{"id":38977,"date":"2025-04-09T10:24:24","date_gmt":"2025-04-09T10:24:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=38977"},"modified":"2025-04-12T20:25:11","modified_gmt":"2025-04-12T20:25:11","slug":"wiezien-auschwitz-i-powstaniec-warszawski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2025\/04\/09\/wiezien-auschwitz-i-powstaniec-warszawski\/","title":{"rendered":"Wi\u0119zie\u0144 obozu Auschwitz i Powstaniec Warszawski"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/a>
Tablica upami\u0119tniaj\u0105ca \u017co\u0142nierzy AK odsloni\u0119ta na murze bloku nr 15 w dniu 22.04.1995 r. Na zdj\u0119ciu Zofia Pilecka-Optu\u0142owicz, c\u00f3rka rtm. Witolda Pileckiego i Marian Szczepa\u0144ski, wi\u0119zie\u0144 Auschwitz (nr 4976) i \u017co\u0142nierz AK. Fot. Adam Cyra<\/figcaption><\/figure>\n

W Powstaniu Warszawskim walczy\u0142o kilkunastu wi\u0119\u017ani\u00f3w KL Auschwitz, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej zostali zwolnieni przez w\u0142adze SS lub byli uciekinierami z tego obozu. Jednym z nich by\u0142 Marian Szczepa\u0144ski, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 13 sierpnia 1920 r. w Zwoleniu, wojew\u00f3dztwo kieleckie (obecnie mazowieckie). W tym czasie jego ojciec J\u00f3zef Szczepa\u0144ski uczestniczy\u0142 w wojnie polsko-bolszewickiej, po zako\u0144czeniu kt\u00f3rej przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 p\u00f3\u017aniej wraz z ca\u0142\u0105 rodzin\u0105 do Warszawy.<\/strong><\/p>\n

Marian Szczepa\u0144ski w stolicy by\u0142 uczniem Gimnazjum Kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa IV \u2013 go, zdaj\u0105c po jego uko\u0144czeniu w 1939 r. egzamin do Szko\u0142y Budowy Maszyn w Warszawie. Kontynuacj\u0119 nauki przerwa\u0142 mu wybuch drugiej wojny \u015bwiatowej. Z broni\u0105 w r\u0119ku, walczy\u0142 z Niemcami jako ochotnik w Batalionie Przysposobienia Wojskowego Sto\u0142ecznego Miasta Warszawy.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Marian Szczepa\u0144ski, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Podczas okupacji aresztowano go w \u0142apance 19 wrze\u015bnia 1940 r. na ulicy Bia\u0142ostockiej w Warszawie. Po dw\u00f3ch dniach wywieziony zosta\u0142 w drugim transporcie warszawskim do KL Auschwitz, gdzie otrzyma\u0142 numer 4974.<\/p>\n

Przydzielony zosta\u0142 do bloku nr 17a (p\u00f3\u017aniej nr 25a), gdzie os\u0142awionym blokowym by\u0142 komunista niemiecki Aloiz Staller (nr 3277), zwany \u201eKrwawym Alojzem\u201d, specjalizuj\u0105cy si\u0119 w duszeniu wi\u0119\u017ani\u00f3w wychodz\u0105cych w nocy za potrzeb\u0105. Pracowa\u0142 w wielu komandach m.in. przy wy\u0142adunku cegie\u0142 na placu budowlanym, a tak\u017ce przy budowie nowych blok\u00f3w, przetrwali tylko najsilniejsi, jemu pom\u00f3g\u0142 w tym przypadek. Pewnego dnia podczas pracy podszed\u0142 do niego kapo Bruno Brodniewicz (nr 1) i zaprowadzi\u0142 go do kuchni obozowej o\u015bwiadczaj\u0105c mu, \u017ce b\u0119dzie w niej pracowa\u0142 jako w\u0119glarz. Praca pod dachem i mo\u017cliwo\u015b\u0107 dodatkowego zdobycia \u017cywno\u015bci dawa\u0142a szans\u0119 na prze\u017cycie.<\/p>\n

Niespodziewanie zwolniono go z obozu 19 marca 1942 r., zakazuj\u0105c mu m\u00f3wienia cokolwiek na temat obozu. \u00a0Do Warszawy przyjecha\u0142 wieczorem jeszcze tego samego dnia. Wkr\u00f3tce podj\u0105\u0142 nauk\u0119 szkole technicznej Wawelberga, istniej\u0105cej za pozwoleniem okupanta i rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105 w Armii Krajowej. Przydzia\u0142 otrzyma\u0142 do kompanii motorowej \u201eOrl\u0105t\u201d w batalionie \u201eGozdawa\u201d, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 pseudonimem \u201e\u017bbik\u201d. W jej szeregach walczy\u0142 w Powstaniu Warszawskim najpierw na Starym Mie\u015bcie, a p\u00f3\u017aniej po przej\u015bciu kana\u0142ami w \u015ar\u00f3dmie\u015bciu.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Zwolnienie z obozu 19 marca 1942 r.<\/figcaption><\/figure>\n

W powstaniu bra\u0142a udzia\u0142 tak\u017ce jego siostra Janina Szczepa\u0144ska (po m\u0119\u017cu W\u015bcieklica).<\/a><\/strong><\/p>\n

Po kapitulacji w pa\u017adzierniku 1944 r. m\u0142ody powstaniec trafi\u0142 do niewoli. Wywieziono go m.in. do \u0141ambibowic, Augsburga i Neu Ulm, gdzie w kwietniu 1945 r. zosta\u0142 oswobodzony przez \u017co\u0142nierzy ameryka\u0144skich. W listopadzie tego\u017c roku wst\u0105pi\u0142 do 1. Dywizji Pancernej gen. Stanis\u0142awa Maczka, okupuj\u0105c wraz z ni\u0105 Niemcy i s\u0142u\u017c\u0105c w niej do 15 maja 1947 r.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Opracowanie naukowe Mariana Szczepa\u0144skiego<\/figcaption><\/figure>\n

Po demobilizacji podj\u0105\u0142 wy\u017csze studia na Uniwersytecie w Londynie, ko\u0144cz\u0105c je tytu\u0142em in\u017cyniera w dziedzinie metalurgii. Za\u0142o\u017cy\u0142 rodzin\u0119, jego wybrank\u0105 by\u0142a rodowita Angielka, Betty, z kt\u00f3r\u0105 w 1957 r. wyemigrowa\u0142 do USA. Opublikowa\u0142 w Nowym Jorku w 1963 r. cenion\u0105 przez fachowc\u00f3w ksi\u0105\u017ck\u0119 z zakresu krucho\u015bci metalu, zatytu\u0142owan\u0105 \u201eThe Brittleness of Stell\u201d, nad kt\u00f3r\u0105 pracowa\u0142 dziesi\u0119\u0107 lat. Wielkim jego osi\u0105gni\u0119ciem by\u0142o opracowanie suchej metody wierce\u0144 w betonie, \u017celbetonie, kamieniu itp., przy wykorzystaniu w wiert\u0142ach przy odpowiednim osadzeniu diamentu. Metod\u0105 Szczepa\u0144skiego dokonano m.in. sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy wierce\u0144 w rz\u0105dowym budynku w Waszyngtonie, czy te\u017c ta metoda by\u0142a stosowana w elektrowni atomowej w Monroe.<\/p>\n

Marian Szczepa\u0144ski w p\u00f3\u017aniejszych latach cz\u0119sto przyje\u017cd\u017ca\u0142 do Polski, zamierzaj\u0105c nawet sprowadzi\u0107 si\u0119 na sta\u0142e do ojczyzny pod koniec swojego \u017cycia, zmar\u0142 w Stanach Zjednoczonych w dniu 18 kwietnia 2008 r.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 9 kwietnia 2025 r.<\/em><\/p>\n

Pos\u0142uchaj: Si\u0142a nienawi\u015bci. Opowie\u015b\u0107 o Marianie Szczepa\u0144skim<\/a><\/strong><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W Powstaniu Warszawskim walczy\u0142o kilkunastu wi\u0119\u017ani\u00f3w KL Auschwitz, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej zostali zwolnieni przez w\u0142adze SS lub byli uciekinierami z tego obozu. Jednym z nich by\u0142 Marian Szczepa\u0144ski, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 13 sierpnia 1920 r. w Zwoleniu, wojew\u00f3dztwo kieleckie (obecnie mazowieckie). W tym czasie jego ojciec J\u00f3zef Szczepa\u0144ski uczestniczy\u0142 w wojnie polsko-bolszewickiej, po zako\u0144czeniu kt\u00f3rej przeni\u00f3s\u0142 …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":38980,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/tablica.jpg",615,900,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/tablica.jpg",66,96,false],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/tablica-103x150.jpg",103,150,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/tablica.jpg",615,900,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/tablica-205x300.jpg",205,300,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/tablica.jpg",615,900,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/tablica.jpg",615,900,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"W Powstaniu Warszawskim walczy\u0142o kilkunastu wi\u0119\u017ani\u00f3w KL Auschwitz, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej zostali zwolnieni przez w\u0142adze SS lub byli uciekinierami z tego obozu. Jednym z nich by\u0142 Marian Szczepa\u0144ski, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 13 sierpnia 1920 r. w Zwoleniu, wojew\u00f3dztwo kieleckie (obecnie mazowieckie). W tym czasie jego ojciec J\u00f3zef Szczepa\u0144ski uczestniczy\u0142 w wojnie polsko-bolszewickiej, po zako\u0144czeniu kt\u00f3rej przeni\u00f3s\u0142…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38977"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38977"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38977\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38998,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38977\/revisions\/38998"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38980"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38977"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38977"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38977"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}