{"id":39347,"date":"2025-07-30T15:02:10","date_gmt":"2025-07-30T15:02:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=39347"},"modified":"2025-10-12T08:35:57","modified_gmt":"2025-10-12T08:35:57","slug":"zgineli-w-powstaniu-warszawskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2025\/07\/30\/zgineli-w-powstaniu-warszawskim\/","title":{"rendered":"Zgin\u0119li w Powstaniu Warszawskim"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/a>
Jerzy Flantz, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Osiemdziesi\u0105t jeden lat temu, w dniu 1 sierpnia 1944 roku, wybuch\u0142o Powstanie Warszawskie<\/a>, kt\u00f3re trwa\u0142o sze\u015b\u0107dziesi\u0105t trzy dni.\u00a0 W walkach powsta\u0144czych uczestniczy\u0142o co najmniej kilkunastu wi\u0119\u017ani\u00f3w KL Auschwitz, kt\u00f3rzy zostali zwolnieni przez w\u0142adze SS lub byli uciekinierami z tego obozu. W\u015br\u00f3d nich by\u0142o trzech m\u0142odych mieszka\u0144c\u00f3w Ostrowi Mazowieckiej: Jerzy Flantz (nr 16785) oraz dwaj bracia bli\u017aniacy o nazwisku Rychter: Jerzy (nr 16786) i Stanis\u0142aw (nr 16787). Chc\u0105c przedstawi\u0107 losy tych trzech powsta\u0144c\u00f3w, trzeba przypomnie\u0107 ich wcze\u015bniejsze okupacyjne prze\u017cycia.<\/strong><\/p>\n

W dniu 29 maja 1941 roku do KL Auschwitz przywieziono 304 wi\u0119\u017ani\u00f3w z warszawskiego wi\u0119zienia na Pawiaku. Trafili oni do tego wi\u0119zienia, a p\u00f3\u017aniej do obozu g\u0142\u00f3wnie w wyniku akcji wymierzonej przez Niemc\u00f3w w polsk\u0105 inteligencj\u0119 lub aresztowani zostali w zwi\u0105zku z ich wcze\u015bniejsz\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 konspiracyjn\u0105. Do transportu do\u0142\u0105czono dwunastu duchownych katolickich, jednym z nich by\u0142 ojciec Maksymilian Rajmund Kolbe (nr 16670), aresztowany wraz z innymi zakonnikami w klasztorze franciszkan\u00f3w w Niepokalanowie i osadzony na Pawiaku 17 lutego 1941 roku.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Zygmunt Pilawski, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

W dniu 28 maja 1941 roku w godzinach popo\u0142udniowych poci\u0105g zatrzyma\u0142 si\u0119 na bocznicy kolejowej w pobli\u017cu obozu. Nowo przywiezieni wi\u0119\u017aniowie z Warszawy zobaczyli bram\u0119 z napisem \u201eArbeit macht frei\u201d, przez kt\u00f3r\u0105 \u00a0zap\u0119dzono ich do \u0142a\u017ani obozowej, gdzie sp\u0119dzili ca\u0142\u0105 noc. Przydzia\u0142 do blok\u00f3w odby\u0142 si\u0119 dopiero nast\u0119pnego dnia, tj. 29 maja. Wi\u0119\u017ani\u00f3w ostrzy\u017cono i wydano im pasiaste ubrania, ka\u017cdego z nich rejestruj\u0105c i oznaczaj\u0105c kolejnym numerem. Nast\u0119pny dzie\u0144 up\u0142yn\u0105\u0142 im na morderczych \u0107wiczeniach gimnastycznych, tzw. \u201esporcie”. Wkr\u00f3tce przydzielono ich do r\u00f3\u017cnych komand roboczych.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Stanis\u0142aw Rychter, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Trwale w historii KL Auschwitz zapisa\u0142 si\u0119 franciszkanin ojciec Maksymilian Kolbe, kt\u00f3ry by\u0142 r\u00f3wnie\u017c jednym z wi\u0119\u017ani\u00f3w tego majowego transportu. Kiedy 29 lipca 1941 roku kierownik obozu Karl Fritzsch wybra\u0142 spo\u015br\u00f3d wi\u0119\u017ani\u00f3w bloku nr 14 dziesi\u0119ciu zak\u0142adnik\u00f3w w odwet za ucieczk\u0119 wi\u0119\u017ania Zygmunta Pilawskiego (nr 14156) i skaza\u0142 ich na \u015bmier\u0107 g\u0142odow\u0105, ojciec Kolbe zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do niego z pro\u015bb\u0105 o w\u0142\u0105czenie go do grupy wybranych wi\u0119\u017ani\u00f3w w zamian za jednego z nich (Franciszka Gajowniczka, nr 5659, prze\u017cy\u0142 wojn\u0119). Fritzsch zgodzi\u0142 si\u0119 na zamian\u0119, ojca Kolbego wraz z wybranymi wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniami skierowano aresztu obozowego w podziemiach bloku nr 11. W celi g\u0142odowej nr 18 prze\u017cy\u0142 ponad dwa tygodnie, po czym 14 sierpnia 1941 roku zosta\u0142 u\u015bmiercony zastrzykiem fenolu przez Hansa Bocka (niemieckiego wi\u0119\u017ania kryminalnego nr 5). Zygmunta Pilawskiego schwytano kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej i rozstrzelano po przywiezieniu do obozu pod \u015acian\u0105 Strace\u0144 31 lipca 1942 roku.\u00a0<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>
\u015aw. Maksymilian Maria Kolbe<\/figcaption><\/figure>\n

Na podstawie niepe\u0142nych mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce co najmniej ponad dwudziestu wi\u0119\u017ani\u00f3w z wy\u017cej wymienionego transportu zosta\u0142o w r\u00f3\u017cnym okresie przeniesionych z KL Auschwitz do innych oboz\u00f3w koncentracyjnych, natomiast sze\u015bciu wi\u0119\u017ani\u00f3w z tego transportu zwolniono w 1942 roku, w\u015br\u00f3d nich wspomnianego Jerzego Flantza oraz braci bli\u017aniak\u00f3w Jerzego i Stanis\u0142awa Rychter\u00f3w.<\/p>\n

Wszyscy trzej podczas okupacji niemieckiej byli uczniami Prywatnej Szko\u0142y Handlowej w Ostrowi Mazowieckiej, w kt\u00f3rej nale\u017celi do tajnej m\u0142odzie\u017cowej grupy Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej (ZWZ). Wczesnym rankiem 9 i 10 kwietnia 1941 roku (Wielka \u015aroda i Wielki Czwartek) aresztowano kilkunastu uczni\u00f3w, nale\u017c\u0105cych do konspiracji, osadzaj\u0105c ich w areszcie w podziemiach miejscowego ratusza. Nast\u0119pnego dnia (Wielka Sobota) skatowanych ch\u0142opc\u00f3w przewieziono na warszawski Pawiak, a w dniu 28 maja – po podr\u00f3\u017cy w bydl\u0119cych wagonach – przybyli do o\u015bwi\u0119cimskiego obozu i przekroczyli bram\u0119 ze wspomnianym napisem, g\u0142osz\u0105cym \u017ce „praca czyni wolnym”.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Franciszek Gajowniczek, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Wkr\u00f3tce rodziny zacz\u0119\u0142y otrzymywa\u0107 od nich listy, z jedynie zezwalan\u0105 przez w\u0142adze obozowe tre\u015bci\u0105: \u201eLiebe Mutti! Ich bin gesund und f\u00fchle mich gut\u201d (Kochana mamusiu! Jestem zdr\u00f3w i czuj\u0119 si\u0119 dobrze). Trzech o brzmi\u0105cych z niemiecka nazwiskach uczni\u00f3w z Ostrowi Mazowieckiej zosta\u0142o zwolnionych wprawdzie z obozu w 1942 roku, ale by\u0142o to jedynie odroczenie od tragicznego losu na nieca\u0142e dwa i p\u00f3\u0142 roku. Wszyscy trzej zgin\u0119li podczas Powstania Warszawskiego.<\/p>\n

\"\"<\/a>Jerzy Flantz, plut. \u201eGrab\u201d \u2013 ur. 5 lipca 1924 roku, w wyniku stara\u0144 rodziny zwolniony z obozu wiosn\u0105 1942 r., wyjecha\u0142 do Warszawy pozostaj\u0105c nadal czynnym \u017co\u0142nierzem podziemia. W powstaniu walczy\u0142 na Woli w zgrupowaniu \u201eRados\u0142aw\u201d \u2013 pu\u0142k \u201eBroda\u201d, w III plutonie \u201eFelek\u201d, kompanii \u201eRudy\u201d, w legendarnym batalionie \u201eZo\u015bka\u201d. Ranny w pierwszych dniach walk powsta\u0144czych, przeniesiony zosta\u0142 do Szpitala Wolskiego przy ul. P\u0142ockiej. Zgin\u0105\u0142 6 sierpnia, najprawdopodobniej zamordowany przez Niemc\u00f3w wraz z innymi rannymi i chorymi oraz cz\u0119\u015bci\u0105 personelu medycznego.\u00a0Odznaczony Krzy\u017cem Walecznych.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Jerzy Rychter, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Jerzy Rychter \u2013 ur. 13 grudnia 1923 r. \u017co\u0142nierz ZWZ, Plac\u00f3wka Ostr\u00f3w Mazowiecka Miasto i wi\u0119zie\u0144 KL Auschwitz, staraniem rodziny zwolniony po roku z obozu, wyjecha\u0142 do Warszawy, gdzie zgin\u0105\u0142 w Powstaniu Warszawskim.<\/p>\n

Stanis\u0142aw Rychter Stanis\u0142aw \u2013 ur. 13 grudnia 1923 r. brat (bli\u017aniak) Jerzego, \u017co\u0142nierz ZWZ Plac\u00f3wka Ostr\u00f3w Mazowiecka Miasto i wi\u0119zie\u0144 KL Auschwitz, tak\u017ce staraniem rodziny zwolniony z obozu, wyjecha\u0142 r\u00f3wnie\u017c do Warszawy, gdzie zgin\u0105\u0142 w Powstaniu Warszawskim.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 31 lipca 2025 r. <\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Osiemdziesi\u0105t jeden lat temu, w dniu 1 sierpnia 1944 roku, wybuch\u0142o Powstanie Warszawskie, kt\u00f3re trwa\u0142o sze\u015b\u0107dziesi\u0105t trzy dni.\u00a0 W walkach powsta\u0144czych uczestniczy\u0142o co najmniej kilkunastu wi\u0119\u017ani\u00f3w KL Auschwitz, kt\u00f3rzy zostali zwolnieni przez w\u0142adze SS lub byli uciekinierami z tego obozu. W\u015br\u00f3d nich by\u0142o trzech m\u0142odych mieszka\u0144c\u00f3w Ostrowi Mazowieckiej: Jerzy Flantz (nr 16785) oraz dwaj bracia …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":39372,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/powstanie-warszawskie.jpg",969,661,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/powstanie-warszawskie.jpg",128,87,false],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/powstanie-warszawskie-150x102.jpg",150,102,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/powstanie-warszawskie-768x524.jpg",768,524,true],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/powstanie-warszawskie-300x205.jpg",300,205,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/powstanie-warszawskie.jpg",969,661,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/powstanie-warszawskie.jpg",969,661,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Osiemdziesi\u0105t jeden lat temu, w dniu 1 sierpnia 1944 roku, wybuch\u0142o Powstanie Warszawskie, kt\u00f3re trwa\u0142o sze\u015b\u0107dziesi\u0105t trzy dni.\u00a0 W walkach powsta\u0144czych uczestniczy\u0142o co najmniej kilkunastu wi\u0119\u017ani\u00f3w KL Auschwitz, kt\u00f3rzy zostali zwolnieni przez w\u0142adze SS lub byli uciekinierami z tego obozu. W\u015br\u00f3d nich by\u0142o trzech m\u0142odych mieszka\u0144c\u00f3w Ostrowi Mazowieckiej: Jerzy Flantz (nr 16785) oraz dwaj bracia…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39347"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39347"}],"version-history":[{"count":26,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39347\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39349,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39347\/revisions\/39349"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39372"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39347"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39347"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39347"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}