onka \u2013 cho\u0107 zdzicza\u0142a i skarla\u0142a, ro\u015bnie tam do dzi\u015b. Za drzewami znalaz\u0142o si\u0119 nawet miejsce na ma\u0142y stawek, w kt\u00f3rym hodowa\u0142 ryby \u2013 karpie. Na pobliskiej \u0142\u0105ce wypasano krowy. Domek by\u0142 ogrodzony, a w pobli\u017cu r\u00f3s\u0142 las \u2013 jak dzisiaj \u2013 trzebiony jednak przez mieszka\u0144c\u00f3w z niepotrzebnego drewna na opa\u0142<\/em>” – napisa\u0142 w swoim artykule dr Rafa\u0142 Guzik, prezes oddzia\u0142u miejskiego Towarzystwa Opieki nad O\u015bwi\u0119cimiem – Pami\u0119\u0107 o Auschwitz – Birkenau.<\/strong><\/p>\n

Autor dalej w powy\u017cszym tek\u015bcie pisze: „Pod koniec maja 1942 r. liczba \u017byd\u00f3w kierowanych do KL Auschwitz na zag\u0142ad\u0119 wzros\u0142a do tego stopnia, \u017ce SS przyst\u0105pi\u0142o do adaptowania drugiego ju\u017c domku (poza istniej\u0105cym ju\u017c \u201eBunkrem I\u201d, czyli \u201eCzerwonym domkiem\u201d), na potrzeby komory gazowej. Tym domkiem staje dawny dom rodziny Rydzoni\u00f3w, nazywany od tego czasu \u201eBunkrem II\u201d lub \u201eBia\u0142ym Domkiem\u201d. Pocz\u0105tkiem lipca 1942 r. w przebudowanych pomieszczeniach wewn\u0105trz domu zamontowano gazoszczelne drzwi. Z ty\u0142u budynku wykopano tak\u017ce do\u0142y, gdzie pocz\u0105tkowo grzebano ofiary niemieckiego ludob\u00f3jstwa. Od strony po\u0142udniowej postawiono tak\u017ce baraki, s\u0142u\u017c\u0105ce za rozbieralnie ofiar”.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Od prawej: dr Franciszek Piper i Kunekunda Rydzo\u0144, kt\u00f3rej ojciec przed wojn\u0105 by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem „Bia\u0142ego domku”<\/figcaption><\/figure>\n

Czytaj wi\u0119cej: Bia\u0142y domek<\/strong><\/a><\/p>\n

Na temat tego artyku\u0142u tak wypowiedzia\u0142 si\u0119 dr Franciszek Piper, emerytowany d\u0142ugoletni kierownik Dzia\u0142u Badawczego Muzeum Auschwitz: „Przeczyta\u0142em z zainteresowaniem. Ciekawy spos\u00f3b prezentowania fakt\u00f3w, a zamieszczone w nim zdj\u0119cie jest dla mnie zaskoczeniem”.<\/em><\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 8 czerwca 2026 r.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

„W Brzezince le\u017c\u0105cej nieopodal O\u015bwi\u0119cimia jeszcze w XIX wieku pewien gospodarz postanowi\u0142 wybudowa\u0107 dom. Ten dom by\u0142 niewielkich rozmiar\u00f3w, zwyk\u0142a ch\u0142opska zagroda, tak aby pomie\u015bci\u0107 rodzin\u0119 i zwierz\u0119ta gospodarskie. Dom ten pocz\u0105tkowy by\u0142 drewniany. Z czasem sta\u0142 si\u0119 murowany, z ceg\u0142y, z jednym kominem, p\u00f3\u017aniej dwoma. W\u0142a\u015bciciel postanowi\u0142 go otynkowa\u0107 na bia\u0142o, przykry\u0107 s\u0142om\u0105 dwuspadowy …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":39790,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Olere.png",2000,1500,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Olere.png",128,96,false],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Olere-150x113.png",150,113,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Olere-768x576.png",768,576,true],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Olere-300x225.png",300,225,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Olere-1536x1152.png",1536,1152,true],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Olere.png",2000,1500,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":3,"uagb_excerpt":"„W Brzezince le\u017c\u0105cej nieopodal O\u015bwi\u0119cimia jeszcze w XIX wieku pewien gospodarz postanowi\u0142 wybudowa\u0107 dom. Ten dom by\u0142 niewielkich rozmiar\u00f3w, zwyk\u0142a ch\u0142opska zagroda, tak aby pomie\u015bci\u0107 rodzin\u0119 i zwierz\u0119ta gospodarskie. Dom ten pocz\u0105tkowy by\u0142 drewniany. Z czasem sta\u0142 si\u0119 murowany, z ceg\u0142y, z jednym kominem, p\u00f3\u017aniej dwoma. W\u0142a\u015bciciel postanowi\u0142 go otynkowa\u0107 na bia\u0142o, przykry\u0107 s\u0142om\u0105 dwuspadowy…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39788"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39788"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39788\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39812,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39788\/revisions\/39812"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39790"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39788"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39788"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39788"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}