{"id":38679,"date":"2024-11-26T15:28:34","date_gmt":"2024-11-26T15:28:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=38679"},"modified":"2024-12-26T20:25:10","modified_gmt":"2024-12-26T20:25:10","slug":"dobry-niemiec-w-mundurze-esesmana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2024\/11\/26\/dobry-niemiec-w-mundurze-esesmana\/","title":{"rendered":"Dobry Niemiec w mundurze SS-mana"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/a>
Richard B\u00f6ck, dobry Niemiec<\/figcaption><\/figure>\n

W\u015br\u00f3d za\u0142ogi SS w KL Auschwitz by\u0142o niewielu Niemc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie zatracili cz\u0142owiecze\u0144stwa, zachowali godn\u0105 postaw\u0119 i starali si\u0119 pomaga\u0107 wi\u0119\u017aniom. Do nich nale\u017ca\u0142 Richard B\u00f6ck, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 2 kwietnia 1906 r. w Harthausen ko\u0142o G\u00fcnzburga, z zawodu by\u0142 tkaczem. Richard gra\u0142 na tr\u0105bce w orkiestrze i jak wszyscy jej cz\u0142onkowie wst\u0105pi\u0142 do SS w G\u00fcnzburgu w 1934 roku. <\/strong><\/p>\n

Po kilku latach, podczas drugiej wojny \u015bwiatowej, podj\u0105\u0142 25 lutego 1941 roku s\u0142u\u017cb\u0119 jako wartownik w KL Auschwitz. Dwa lata p\u00f3\u017aniej przydzielono go jako kierowc\u0119 do Pogotowia Samochodowego SS, w sk\u0142adzie obozowej komendantury. Mia\u0142 kontakty z wi\u0119\u017aniami, obs\u0142uguj\u0105cymi warsztaty naprawcze esesma\u0144skich samochod\u00f3w. Stara\u0142 si\u0119 im pomaga\u0107, potajemnie dostarczaj\u0105c \u017cywno\u015b\u0107 i lekarstwa, o czym tak napisa\u0142 by\u0142y wi\u0119zie\u0144 Kazimierz Tokarz (nr 282), pochodz\u0105cy z Jaros\u0142awia, w swoich wspomnieniach, zatytu\u0142owanych \u201eNie traci\u0107 nadziei\u201d, kt\u00f3re zosta\u0142y opublikowane w 2000 roku: Przynosi\u0142 mi bu\u0142ki, papierosy, pomara\u0144cze, a ja tymi \u201ezdobyczami dzieli\u0142em si\u0119 skrz\u0119tnie z kolegami.<\/em><\/p>\n

Najcz\u0119\u015bciej kontaktowa\u0142 si\u0119 jednak ze Stanis\u0142awem Kocjanem (nr 11544), pochodz\u0105cym z Tarnowa, cz\u0142onkiem konspiracyjnej Organizacji Wojskowej, utworzonej w obozie przez rtm. Witolda Pileckiego (nr 4859). Po wojnie Kocjan, mieszkaj\u0105cy w Londynie, tak napisa\u0142 na ten temat do redakcji „Przegl\u0105du Lekarskiego” w 1989 roku, w li\u015bcie zatytu\u0142owanym \u201eNiezapomniany przyjaciel\u201d: Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d wi\u0119\u017ani\u00f3w zatrudnionych w gara\u017cach samochodowych (Fahrbereitschaft\u00a0 Kommandantur) by\u0142a znana i otoczona wielk\u0105 tajemnic\u0105. Pracowa\u0142em w gara\u017cach oko\u0142o 3 miesi\u0119cy, kiedy w lecie 1941 roku zosta\u0142 przydzielony do nich Richard jako kierowca ci\u0119\u017car\u00f3wki Citroen, wozu zaopatrzenia personelu SS. Dziwnym zbiegiem okoliczno\u015bci Richard wybra\u0142 mnie jako swojego powiernika; miejscem naszych potajemnych spotka\u0144 by\u0142a kot\u0142ownia centralnego ogrzewania gara\u017cy. Tematy naszych rozm\u00f3w by\u0142y r\u00f3\u017cne i obejmowa\u0142y \u017cycie w obozie, \u017cycie prywatne, \u0142\u0105cznie z jego przynale\u017cno\u015bci\u0105 do SS, sytuacj\u0119 polityczn\u0105 itd. Pocz\u0105tkowo by\u0142em ostro\u017cny w wypowiedziach, ale po \u00bbzanalizowaniu\u00ab Richarda doszed\u0142em do wniosku, \u017ce mog\u0119 mu zaufa\u0107. Wkr\u00f3tce by\u0142 on \u0142\u0105cznikiem pomi\u0119dzy Jank\u0105 Czernek, pracowniczk\u0105 apteki w mie\u015bcie O\u015bwi\u0119cim, i obozem. Janka dostarcza\u0142a nam bezcennych lekarstw, banda\u017cy, a czasem nawet domowych pieczyw. Przez Jank\u0119 wysy\u0142a\u0142em oraz otrzymywa\u0142em listy od mojej mamy w Tarnowie. Ten trzyip\u00f3\u0142letni okres przebywania w obozie O\u015bwi\u0119cim by\u0142 pe\u0142ny dziwnych wydarze\u0144 oraz niebezpiecznie bliskich wpadek. Szczeg\u00f3lnie trzy wydarzenia utkwi\u0142y mi w pami\u0119ci. W styczniu 1942 roku podniecony Richard przyszed\u0142 do miejsca naszych potajemnych spotka\u0144 i o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce uda\u0142o mu si\u0119 zajrze\u0107 do moich akt w Politische Abteilung (obozowe gestapo). Z tre\u015bci oskar\u017cenia i czerwonej piecz\u0105tki \u00bbnie przenosi\u0107\u00ab wywnioskowa\u0142, \u017ce gestapo w Tarnowie ma mnie zlikwidowa\u0107. (…) Richard, bez mojej wiedzy, napisa\u0142 list do mojej mamy. (…) Wyobra\u017cam sobie, \u017ce list musia\u0142 zrobi\u0107 ogromne wra\u017cenie, ale mama post\u0105pi\u0142a wed\u0142ug instrukcji i wys\u0142a\u0142a list do G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa w Berlinie, kt\u00f3ry za\u017c\u0105da\u0142 od gestapo w Tarnowie przes\u0142ania moich akt. W ten spos\u00f3b wyeliminowano inicjatyw\u0119 gestapo tarnowskiego, kt\u00f3re by\u0142o znane z okrucie\u0144stw oraz samowolnej likwidacji wi\u0119\u017ani\u00f3w. (…) Nie potrzebuj\u0119 opisywa\u0107 konsternacji mamy i wujostwa, kiedy przed nim i stan\u0105\u0142 sier\u017cant SS. Do tej pory wiedzieli o istnieniu Janki, ale nie mieli poj\u0119cia, kto jest Richardem. <\/em><\/p>\n

Dalej Stanis\u0142aw Kocjan wspomina: Od kierowc\u00f3w dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce zosta\u0142 on aresztowany i jest w celi aresztu \u015bledczego mieszcz\u0105cej si\u0119 w podziemiu budynku komendantury. Nawi\u0105za\u0142em z nim kontakt przez koleg\u0119 wi\u0119\u017ania, fryzjera, kt\u00f3ry go codziennie rano goli\u0142. Richard <\/em>zawiadomi\u0142 mnie, \u017ce koniecznie musi porozumie\u0107 si\u0119 z \u017con\u0105, kt\u00f3ra mieszka\u0142a oko\u0142o 15 km od obozu. (…) Nast\u0119pnego dnia rano (\u00f3w wi\u0119zie\u0144) fryzjer do\u0142\u0105czy\u0142 Richardowi podrobiony klucz z instrukcj\u0105, \u017ce naprzeciwko budynku komendantury w stojaku b\u0119dzie umieszczony rower (…). Na osobno\u015bci Richard opowiedzia\u0142 mi o otworzeniu celi, karko\u0142omnej je\u017adzie w nocy do domu, zniszczeniu ewidencji, powrocie oraz zamkni\u0119ciu si\u0119 we w\u0142asnej celi. <\/em>Podczas \u015bledztwa obozowe gestapo nie udowodni\u0142o Richardowi B\u00f6ckowi niedopuszczalnych kontakt\u00f3w z wi\u0119\u017aniami i szcz\u0119\u015bliwie uda\u0142o mu si\u0119 odzyska\u0107 wolno\u015b\u0107.<\/p>\n

Ciekawym epizodem obozowym, na kt\u00f3ry zwraca uwag\u0119 w swoim li\u015bcie Stanis\u0142aw Kocjan, by\u0142a powt\u00f3rna ucieczka Antoniego Wykr\u0119ta (nr 618),<\/strong> <\/a>kt\u00f3ry po pierwszej udanej ucieczce przebywa\u0142 niedaleko obozu: Zosta\u0142 jednak zdradzony przez rzekomo zaufanego esesmana i po nier\u00f3wnej walce z oddzia\u0142em SS zosta\u0142 zwi\u0105zany i w eskorcie SS wieziony do obozu. Dziwnym zbiegiem okoliczno\u015bci Richard by\u0142 kierowc\u0105 ci\u0119\u017car\u00f3wki Citroen, kt\u00f3r\u0105 transportowano wi\u0119\u017ania (…). \u00bbPomy\u015bla\u0142em \u2014 opowiada\u0142 Richard \u2014\u00a0 trzeba da\u0107 jemu Antosiowi szanse, doda\u0142em gazu (niby uciekaj\u0105c przed partyzantami zgodnie z instrukcj\u0105) i dopiero przed gara\u017cami zatrzyma\u0142em samoch\u00f3d wraz z eskort\u0105.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>
Stanis\u0142aw Kocjan, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Pewnego dnia po wojnie Stanis\u0142aw Kocjan otrzyma\u0142 wiadomo\u015b\u0107 od swojej matki z Tarnowa, \u017ce Richard jest w obozie jenieckim w strefie ameryka\u0144skiej: B\u0119d\u0105c w dywizji pancernej gen. Stanis\u0142awa\u00a0 Maczka, kt\u00f3ra okupowa\u0142a p\u00f3\u0142nocno-zachodnie Niemcy w strefie brytyjskiej, <\/em>wys\u0142a\u0142em list (drog\u0105 s\u0142u\u017cbow\u0105) do Amerykan\u00f3w, podaj\u0105c w skr\u00f3cie wydarzenia w obozie O\u015bwi\u0119cim, dzia\u0142alno\u015b\u0107 Richarda oraz jako \u015bwiadk\u00f3w nazwiska koleg\u00f3w, kt\u00f3rzy po uwolnieniu przebywali w strefie ameryka\u0144skiej. Reakcja by\u0142a szybka: od Amerykan\u00f3w otrzyma\u0142em zawiadomienie, \u017ce po rozpatrzeniu sprawy Richard, zaopatrzony w \u00bblist \u017celazny\u00ab, zosta\u0142 odes\u0142any do domu.<\/em><\/p>\n

Kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej Stanis\u0142aw Kocjan ze swoj\u0105 \u017con\u0105 i c\u00f3rk\u0105 odwiedzi\u0142 Richarda w jego rodzinnej Bawarii, w miejscowo\u015bci G\u00fcnzburg nad Renem, gdzie pozna\u0142 r\u00f3wnie\u017c jego \u017con\u0119: Po d\u0142ugich w\u00f3wczas rozmowach z Richardem wydaje mi si\u0119, \u017ce znalaz\u0142em odpowied\u017a i wyt\u0142umaczenie jego bardzo ryzykownej dzia\u0142alno\u015bci. On by\u0142 wychowany w chrze\u015bcija\u0144skiej rodzinie o solidnych zasadach moralnych. W momencie, kiedy znalaz\u0142 si\u0119 w piekle obozu O\u015bwi\u0119cim i sta\u0142 si\u0119 \u015bwiadkiem dokonywanej zbrodni, jego r\u00f3wnowaga psychiczna zosta\u0142a zachwiana. Mia\u0142 dwa wyj\u015bcia z tej sytuacji: pierwsze, zg\u0142osi\u0107 si\u0119 jako ochotnik na front wschodni, ale nie zamierza\u0142 ofiarowa\u0107 swojego \u017cycia za \u00bbmaniaka\u00ab Hitlera; drugie, pozosta\u0107 w O\u015bwi\u0119cimiu i ofiarowa\u0107 maksimum pomocy wi\u0119\u017aniom, co wszyscy wi\u0119\u017aniowie zatrudnieni w gara\u017cach i poza nimi mog\u0105 po\u015bwiadczy\u0107. Jeden z koleg\u00f3w powiedzia\u0142: \u00bbwa\u017cne by\u0142y chleb, zupa, papierosy, ale najwa\u017cniejsze by\u0142o przekonanie, \u017ce w tym znienawidzonym przez nas mundurze SS by\u0142 cz\u0142owiek dobry i bardzo nam przychylny. <\/em><\/p>\n

Przyja\u017a\u0144, zapocz\u0105tkowana w tych niezwyk\u0142ych okoliczno\u015bciach, przetrwa\u0142a do \u015bmierci Richarda w 1973 roku. Ju\u017c po Jego \u015bmierci Stanis\u0142aw Kocjan ogl\u0105da\u0142 w telewizji angielskiej film dokumentalny na temat oboz\u00f3w koncentracyjnych, w kt\u00f3rym Richard B\u00f6ck m\u00f3wi\u0142 o KL Auschwitz. W ko\u0144c\u00f3wce tego filmu pojawi\u0142 si\u0119 napis: \u201eRichard B\u00f6ck, by\u0142y sier\u017cant SS, cz\u0142onek za\u0142ogi obozu koncentracyjnego O\u015bwi\u0119cim, honorowy cz\u0142onek Mi\u0119dzynarodowego Zwi\u0105zku By\u0142ych Wi\u0119\u017ani\u00f3w Politycznych\u201d.<\/p>\n

Po zako\u0144czeniu wojny nie postawiono Richardowi B\u00f6ckowi nigdy \u017cadnych zarzut\u00f3w i uznano jego bohatersk\u0105 pomoc w przetrwaniu wi\u0119\u017aniom KL Auschwitz.<\/p>\n

Pos\u0142uchaj: Wywiad z by\u0142ym esesmanem Richardem<\/strong> B\u00f6ckiem<\/strong><\/a><\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 26 listopada 2024 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W\u015br\u00f3d za\u0142ogi SS w KL Auschwitz by\u0142o niewielu Niemc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie zatracili cz\u0142owiecze\u0144stwa, zachowali godn\u0105 postaw\u0119 i starali si\u0119 pomaga\u0107 wi\u0119\u017aniom. Do nich nale\u017ca\u0142 Richard B\u00f6ck, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 2 kwietnia 1906 r. w Harthausen ko\u0142o G\u00fcnzburga, z zawodu by\u0142 tkaczem. Richard gra\u0142 na tr\u0105bce w orkiestrze i jak wszyscy jej cz\u0142onkowie wst\u0105pi\u0142 do SS …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":38683,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/richard-bock.webp",2289,1799,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/richard-bock.webp",122,96,false],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/richard-bock-150x118.webp",150,118,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/richard-bock-768x604.webp",768,604,true],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/richard-bock-300x236.webp",300,236,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/richard-bock-1536x1207.webp",1536,1207,true],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/richard-bock-2048x1610.webp",2048,1610,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"W\u015br\u00f3d za\u0142ogi SS w KL Auschwitz by\u0142o niewielu Niemc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie zatracili cz\u0142owiecze\u0144stwa, zachowali godn\u0105 postaw\u0119 i starali si\u0119 pomaga\u0107 wi\u0119\u017aniom. Do nich nale\u017ca\u0142 Richard B\u00f6ck, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 2 kwietnia 1906 r. w Harthausen ko\u0142o G\u00fcnzburga, z zawodu by\u0142 tkaczem. Richard gra\u0142 na tr\u0105bce w orkiestrze i jak wszyscy jej cz\u0142onkowie wst\u0105pi\u0142 do SS…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38679"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38679"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38679\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38696,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38679\/revisions\/38696"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38683"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38679"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38679"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38679"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}