{"id":37897,"date":"2024-02-02T16:48:06","date_gmt":"2024-02-02T16:48:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=37897"},"modified":"2024-12-03T09:11:17","modified_gmt":"2024-12-03T09:11:17","slug":"dwaj-mordercy-z-kl-auschwitz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2024\/02\/02\/dwaj-mordercy-z-kl-auschwitz\/","title":{"rendered":"Dwaj mordercy z KL Auschwitz"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/a>
Gerhard Palitzsch, zgin\u0105\u0142 4.12.1944 r.<\/figcaption><\/figure>\n

Gerhard Palitzsch<\/a><\/span><\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 w Grossopitz\u00a0ko\u0142o Drezna 17 czerwca 1913 r., gdzie jego ojciec by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem gospodarstwa rolnego. Po doj\u015bciu Hitlera do w\u0142adzy, maj\u0105c niespe\u0142na dwadzie\u015bcia lat, w marcu 1933 r. wst\u0105pi\u0142 do r\u00f3wnocze\u015bnie do SS i NSDAP, po czym obj\u0105\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 wartownicz\u0105 w KL Oranienburg. \u00a0W \u00a0czerwca 1934 r. Gerharda Palitzscha odkomenderowano najpierw do obozu koncentracyjnego Lichtenburg, a po trzech latach przeniesiono go do KL Sachsenhausen.<\/p>\n

W dniu 20 maja 1940 r. Gerhard Palitzsch przyby\u0142 z tego obozu wraz z 30 niemieckimi \u00a0wi\u0119\u017aniami kryminalnymi do O\u015bwi\u0119cimia.<\/strong><\/p>\n

W nieca\u0142y miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej obj\u0119li oni stanowiska wi\u0119\u017ani\u00f3w funkcyjnych w KL Auschwitz (kapo i blokowych), a sam\u00a0 Gerhard Palitzsch rozpocz\u0105\u0142 w tym obozie pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 podoficera raportowego<\/em>, staj\u0105c si\u0119 postrachem dla wi\u0119\u017ani\u00f3w i ich najwi\u0119kszym katem. Od 11 listopada 1941 r. by\u0142 g\u0142\u00f3wnym wykonawc\u0105 rozstrzeliwa\u0144 pod \u015acian\u0105 Strace\u0144 na dziedzi\u0144cu bloku nr 11,<\/a><\/strong> zabijaj\u0105c\"\"<\/a> wi\u0119\u017ani\u00f3w strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy.<\/p>\n

Odprowadzanie wi\u0119\u017ani\u00f3w do bloku nr 11 na jedn\u0105 z takich egzekucji tak zapami\u0119ta\u0142 by\u0142y wi\u0119zie\u0144 Zenon \u0141awski (nr obozowy 6561): Nigdy nie zapomn\u0119 sceny, gdy w czasie jednego z porannych apeli wywo\u0142ano kilkudziesi\u0119ciu wi\u0119\u017ani\u00f3w pochodz\u0105cych ze \u015al\u0105ska. Komanda wysz\u0142y ju\u017c do pracy poza obozem, a oni zostali na placu obozowym. Wszyscy wiedzieli, \u017ce takie wyczytywanie numer\u00f3w przez Rapportf\u00fchrera Palitzscha to wyrok \u015bmierci. (\u2026) \u015al\u0105zacy szli zwart\u0105 kolumn\u0105 w kierunku bloku nr 11. Otaczali ich esesmani z pistoletami maszynowymi. Szli miarowym krokiem, wyprostowani, w r\u00f3wnych szeregach. (\u2026) Patrzy\u0142em na nich. Zna\u0142em prawie wszystkich. Byli w\u015br\u00f3d nich bracia Czajorowie z Chorzowa, by\u0142 Edek Wieczorek, student Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, pochodz\u0105cy, o ile pami\u0119tam, z Lipin \u015al\u0105skich. (\u2026) Teraz szli wszyscy do bloku nr 11. Kto\u015b nie\u015bmia\u0142o podni\u00f3s\u0142 w pozdrowieniu r\u0119k\u0119 do przechodz\u0105cych, kto\u015b zawo\u0142a\u0142 g\u0142o\u015bno \u201eO Bo\u017ce\u201d. Kiedy kolumna skr\u0119ca\u0142a w lewo, przy bloku nr 20, jeden z wi\u0119\u017ani\u00f3w z ostatnich szereg\u00f3w zawo\u0142a\u0142 g\u0142o\u015bno: \u201ePatrzajcie pierony, jak \u015al\u0105zaki id\u0105 na \u015bmier\u0107 za Polsk\u0119\u201d. Wszyscy zostali rozstrzelani.<\/em><\/p>\n

Liczb\u0119 ofiar Palitzscha oblicza si\u0119 w tysi\u0105cach. Przeniesiony p\u00f3\u017aniej do oddzia\u0142\u00f3w frontowych SS, zgin\u0105\u0142 podczas walk z \u017co\u0142nierzami Armii Czerwonej na W\u0119grzech 4 grudnia 1944 r.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Bruno Brodniewicz, zmar\u0142 po wojnie<\/figcaption><\/figure>\n

Bruno Brodniewicz<\/a><\/span><\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 w Poznaniu 22 lipca 1895 r., wychowa\u0142 w Westfalii na terenie Niemiec. Przywieziony w grupie trzydziestu wi\u0119\u017ani\u00f3w kryminalist\u00f3w, zosta\u0142 oznaczony w KL Auschwitz numerem 1, pe\u0142ni\u0105c funkcj\u0119 starszego obozu, kt\u00f3remu podlegali wszyscy wi\u0119\u017aniowie funkcyjni. W\u015br\u00f3d wi\u0119\u017ani\u00f3w nosi\u0142 przezwisko \u201eSchwarzer Teufel\u201d (Czarny Diabe\u0142).<\/p>\n

\"\"<\/a>By\u0142 wi\u0119ziony nie tylko w obozie macierzystym Auschwitz I, lecz tak\u017ce w Auschwitz II-Birkenau i p\u00f3\u017aniej od 1943 r. w jego podobozach: Neu Dachs (Jaworzno), Eintrachtsh\u00fctte (Zgoda w \u015awi\u0119toch\u0142owicach), Bismarcksh\u00fctte (Hajduki Wielkie \u2013 dzielnica Chorzowa), a w 1945 r. w Mittelbau-Dora.<\/p>\n

Ostatni raz mia\u0142 by\u0107 przetrzymywany w obozie Bergen-Belsen, w kt\u00f3rym rzekomo 15 kwietnia 1945 r. zosta\u0142 zlinczowany przez wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ani\u00f3w za swoje liczne zbrodnie. Odznacza\u0142 si\u0119 bowiem wyj\u0105tkow\u0105 brutalno\u015bci\u0105 i sadyzmem w stosunku do innych wi\u0119\u017ani\u00f3w niemieckich oboz\u00f3w koncentracyjnych. Nikt z by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w Bergen-Belsen, m\u00f3wi\u0105c o tym zdarzeniu, nie potwierdzi\u0142 jednak w swojej relacji, \u017ce by\u0142 naocznym \u015bwiadkiem \u015bmierci Bruno Brodniewicza. W rzeczywisto\u015bci morderca ten prze\u017cy\u0142 wojn\u0119 i zmar\u0142 w Bremie 30 pa\u017adziernika 1962 r.<\/p>\n

O jego losach mo\u017cna przeczyta\u0107 w publikacji Andrzeja Domaga\u0142y „Nale\u017ca\u0142 do przeci\u0119tnia z\u0142ych … \u015aladem pierwszych trzydziestu wi\u0119\u017ani\u00f3w funkcyjnych z KL Auschwitz”,\u00a0 O\u015bwi\u0119cim 2024.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Jan Krokowski, zdj\u0119cie obozowe<\/figcaption><\/figure>\n

O zbrodniczych czynach i pope\u0142nionych mordach przez\u00a0 Bruno Brodniewicza wiele informacji znajduje si\u0119 w powojennych relacjach by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w KL Auschwitz, jednak \u015bwiadectwo Jana Krokowskiego (nr obozowy 226) jest szczeg\u00f3lne: Gustek le\u017ca\u0142 na swojej pryczy i odpoczywa\u0142. Wtem w drzwiach bloku ukaza\u0142 si\u0119 wi\u0119zie\u0144 nr 1: Bru<\/em>no Brodniewicz – Lager\u00e4ltester, recydywista i przest\u0119pca kryminalny. Na okrzyk dy\u017curnego sali „Achtung” mieli\u015bmy stan\u0105\u0107 na baczno\u015b\u0107, bo taki by\u0142 <\/em>regulamin, ale nie wszyscy. Zrezygnowany i nieludzko zm\u0119czony, le\u017ca\u0142 na swojej pryczy Gustek Franczyk. Bruno ma dziki wzrok, podchodzi do Gustka i bije go z ca\u0142ej si\u0142y w twarz. I wtedy staje si\u0119 co\u015b, czego d\u0142ugo nie mogli\u015bmy zrozumie\u0107, ani poj\u0105c w \u017cyciu obozowym. Oto wi\u0119zie\u0144 nr 442, Gustaw Franczyk z \u0141\u0105cka, zrywa si\u0119 z \u0142\u00f3\u017cka i z ca\u0142\u0105 si\u0142\u0105 swej pi\u0119\u015bci (z zawodu masarz i piekarz) bije najstarszego obozu. Si\u0142a ciosu jest straszna. Bruno Brodniewicz pada na ziemi\u0119, a my <\/em>patrzyli\u015bmy na t\u0119 scen\u0119 skamieniali, zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 ze skutk\u00f3w, jakie nast\u0105pi\u0105. Za chwil\u0119 podnosi si\u0119 Bruno z ziemi, wychodzi z bloku i szuka czego\u015b do bicia, znajduje jaki\u015b dr\u0105\u017cek, przychodzi z powrotem i z jak\u0105 straszliw\u0105 pasj\u0105 bije Gustka, katuje wprost: teraz Gustek pada, jest zalany krwi\u0105, a rano zupe\u0142nie siny. W czasie porannego apelu zapytany przez kierownika obozu Fritscha, kt\u00f3ry w towarzystwie Brodniewicza odbiera\u0142 raport od blokowego: „Co ci si\u0119 sta\u0142o, \u017ce\u015b taki siny?” – Gustaw odpowiedzia\u0142 przez t\u0142umacza: „Spad\u0142em wczoraj z \u0142\u00f3\u017cka i pot\u0142uk\u0142em si\u0119 troszk\u0119”. Wieczorem jeszcze raz odwiedzi\u0142 Gustka Franczyka wi\u0119zie\u0144 nr 1 i zapyta\u0142: „Co\u015b ty z zawodu?” – „Rze\u017anik i piekarz” – odpowiedzia\u0142 Gustek. „A na kuchni si\u0119 znasz – umiesz gotowa\u0107?” – „tak” – przytakn\u0105\u0142 Gustek. „Od jutra przejdziesz do pracy w kuchni”.<\/em><\/p>\n

I odt\u0105d Gustaw Franczyk do ko\u0144ca istnienia obozu pracowa\u0142 w kuchni.\u00a0 Doczeka\u0142 wyzwolenia obozu i po wojnie otworzy\u0142 w rodzinnej miejscowo\u015bci piekarni\u0119, a potem masarni\u0119. Zmar\u0142 21 marca 1969 r. i jest pochowany na cmentarzu w \u0141\u0105cku.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 2 lutego 2024 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gerhard Palitzsch urodzi\u0142 si\u0119 w Grossopitz\u00a0ko\u0142o Drezna 17 czerwca 1913 r., gdzie jego ojciec by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem gospodarstwa rolnego. Po doj\u015bciu Hitlera do w\u0142adzy, maj\u0105c niespe\u0142na dwadzie\u015bcia lat, w marcu 1933 r. wst\u0105pi\u0142 do r\u00f3wnocze\u015bnie do SS i NSDAP, po czym obj\u0105\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 wartownicz\u0105 w KL Oranienburg. \u00a0W \u00a0czerwca 1934 r. Gerharda Palitzscha odkomenderowano najpierw do …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":37910,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/wiezniowie-funkcyjni.png",683,914,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/wiezniowie-funkcyjni.png",72,96,false],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/wiezniowie-funkcyjni-112x150.png",112,150,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/wiezniowie-funkcyjni.png",683,914,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/wiezniowie-funkcyjni-224x300.png",224,300,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/wiezniowie-funkcyjni.png",683,914,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/wiezniowie-funkcyjni.png",683,914,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Gerhard Palitzsch urodzi\u0142 si\u0119 w Grossopitz\u00a0ko\u0142o Drezna 17 czerwca 1913 r., gdzie jego ojciec by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem gospodarstwa rolnego. Po doj\u015bciu Hitlera do w\u0142adzy, maj\u0105c niespe\u0142na dwadzie\u015bcia lat, w marcu 1933 r. wst\u0105pi\u0142 do r\u00f3wnocze\u015bnie do SS i NSDAP, po czym obj\u0105\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 wartownicz\u0105 w KL Oranienburg. \u00a0W \u00a0czerwca 1934 r. Gerharda Palitzscha odkomenderowano najpierw do…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37897"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37897"}],"version-history":[{"count":35,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37897\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38699,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37897\/revisions\/38699"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37910"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37897"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37897"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37897"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}