{"id":39491,"date":"2026-02-05T15:56:45","date_gmt":"2026-02-05T15:56:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=39491"},"modified":"2026-02-23T07:37:42","modified_gmt":"2026-02-23T07:37:42","slug":"odnalezione-zdjecie-obozowe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2026\/02\/05\/odnalezione-zdjecie-obozowe\/","title":{"rendered":"Tajemnica obozowego zdj\u0119cia"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/a>
Marian Stefan Kozielewski, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Wi\u0119zie\u0144 na jednej z fotografii obozowych, przechowywanej w Archiwum Muzeum Auschwitz-Birkenau, oznaczony numerem 6535, przez dziesi\u0105tki lat by\u0142 anonimowy.\u00a0 Przez przypadek niedawno uda\u0142o si\u0119\u00a0 ustali\u0107, \u017ce jest to zdj\u0119cie brata s\u0142ynnego kuriera Jana Karskiego (Jana Kozielewskiego).<\/strong><\/p>\n

W dniu 21 listopada 1940 r. deportowano z Pawiaka do niedawno powsta\u0142ego niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz kolejny transport Polak\u00f3w licz\u0105cy 300 wi\u0119\u017ani\u00f3w. Po kilkugodzinnym oczekiwaniu na wi\u0119ziennym podw\u00f3rzu w pozycji na baczno\u015b\u0107, ci\u0119\u017car\u00f3wkami zostali odwiezieni na dworzec kolejowy. Dalsz\u0105 drog\u0119 odbyli w wagonach towarowych. W\u015br\u00f3d nowo przywiezionych byli cz\u0142onkowie organizacji konspiracyjnych, jak r\u00f3wnie\u017c osoby uj\u0119te podczas \u0142apanek ulicznych w Warszawie.<\/p>\n

Do O\u015bwi\u0119cimia transport przyby\u0142 23 listopada wieczorem. Na bocznicy kolejowej w pobli\u017cu obozu wi\u0119\u017aniowie, pop\u0119dzani wrzaskami esesman\u00f3w, wyskakiwali z wagon\u00f3w o\u015blepiani reflektorami, otrzymuj\u0105c dotkliwe uderzenia \u00a0kolbami karabin\u00f3w. P\u00f3\u017aniej zostali wp\u0119dzeni na teren obozu i ustawieni na placu apelowym. Po rutynowych czynno\u015bciach zwi\u0105zanych z przeliczeniem nowo przyby\u0142ych, sp\u0119dzili noc w jednym z blok\u00f3w obozowych. Nazajutrz spisano ich personalia oraz otrzymali odzie\u017c wi\u0119\u017aniarsk\u0105i przydzielono im kolejne numery od 6273 do 6572. Ka\u017cdemu z nowo osadzonych zrobiono tak\u017ce zdj\u0119cie obozowe. Na jednej ze wspomnianych fotografii\u00a0 jest brat Jana Karskiego.<\/p>\n

Marian Stefan Kozielewski urodzi\u0142 si\u0119 6 wrze\u015bnia 1897 r. w \u0141odzi jako najstarszy z o\u015bmiorga rodze\u0144stwa. Maj\u0105c siedemna\u015bcie lat opu\u015bci\u0142 rodzinny dom i we wrze\u015bniu 1914 r. wst\u0105pi\u0142 ochotniczo do tworz\u0105cych si\u0119 Legion\u00f3w Polskich. By\u0142 \u017co\u0142nierzem w III batalionie I brygady. Uczestniczy\u0142 w ci\u0119\u017ckich walkach, m.in. pod \u0141owcz\u00f3wkiem, nad Nid\u0105, pod Konarami i Jastkowem, gdzie zosta\u0142 ranny w sierpniu 1915 r.\u00a0 Po zako\u0144czeniu leczenia w niemieckim szpitalu, z powodu braku dokument\u00f3w nie pozwolono mu na powr\u00f3t do swojej jednostki. Podj\u0105\u0142 w\u00f3wczas chwilowo prac\u0119 w kopalni w\u0119gla w Saksonii, lecz w grudniu 1916 r. ponownie wst\u0105pi\u0142 do Legion\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Marian Stefan Kozielewski (z lewej)<\/figcaption><\/figure>\n

Po kryzysie przysi\u0119gowym w lipcu 1917 r. by\u0142 internowany w obozie w Szczypiornie, a potem w \u0141om\u017cy.<\/p>\n

Po zwolnieniu w marcu 1918 r. wr\u00f3ci\u0142 do \u0141odzi i podj\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w Polskiej Organizacji Wojskowej, bior\u0105c udzia\u0142 na pocz\u0105tku listopada w rozbrajaniu \u017co\u0142nierzy niemieckich oraz opanowaniu dworca kolejowego \u0141\u00f3d\u017a Fabryczna.<\/p>\n

W dniu 15 listopada 1918 r. ochotniczo zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do Wojska Polskiego i ponad trzy miesi\u0105ce s\u0142u\u017cy\u0142 w 28. Pu\u0142ku Piechoty Strzelc\u00f3w Kaniowskich.<\/p>\n

Pod koniec lipca 1919 r. Marian Kozielewski wst\u0105pi\u0142 do Policji Pa\u0144stwowej, s\u0142u\u017c\u0105c w Komendzie Powiatowej Policji w Kozienicach, a potem we W\u0142oszczowej. W czasie wojny z bolszewikami zosta\u0142 urlopowany z policji i w sierpniu 1920 r. rozpocz\u0105\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 w 213. Ochotniczym Policyjnym Pu\u0142ku Piechoty.<\/p>\n

Po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych ponownie trafi\u0142 do Policji Pa\u0144stwowej. Przez kilka miesi\u0119cy w 1923 r. dowodzi\u0142 kompani\u0105 Policji Pa\u0144stwowej podczas umacniania granicy Rzeczypospolitej na Wile\u0144szczy\u017anie, obejmuj\u0105c nast\u0119pnie stanowisko Naczelnika Urz\u0119du \u015aledczego w Komendzie Wojew\u00f3dzkiej Policji Pa\u0144stwowej w Nowogr\u00f3dku. We wrze\u015bniu 1926 r.\u00a0 przeniesiono go do s\u0142u\u017cby \u015bledczej w Komendzie Policji Pa\u0144stwowej m. st. Warszawy, a w lipca nast\u0119pnego roku obj\u0105\u0142 stanowisko Komendanta Powiatowego Policji Pa\u0144stwowej w B\u0119dzinie.<\/p>\n

We wrze\u015bniu 1931 r. Marian Kozielewski zosta\u0142 awansowany do stopnia podinspektora i wkr\u00f3tce obj\u0105\u0142 stanowisko komendanta wojew\u00f3dzkiego Policji Pa\u0144stwowej we Lwowie. Trzy lata p\u00f3\u017aniej na osobiste polecenie Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego zostaje oddelegowany do Komendy<\/p>\n

\"\"<\/a>
Marian Stefan Kozielewski, podinspektor Policji Pa\u0144stwowej<\/figcaption><\/figure>\n

Policji Pa\u0144stwowej m. st. Warszawy, gdzie uczestniczy w pracach grupy \u015bledczej zajmuj\u0105cej si\u0119 wyja\u015bnieniem sprawy zamachu przez ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w w dniu 15 czerwca 1934 r. na p\u0142k. Bronis\u0142awa Pierackiego \u2013 ministra spraw wewn\u0119trznych. Jesieni\u0105 tego\u017c samego roku podinspektor Marian Kozielewski, m. in. w uznaniu zas\u0142ug za udzia\u0142 w tym \u015bledztwie otrzyma\u0142 stanowisko komendanta Policji Pa\u0144stwowej m. st. Warszawy.<\/p>\n

Po wybuchu wojny we wrze\u015bniu 1939 r. warszawski garnizon Policji Pa\u0144stwowej aktywnie uczestniczy\u0142 w obronie stolicy. Na pocz\u0105tku okupacji niemieckiej za namow\u0105 prezydenta Warszawy, Stefana Starzy\u0144skiego, Marian Kozielewski zgodzi\u0142 si\u0119 na pozostanie w strukturach tworzonej przez Niemc\u00f3w Policji Polskiej, tzw. granatowej policji, zostaj\u0105c jej pierwszym komendantem w Generalnym Gubernatorstwie na miasto Warszaw\u0119. Jednocze\u015bnie rozpocz\u0105\u0142 w jej szeregach tworzenie struktur konspiracyjnych, podporz\u0105dkowanych Polskiemu Pa\u0144stwu Podziemnemu.<\/p>\n

Marian Kozielewski na pocz\u0105tku okupacji niemieckiej wprowadzi\u0142 tak\u017ce do konspiracji swojego m\u0142odszego brata Jana Kozielewskiego i wsp\u00f3lnie z nim przygotowa\u0142 pierwszy raport o sytuacji w okupowanej Polsce, kt\u00f3ry w styczniu 1940 r. za po\u015brednictwem tego ostatniego zosta\u0142 przekazany premierowi Rz\u0105du RP na Uchod\u017astwie, gen. W\u0142adys\u0142awowi Sikorskiemu.<\/p>\n

W 1942 r. pod pseudonimem Jan Karski, kt\u00f3rego odt\u0105d stale u\u017cywa\u0142, Jan Kozielewski wyruszy\u0142 w kolejn\u0105 misj\u0119, tym razem nie do Francji, lecz do Wielkiej Brytanii i Stan\u00f3w Zjednoczonych. Jednym z jego g\u0142\u00f3wnych zada\u0144 by\u0142o poinformowanie aliant\u00f3w o tragicznej sytuacji ludno\u015bci \u017cydowskiej pod okupacj\u0105 niemieck\u0105.<\/p>\n

Spotka\u0142 si\u0119 miedzy innymi z ministrem spraw zagranicznych rz\u0105du brytyjskiego Anthony’m Edenem oraz z prezydentem USA Franklinem Delano Rooseveltem i s\u0142ynnym pisarzem Herbertem Wellsem. Jednak jego dramatyczne apele o ratunek dla narodu \u017cydowskiego nie przynios\u0142y rezultat\u00f3w \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 rozm\u00f3wc\u00f3w nie dowierza\u0142a jego doniesieniom. Po wojnie Jan Karski zdecydowa\u0142 si\u0119 pozosta\u0107 na emigracji w Stanach Zjednoczonych, gdzie po kilkunastu latach losy obydw\u00f3ch braci po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119.<\/p>\n

Nim to jednak si\u0119 sta\u0142o, jego brata Mariana Kozielewskiego aresztowano w grupie\u00a0 kilkudziesi\u0119ciu oficer\u00f3w policji i osadzony na Pawiaku w dniu 7 maja 1940 r. Z tego wi\u0119zienia jeszcze w tym samym roku 23 listopada \u00a0zosta\u0142 wywieziony do KL Auschwitz. Po p\u00f3\u0142rocznym pobycie
\nw obozie zosta\u0142 zwolniony w\u00a0maju 1941 r., dzi\u0119ki zabiegom konspiracji i\u00a0stara\u0144 \u017cony Jadwigi.<\/p>\n

Po powrocie do Warszawy ukrywa\u0142 si\u0119 pod przybranym nazwiskiem, zostaj\u0105c organizatorem i pierwszym Komendantem G\u0142\u00f3wnym Pa\u0144stwowego Korpusu Bezpiecze\u0144stwa i Stra\u017cy Samorz\u0105dowych, formacji policyjnych podleg\u0142ych Delegaturze Rz\u0105du na Kraj. Pe\u0142ni\u0142 t\u0119 funkcj\u0119 do 23 listopada 1943 r., kiedy to z\u0142o\u017cy\u0142 pisemn\u0105 pro\u015bb\u0119 na r\u0119ce Delegata Rz\u0105du o zwolnienie go z tego stanowiska.<\/p>\n

Ranny w czasie Powstania Warszawskiego, przez pewien czas chodzi\u0142o kulach. Po upadku powstania opu\u015bci\u0142 Warszaw\u0119 w grupie ludno\u015bci cywilnej i przedosta\u0142 si\u0119 do Szyd\u0142owca, do rodziny \u017cony.<\/p>\n

Po wojnie obawiaj\u0105c si\u0119 aresztowania przez NKWD lub UB, po akcji przygotowanej przez Jana Karskiego, na pocz\u0105tku stycznia 1946 r. zosta\u0142 potajemnie wywieziony do Berlina, a\u00a0stamt\u0105d przerzucony do ameryka\u0144skiej strefy okupacyjnej. Marian Kozielewski wraz z \u017con\u0105 Jadwig\u0105,<\/p>\n

\"\"<\/a>
Gr\u00f3b Mariana Stefana Kozielewskiego na cmentarzu w Waszyngtonie<\/figcaption><\/figure>\n

kt\u00f3ra do niego dotar\u0142a po ucieczce z\u00a0Polski, w\u00a01949 r. trafili przez Francj\u0119 do Kanady, osiedlaj\u0105c si\u0119 tam chwilowo w miejscowo\u015bci New Glasgow.<\/p>\n

W 1960 r. za namow\u0105 Jana Karskiego, w\u00f3wczas profesora renomowanego Georgetown University, Marian i Jadwiga Kozielewscy przenie\u015bli si\u0119 do Stan\u00f3w Zjednoczonych i zamieszkali u brata w Waszyngtonie. W\u00a0Stanach Zjednoczonych otrzymali azyl polityczny i\u00a0pozwolenie na pobyt sta\u0142y. Marian Kozielewski nie chc\u0105c by\u0107 ca\u0142kowicie zale\u017cnym od brata, pracowa\u0142 jako nocny str\u00f3\u017c w galerii sztuki Corcoran Gallery.<\/p>\n

\u0179le jednak znosi\u0142 pobyt na emigracji. Nie m\u00f3g\u0142 pogodzi\u0107 si\u0119 z my\u015bl\u0105, \u017ce Polska zosta\u0142a zdradzona w Ja\u0142cie przez aliant\u00f3w i oddana pod wp\u0142ywy Zwi\u0105zku Sowieckiego. W dniu 8 lipca 1964 r., podczas nocnej s\u0142u\u017cby we wspomnianej\u00a0galerii, Marian Kozielewski pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo. Mia\u0142 66 lat, zosta\u0142 pochowany na waszyngto\u0144skim cmentarzu Mount Olive.<\/p>\n

\"\"<\/a>Podinspektor Marian Stefan Kozielewski w czasie s\u0142u\u017cby dla Niepodleg\u0142ej Polski by\u0142 czterokrotnie ranny. Zosta\u0142 uhonorowany \u00a0nast\u0119puj\u0105cymi odznaczeniami: Krzy\u017cem Walecznych \u2013 trzykrotnie (po raz trzeci 28 wrze\u015bnia 1939 r.), Medalem Pami\u0105tkowym za Wojn\u0119 1918-1921 \u2013 w 1929 r., Medalem Dziesi\u0119ciolecia Odzyskanej Niepodleg\u0142o\u015bci \u2013 w 1929 r., Krzy\u017cem Niepodleg\u0142o\u015bci \u2013 w 1931 r., Z\u0142otym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi \u2013 w 1933 r., Krzy\u017cem Zas\u0142ugi za Dzielno\u015b\u0107 \u2013 w 1933 r., Orderem Odrodzenia Polski V klasy \u2013 1938 r., Orderem Leopolda II \u2013 (Belgia) i Orderem Olafa II \u2013 (Norwegia).<\/p>\n

Podinspektor Marian Kozielewski by\u0142 wybitnym oficerem Policji Pa\u0144stwowej II Rzeczypospolitej oraz po\u0142o\u017cy\u0142 du\u017ce zas\u0142ugi dla Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego.\u00a0 Dzisiaj jest Patronem Komendy Sto\u0142ecznej Policji w Warszawie, co og\u0142oszono w\u00a0styczniu 2019 r., w\u00a0100-lecie powo\u0142ania Policji Pa\u0144stwowej.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 5 lutego 2026 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wi\u0119zie\u0144 na jednej z fotografii obozowych, przechowywanej w Archiwum Muzeum Auschwitz-Birkenau, oznaczony numerem 6535, przez dziesi\u0105tki lat by\u0142 anonimowy.\u00a0 Przez przypadek niedawno uda\u0142o si\u0119\u00a0 ustali\u0107, \u017ce jest to zdj\u0119cie brata s\u0142ynnego kuriera Jana Karskiego (Jana Kozielewskiego). W dniu 21 listopada 1940 r. deportowano z Pawiaka do niedawno powsta\u0142ego niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz kolejny transport Polak\u00f3w …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":39493,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Marian-Kozielewski-zdjecie-wykonane-przez-obozowe-gestapo.jpg",900,411,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Marian-Kozielewski-zdjecie-wykonane-przez-obozowe-gestapo.jpg",128,58,false],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Marian-Kozielewski-zdjecie-wykonane-przez-obozowe-gestapo-150x69.jpg",150,69,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Marian-Kozielewski-zdjecie-wykonane-przez-obozowe-gestapo-768x351.jpg",768,351,true],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Marian-Kozielewski-zdjecie-wykonane-przez-obozowe-gestapo-300x137.jpg",300,137,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Marian-Kozielewski-zdjecie-wykonane-przez-obozowe-gestapo.jpg",900,411,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Marian-Kozielewski-zdjecie-wykonane-przez-obozowe-gestapo.jpg",900,411,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Wi\u0119zie\u0144 na jednej z fotografii obozowych, przechowywanej w Archiwum Muzeum Auschwitz-Birkenau, oznaczony numerem 6535, przez dziesi\u0105tki lat by\u0142 anonimowy.\u00a0 Przez przypadek niedawno uda\u0142o si\u0119\u00a0 ustali\u0107, \u017ce jest to zdj\u0119cie brata s\u0142ynnego kuriera Jana Karskiego (Jana Kozielewskiego). W dniu 21 listopada 1940 r. deportowano z Pawiaka do niedawno powsta\u0142ego niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz kolejny transport Polak\u00f3w…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39491"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39491"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39491\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39522,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39491\/revisions\/39522"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39493"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}