{"id":3894,"date":"2012-10-25T11:31:49","date_gmt":"2012-10-25T10:31:49","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=3894"},"modified":"2021-10-17T11:33:59","modified_gmt":"2021-10-17T11:33:59","slug":"obozowy-fotograf-z-kl-auschwitz-nie-zyje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2012\/10\/25\/obozowy-fotograf-z-kl-auschwitz-nie-zyje\/","title":{"rendered":"Obozowy fotograf z Auschwitz nie \u017cyje – Wilhelm Brasse (1917-2012)"},"content":{"rendered":"
\n

W dniu 23 pa\u017adziernika 2012 r. w \u017bywcu zmar\u0142 Wilhelm Brasse. Mia\u0142 95 lat. Z zawodu by\u0142 fotografem. Wi\u0119ziono go ponad cztery lata w KL Auschwitz, gdzie na polecenie obozowego gestapo wykona\u0142 kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy zdj\u0119\u0107 wi\u0119\u017ani\u00f3w.<\/p>\n

W zbiorach archiwalnych Muzeum Auschwitz-Birkenau znajduj\u0105 si\u0119 trzy takie fotografie, na kt\u00f3rych widniej\u0105 twarze brata mojego ojca i dw\u00f3ch jego syn\u00f3w, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w KL Auschwitz na pocz\u0105tku 1942 r.<\/p>\n

Wilhelma Brassego zna\u0142em osobi\u015bcie i wiedzia\u0142em, \u017ce on na kr\u00f3tko, podczas wykonywania tych zdj\u0119\u0107, mia\u0142 kontakt w obozie z moim stryjem i dwoma moimi kuzynami. Z tego wzgl\u0119du osobi\u015bcie by\u0142 r\u00f3wnie\u017c dla mnie szczeg\u00f3lnym \u015bwiadkiem historii.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Wilhelm Brasse urodzi\u0142 si\u0119 w 1917 r. Jego dziadek by\u0142 Austriakiem, kt\u00f3ry pracowa\u0142 w \u017bywcu jako ogrodnik u arcyksi\u0119cia Habsburga, natomiast matka by\u0142a Polk\u0105. Przed wojn\u0105 m\u0142ody Wilhelm pracowa\u0142 jako fotograf w Katowicach. Jego specjalno\u015bci\u0105 by\u0142y m.in. portrety i zdj\u0119cia legitymacyjne.<\/p>\n

Po wybuchu II wojny \u015bwiatowej odm\u00f3wi\u0142 podpisania volkslisty i podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o wst\u0105pieniu do Wojska Polskiego, kt\u00f3re we Francji organizowa\u0142 gen. W\u0142adys\u0142aw Sikorski. Podczas pr\u00f3by przedostania na W\u0119gry zosta\u0142 pod koniec marca 1940 r. wydany przez dw\u00f3ch \u0141emk\u00f3w w r\u0119ce Niemc\u00f3w. W dniu 31 sierpnia tego\u017c roku zosta\u0142 w transporcie z wi\u0119zienia w Tarnowie przywieziony do KL Auschwitz, gdzie otrzyma\u0142 numer obozowy 3444.<\/p>\n

Na pocz\u0105tku nast\u0119pnego roku Wilhelm Brasse jako wi\u0119zie\u0144 zosta\u0142 skierowany do Erkennungsdienst (S\u0142u\u017cba Rozpoznawcza), gdzie na polecenie obozowego gestapo wykonywa\u0142 w trzech pozach fotografie wi\u0119\u017aniom. Jak twierdzi\u0142, zrobi\u0142 takich zdj\u0119\u0107 ponad 50 tysi\u0119cy. W KL Auschwitz wykonywa\u0142 r\u00f3wnie\u017c dokumentacj\u0119 fotograficzn\u0105 m.in. na potrzeby pseudonaukowych eksperyment\u00f3w dla nazistowskich lekarzy SS: doktora Josefa Mengelego i doktora Eduarda Wirthsa.<\/p>\n

Brasse pracowa\u0142 w obozowej S\u0142u\u017cbie Rozpoznawczej do stycznia 1945 r., kiedy to podczas ewakuacji wi\u0119\u017ani\u00f3w z obozu o\u015bwi\u0119cimskiego, trafi\u0142 do KL Mauthausen, a nast\u0119pnie jego podoboz\u00f3w Melk i Ebensee, gdzie zosta\u0142 wyzwolony 6 maja 1945 r. Po wojnie zamieszka\u0142 w \u017bywcu. Ze wzgl\u0119du na tragiczne wspomnienia obozowe nie wr\u00f3ci\u0142 ju\u017c do swojego zawodu fotografa.<\/p>\n

W 2005 r. powsta\u0142 film „Portrecista” w re\u017cyserii Ireneusza Dobrowolskiego, kt\u00f3ry przedstawia posta\u0107 Wilhelma Brassego. Film ten by\u0142 nagradzany na wielu festiwalach.<\/p>\n

W 2010 r. Maria Anna Potocka przeprowadzi\u0142a z Wilhelmem Brassem wywiad, zarejestrowany na video. Jego efektem sta\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka, zatytu\u0142owana \u201eWilhelm Brasse. Fotograf 3444. Auschwitz 1940-1945\u201d, kt\u00f3r\u0105 wydano wraz ze wspomnianym wywiadem filmowym na p\u0142ycie w 2011 r. Ksi\u0105\u017cka zosta\u0142a opatrzona przypisami przez Teres\u0119 Wontor-Cichy, historyka z Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, kt\u00f3ra opracowa\u0142a ten tekst naukowo. Wywiad z obozowym fotografem wraz z p\u0142yt\u0105 zosta\u0142y opublikowane r\u00f3wnie\u017c w j\u0119zyku niemieckim.<\/p>\n

Wilhelm Brasse spocz\u0105\u0142 na cmentarzu w \u017bywcu 25 pa\u017adziernika 2012 r. W uroczysto\u015bciach pogrzebowych uczestniczy\u0142a delegacja pracownik\u00f3w z Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong>
\nO\u015bwi\u0119cim, dnia 25 pa\u017adziernika 2012 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W dniu 23 pa\u017adziernika 2012 r. w \u017bywcu zmar\u0142 Wilhelm Brasse. Mia\u0142 95 lat. Z zawodu by\u0142 fotografem. Wi\u0119ziono go ponad cztery lata w KL Auschwitz, gdzie na polecenie obozowego gestapo wykona\u0142 kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy zdj\u0119\u0107 wi\u0119\u017ani\u00f3w. W zbiorach archiwalnych Muzeum Auschwitz-Birkenau znajduj\u0105 si\u0119 trzy takie fotografie, na kt\u00f3rych widniej\u0105 twarze brata mojego ojca i dw\u00f3ch …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":3900,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[455],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"W dniu 23 pa\u017adziernika 2012 r. w \u017bywcu zmar\u0142 Wilhelm Brasse. Mia\u0142 95 lat. Z zawodu by\u0142 fotografem. Wi\u0119ziono go ponad cztery lata w KL Auschwitz, gdzie na polecenie obozowego gestapo wykona\u0142 kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy zdj\u0119\u0107 wi\u0119\u017ani\u00f3w. W zbiorach archiwalnych Muzeum Auschwitz-Birkenau znajduj\u0105 si\u0119 trzy takie fotografie, na kt\u00f3rych widniej\u0105 twarze brata mojego ojca i dw\u00f3ch…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3894"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3894"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3894\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35468,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3894\/revisions\/35468"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3900"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3894"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3894"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}