{"id":39523,"date":"2026-02-23T10:05:17","date_gmt":"2026-02-23T10:05:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=39523"},"modified":"2026-03-22T12:47:35","modified_gmt":"2026-03-22T12:47:35","slug":"powiesil-edka-galinskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2026\/02\/23\/powiesil-edka-galinskiego\/","title":{"rendered":"Powiesi\u0142 Edka Gali\u0144skiego"},"content":{"rendered":"
\n

Wi\u0119zie\u0144 pierwszego transportu z Tarnowa do Auschwitz<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Edward Gali\u0144ski, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Edward Gali\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 5 pa\u017adziernika 1923 r. w Tulig\u0142owach ko\u0142o Jaros\u0142awia. W chwili wybuchu wojny mia\u0142 nieca\u0142e szesna\u015bcie lat i by\u0142 uczniem szko\u0142y marynarskiej w Pi\u0144sku na Polesiu. Wakacje sp\u0119dza\u0142 w rodzinnym Jaros\u0142awiu <\/strong>i tam zaskoczy\u0142 go wybuch drugiej wojny \u015bwiatowej. Wiosn\u0105 1940 r. zosta\u0142 aresztowany z grup\u0105 uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 \u015brednich Jaros\u0142awia w ramach Akcji AB, skierowanej przeciwko polskiej inteligencji. Przywieziony do obozu\u00a0 Auschwitz <\/strong>14 czerwca 1940 r., otrzyma\u0142 numer 531. Po jakim\u015b czasie uda\u0142o mu si\u0119 dosta\u0107 do lepszego komanda i zacz\u0105\u0142 pracowa\u0107 w obozowej \u015blusarni.<\/strong><\/p>\n

Polska \u017byd\u00f3wka<\/strong><\/p>\n

Mala Zimetbaum urodzi\u0142a si\u0119 w Brzesku 26 stycznia 1918 r. By\u0142a najm\u0142odsza z pi\u0119ciorga dzieci Pinkusa i Chai (z domu Schmelzer). Jej ojciec by\u0142 kupcem i wraz z ca\u0142\u0105 rodzin\u0105 wyemigrowa\u0142 w 1928 r. do Antwepii Do szko\u0142y podstawowej ucz\u0119szcza\u0142a w\u00a0Belgii, interesuj\u0105c si\u0119 szczeg\u00f3lnie matematyk\u0105 i\u00a0j\u0119zykami obcymi. Biegle pos\u0142ugiwa\u0142a si\u0119 j\u0119zykami flamandzkim, francuskim, niemieckim, angielskim, polskim i\u00a0troch\u0119 rosyjskim. Z\u00a0powodu trudnych warunk\u00f3w materialnych rodziny (\u015blepota ojca), nie\u00a0mog\u0142a podj\u0105\u0107 nauki w\u00a0gimnazjum, wi\u0119c rozpocz\u0119\u0142a prac\u0119 jako krawcowa w\u00a0znanym domu mody \u201eMaison Lilian\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Mala Zimetbaum<\/figcaption><\/figure>\n

Aresztowana zosta\u0142a 11 wrze\u015bnia 1942 r. podczas \u0142apanki \u017byd\u00f3w na Dworcu Centralnym w Antwerpii i osadzona w obozie przej\u015bciowym Malines w Belgii. W dniu 15 wrze\u015bnia 1942 r. znalaz\u0142a si\u0119 w transporcie 1048 \u017byd\u00f3w, kt\u00f3ry skierowany zosta\u0142 do\u00a0KL Auschwitz. Dwa dni p\u00f3\u017aniej transport dotar\u0142 do\u00a0obozu. 717 os\u00f3b skierowano wprost z\u00a0rampy do\u00a0kom\u00f3r gazowych. Mala Zimetbaum znalaz\u0142a si\u0119 w\u015br\u00f3d uznanych za\u00a0zdolnych do\u00a0pracy i\u00a0skierowana zosta\u0142a do\u00a0obozu, gdzie otrzyma\u0142a numer 19880. Dzi\u0119ki ujmuj\u0105cej powierzchowno\u015bci oraz\u00a0znajomo\u015bci kilku j\u0119zyk\u00f3w obcych zosta\u0142a zatrudniona w\u00a0obozie kobiecym jako t\u0142umaczka i\u00a0goniec. Funkcja ta\u00a0wi\u0105za\u0142a si\u0119 z\u00a0przywilejem poruszania si\u0119 po\u00a0terenie obozowym. Mali nie\u00a0obci\u0119to w\u0142os\u00f3w i\u00a0zamiast pasiaka mog\u0142a ona nosi\u0107 cywilne ubranie. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej do\u00a0KL Auschwitz zostali przywiezieni jej rodzice, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w\u00a0komorze gazowej w\u00a0Brzezince 19 stycznia 1943\u00a0r.<\/p>\n

Esesman z\u00a0Bielska<\/strong><\/p>\n

Szefem obozowej \u015blusarni by\u0142 esesman Edward Lubusch, Niemiec rodem z\u00a0Bielska, niewiele starszy od\u00a0Edka Gali\u0144skiego, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cy si\u0119 tym, \u017ce\u00a0nie zn\u0119ca\u0142 si\u0119 nad wi\u0119\u017aniami, a\u00a0wr\u0119cz im\u00a0pomaga\u0142. Matka Lubuscha by\u0142a dyplomowan\u0105 akuszerk\u0105 w\u00a0Bielsku. Mia\u0142 on jeszcze dwie siostry i\u00a0brata, kt\u00f3ry jako \u017co\u0142nierz Wehrmachtu zgin\u0105\u0142 na\u00a0pocz\u0105tku wojny na\u00a0froncie wschodnim. Lubuschowa u\u017cy\u0142a wszystkich mo\u017cliwych sposob\u00f3w, aby\u00a0jej m\u0142odszy syn nie\u00a0zosta\u0142 wys\u0142any na\u00a0front.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Edward Lubusch (w \u015brodku) podczas pracy w obozowej \u015blusarni, z prawej Edek Gali\u0144ski<\/figcaption><\/figure>\n

Dzi\u0119ki jej staraniom wcielony zosta\u0142 do\u00a0za\u0142ogi SS w\u00a0KL Auschwitz. Edward Gali\u0144ski pracowa\u0142 w\u00a0\u015blusarni, kierowanej przez Lubuscha, na\u00a0terenie obozu macierzystego w\u00a0O\u015bwi\u0119cimiu. Pod koniec 1943\u00a0r. zacz\u0105\u0142 si\u0119 stara\u0107, co\u00a0wkr\u00f3tce dosz\u0142o do\u00a0skutku, o\u00a0przeniesienie do\u00a0komanda instalator\u00f3w w\u00a0Brzezince. Mia\u0142 bowiem nadziej\u0119, \u017ce\u00a0st\u0105d uda mu si\u0119 \u0142atwiej zorganizowa\u0107 ucieczk\u0119 wraz z\u00a0przebywaj\u0105cym w\u00a0tym obozie jego przyjacielem z\u00a0Jaros\u0142awia, Wies\u0142awem Kielarem, wi\u0119\u017aniem oznaczonym numerem 290. Plany ucieczki zosta\u0142y opracowane i\u00a0w\u00a0nast\u0119pnym roku zacz\u0119\u0142y nabiera\u0107 coraz bardziej realnych kszta\u0142t\u00f3w.<\/p>\n

W po\u0142owie lutego 1944\u00a0r. Edward Gali\u0144ski porozumia\u0142 si\u0119 ze\u00a0wspomnianym ju\u017c esesmanem Edwardem Lubuschem, kt\u00f3ry nielegalnie przekaza\u0142 mu mundur esesma\u0144ski i\u00a0pistolet z\u00a0trzema nabojami. Dat\u0119 ucieczki wyznaczono na\u00a0czerwiec tego\u017c roku. Edward Gali\u0144ski, przebrany w\u00a0dostarczony mundur jako lepiej znaj\u0105cy j\u0119zyk niemiecki mia\u0142 jako rzekomy esesman konwojowa\u0107 Wies\u0142awa Kielara do\u00a0pracy.<\/p>\n

Planowana ucieczka wesz\u0142a w\u00a0drugi etap przygotowa\u0144. Nawi\u0105zano kontakt z\u00a0Antonim Szymlakiem, kaflarzem z\u00a0zawodu, kt\u00f3ry jako robotnik cywilny mia\u0142 wst\u0119p do\u00a0strefy obozowej. Mieszka\u0142 on we\u00a0wsi Kozy, po\u0142o\u017conej niedaleko Beskid\u00f3w i\u00a0mia\u0142 zapewni\u0107 zbiegom schronienie oraz\u00a0pomoc przed ich dalsz\u0105 drog\u0105 do\u00a0Zakopanego, do\u00a0siostry Wies\u0142awa Kielara.<\/p>\n

Mi\u0142o\u015b\u0107 w\u00a0obozowym piekle<\/strong><\/p>\n

Edward Gali\u0144ski i\u00a0Mala Zimetbaum poznali si\u0119 na\u00a0prze\u0142omie 1943 i\u00a01944\u00a0r. \u201eKocham i\u00a0jestem kochana\u201d \u2013\u00a0wyzna\u0142a Mala jednej ze\u00a0wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniarek. Edek zwierzy\u0142 si\u0119 z\u00a0kolei ze\u00a0swych uczu\u0107 Wies\u0142awowi Kielarowi (nr 290), kt\u00f3ry po\u00a0tym wyznaniu zrezygnowa\u0142 z\u00a0udzia\u0142u w\u00a0planowanej ucieczce. Jego miejsce zaj\u0119\u0142a Mala. 24 czerwca 1944\u00a0r. ubra\u0142a si\u0119 w\u00a0przygotowany wcze\u015bniej kombinezon roboczy. Edek w\u0142o\u017cy\u0142 otrzymany od\u00a0Lubuscha esesma\u0144ski mundur i\u00a0przypi\u0105\u0142 do\u00a0pasa kabur\u0119, w\u00a0kt\u00f3rej by\u0142 pistolet z\u00a0dwoma nabojami. W\u00a0ten spos\u00f3b przekroczyli lini\u0119 obozowych posterunk\u00f3w, legitymuj\u0105c si\u0119 skradzionym przez Mal\u0119 i\u00a0podrobionym blankietem przepustki dla\u00a0SS. Dotarli szcz\u0119\u015bliwie do\u00a0miejscowo\u015bci Kozy i\u00a0uzyskali pomoc ze\u00a0strony Antoniego Szymlaka.<\/p>\n

Za namow\u0105 Mali zmienili jednak dalsz\u0105 tras\u0119 ucieczki i poszli w kierunku S\u0142owacji. Tam zamierzali ukry\u0107 si\u0119 u jej krewnych, lecz 6 lipca 1944 r. natkn\u0119li si\u0119 w Beskidzie \u017bywieckim na niemiecki patrol. Id\u0105ca przodem Mala chcia\u0142a w miejscowym sklepie zrobi\u0107 zakupy i wtedy zosta\u0142a<\/p>\n

\"\"<\/a>
Karta personalna wi\u0119\u017ania Josefa Windecka. Archiwum Arolsen<\/figcaption><\/figure>\n

zatrzymana. Edek, niezauwa\u017cony przez nikogo, m\u00f3g\u0142 oddali\u0107 si\u0119 w bezpieczne miejsce, jednak dobrowolnie do\u0142\u0105czy\u0142 do aresztowanej. Rozpoznanych uciekinier\u00f3w skierowano ponownie do KL Auschwitz.<\/p>\n

O ich uj\u0119ciu komendantura obozowa powiadomi\u0142a w\u0142adze zwierzchnie telegramem z 27 lipca 1944 r. Obozowe gestapo chcia\u0142o wymusi\u0107 zeznania, sk\u0105d Edek wzi\u0105\u0142 mundur SS i\u00a0pistolet, lecz ani on, ani Mala nie\u00a0zdradzili nikogo.<\/p>\n

W\u00a0grypsach wysy\u0142anych do\u00a0Wies\u0142awa Kielara, prosili, \u017ceby uspokoi\u0142 Lubuscha i\u00a0wi\u0119\u017ani\u00f3w wtajemniczonych w\u00a0ich ucieczk\u0119, by\u00a0niczego si\u0119 nie\u00a0obawiali.<\/p>\n

Egzekucja Mali Zimetbaum i Edka Gali\u0144skiego<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Kazimierz Gosk, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Mala Zimetbaum w dramatycznych okoliczno\u015bciach zosta\u0142a stracona w KL Auschwitz II-Birkenau 22 sierpnia 1944 r. Kilka dni p\u00f3\u017aniej na polecenie w\u0142adz obozowych\u00a0 powieszono podczas publicznej egzekucji w tym obozie Edka Gali\u0144skiego, kt\u00f3ry zosta\u0142 przywieziony samochodem z bloku nr 11 i w oczekiwaniu na wykonanie wyroku umieszczono go na odcinku m\u0119skim BIId w kom\u00f3rce przy kuchni obozowej. Na czas egzekucji wzmocniono stra\u017ce obozowe, odby\u0142a si\u0119 ona po zako\u0144czeniu apelu wieczornego. Komando instalator\u00f3w przyby\u0142o na miejsce planowanej egzekucji wcze\u015bniej od pozosta\u0142ych grup roboczych. Koledzy Edka podeszli do kom\u00f3rki, gdzie by\u0142 zamkni\u0119ty. Ten przez ma\u0142e okienko zapyta\u0142 o Mal\u0119, prosi\u0142 tak\u017ce o papierosa, kt\u00f3rego poda\u0142 mu jeden z wi\u0119\u017ani\u00f3w. Wyrok mia\u0142 wykona\u0107 kapo Josef Windeck, zwany „Jupp”.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Dwa pukle w\u0142os\u00f3w Edka Gali\u0144skiego i Mali Zimetbaum<\/figcaption><\/figure>\n

Przed jej wykonaniem \u201eJupp\u201d zgodzi\u0142 si\u0119, aby Edkowi przyniesiono o\u0142\u00f3wek i papier, na kt\u00f3rym ten napisa\u0142 numery obozowe, imiona i nazwiska swoje oraz Mali, umieszczaj\u0105c w nim nale\u017c\u0105ce do nich dwa pasemka w\u0142os\u00f3w.<\/p>\n

Przesy\u0142ka przez \u201eJuppa\u201d dostarczona zosta\u0142a pisarzowi obozowemu Kazimierzowi Goskowi (nr 3129), kt\u00f3ry wr\u0119czy\u0142 j\u0105 Kielarowi z takimi s\u0142owami: \u201eS\u0142uchaj, zgin\u0105\u0142 tw\u00f3j przyjaciel, ja wiedzia\u0142em, \u017ce chcieli\u015bcie uciec. By\u015bcie mi narobili bigosu. Ale jest wszystko w porz\u0105dku, oni nie wydali nikogo. Nawet lagerkapo, taki morderca, taki \u0142ajza, nawet biednych muzu\u0142man\u00f3w wyka\u0144cza\u0142, on wi\u0105za\u0142 tym drutem r\u0119ce Edkowi, to przedtem jeszcze da\u0142 o\u0142\u00f3wek i papier, \u017ce napisze jeszcze, \u017ceby mnie to przekaza\u0107. No i to masz tutaj jako dow\u00f3d, \u017ce mo\u017cesz si\u0119 niczego nie ba\u0107 i jako dow\u00f3d naszej dobrej woli. (…) Masz tu to. Bardzo ci wsp\u00f3\u0142czujemy\u201d.<\/p>\n

Wr\u0119czon\u0105 przesy\u0142k\u0119 przyjaciel Edka Gali\u0144skiego mia\u0142 po wojnie przekaza\u0107 jego ojcu, mieszkaj\u0105cemu w Jaros\u0142awiu, Ten jednak odm\u00f3wi\u0142 jej przyj\u0119cia. Ostatecznie Wies\u0142aw Kielar w 1968 r. przekaza\u0142 owe dwa pukle w\u0142os\u00f3w owini\u0119te w afisz teatralny do zbior\u00f3w Muzeum Auschwitz-Birkenau.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Josef Windeck, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Josef Windeck, kt\u00f3ry powiesi\u0142 Edka Gali\u0144skiego, urodzi\u0142 si\u0119 11 pa\u017adziernika 1903 r. w M\u00fcnchen-Gladbach na terenie Niemiec, by\u0142 robotnikiem budowlanym. W 1936 r. oskar\u017cono go o nawo\u0142ywanie do strajku na placu budowy. Za to zosta\u0142 aresztowany i przebywa\u0142 m.in. w KL Sachsenhausen. Ostatecznie 29 sierpnia 1940 r., jako \u201e wi\u0119zie\u0144 aspo\u0142eczny\u201d, oznaczony czarnym tr\u00f3jk\u0105tem, zosta\u0142 przeniesiony do KL Auschwitz, gdzie otrzyma\u0142 numer wi\u0119\u017aniarski 3221. W obozie pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 kapo, zwracaj\u0105c na siebie uwag\u0119 wyj\u0105tkowo brutalnym traktowaniem wi\u0119\u017ani\u00f3w. Latem 1944 r. to stanowisko pe\u0142ni\u0142 w obozie m\u0119skim BIId w Birkenu.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Karta personalna wi\u0119\u017ania Buchenwaldu, Josefa Windecka. Archiwum Arolsen<\/figcaption><\/figure>\n

W dniu 7 grudnia 1944 r. przeniesiono go do KL Buchenwald, gdzie w pierwszych miesi\u0105cach roku nast\u0119pnego zosta\u0142 zwolniony i przydzielony do jednostki piechoty jako \u017co\u0142nierz Wehrmachtu. Dosta\u0142 si\u0119 do niewoli sowieckiej, z kt\u00f3rej wr\u00f3ci\u0142 do Niemiec dopiero w pa\u017adzierniku 1955 r.<\/p>\n

W sierpniu 1966 r. prokuratura we Frankfurcie nad Menem wnios\u0142a przeciwko niemu oskar\u017cenie o zab\u00f3jstwo wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ani\u00f3w w 117 przypadkach. W czerwcu 1968 r. S\u0105d Krajowy we Frankfurcie nad Menem w III procesie frankfurckim skaza\u0142 go na 15 lat wi\u0119zienia. Odebrano mu tak\u017ce prawa obywatelskie. Po roku wi\u0119zienia zosta\u0142 zwolniony w czerwcu 1969 r. z powod\u00f3w zdrowotnych. Zmar\u0142 w M\u00f6nchengladbach w lipcu 1977 r.<\/p>\n

Pos\u0142uchaj: Mi\u0142o\u015b\u0107 za \u015bmier\u0107. Opowie\u015b\u0107 o Edku Gali\u0144skim (nr 531) i Mali Zimetbaum (nr 19880).<\/a><\/strong><\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 23.02.2026 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wi\u0119zie\u0144 pierwszego transportu z Tarnowa do Auschwitz Edward Gali\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 5 pa\u017adziernika 1923 r. w Tulig\u0142owach ko\u0142o Jaros\u0142awia. W chwili wybuchu wojny mia\u0142 nieca\u0142e szesna\u015bcie lat i by\u0142 uczniem szko\u0142y marynarskiej w Pi\u0144sku na Polesiu. Wakacje sp\u0119dza\u0142 w rodzinnym Jaros\u0142awiu i tam zaskoczy\u0142 go wybuch drugiej wojny \u015bwiatowej. Wiosn\u0105 1940 r. zosta\u0142 aresztowany z …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":39527,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Edward-Galinski.jpg",900,423,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Edward-Galinski.jpg",128,60,false],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Edward-Galinski-150x71.jpg",150,71,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Edward-Galinski-768x361.jpg",768,361,true],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Edward-Galinski-300x141.jpg",300,141,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Edward-Galinski.jpg",900,423,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Edward-Galinski.jpg",900,423,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Wi\u0119zie\u0144 pierwszego transportu z Tarnowa do Auschwitz Edward Gali\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 5 pa\u017adziernika 1923 r. w Tulig\u0142owach ko\u0142o Jaros\u0142awia. W chwili wybuchu wojny mia\u0142 nieca\u0142e szesna\u015bcie lat i by\u0142 uczniem szko\u0142y marynarskiej w Pi\u0144sku na Polesiu. Wakacje sp\u0119dza\u0142 w rodzinnym Jaros\u0142awiu i tam zaskoczy\u0142 go wybuch drugiej wojny \u015bwiatowej. Wiosn\u0105 1940 r. zosta\u0142 aresztowany z…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39523"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39523"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39523\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39553,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39523\/revisions\/39553"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39527"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39523"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39523"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39523"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}