{"id":37783,"date":"2024-01-03T14:44:23","date_gmt":"2024-01-03T14:44:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=37783"},"modified":"2026-01-14T15:03:18","modified_gmt":"2026-01-14T15:03:18","slug":"ostatnie-dni-kl-auschwitz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2024\/01\/03\/ostatnie-dni-kl-auschwitz\/","title":{"rendered":"Ostatnie dni KL Auschwitz"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/a>
Spotkanie z dr. Andrzejem Strzeleckim odby\u0142o si\u0119 w Domu Kultury Zasole w O\u015bwi\u0119cimiu 18.01.2024 r.<\/figcaption><\/figure>\n

Kiedy 27 stycznia 1945 r.,<\/a><\/span> siedemdziesi\u0105t dziewi\u0119\u0107 lat temu, do oboz\u00f3w Auschwitz-Birkenau-Monowitz wkroczyli \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej, pozosta\u0142o w nich tylko oko\u0142o 7 tysi\u0119cy chorych i wycie\u0144czonych wi\u0119\u017ani\u00f3w (m\u0119\u017cczyzn, kobiet i dzieci) r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, kt\u00f3rzy nie byli ju\u017c w stanie i\u015b\u0107 w morderczych pieszych marszach ewakuacyjnych, zwanych marszami \u015bmierci.<\/strong><\/p>\n

W\u00a0po\u0142owie stycznia 1945\u00a0r. Niemcy rozpocz\u0119li ostateczn\u0105 likwidacj\u0119 KL Auschwitz-Birkenau i\u00a0jego podoboz\u00f3w, sk\u0105d \u0142\u0105cznie od\u00a017 do\u00a021 stycznia wyprowadzono oko\u0142o 58 tysi\u0119cy os\u00f3b. Kolumny ewakuacyjne wi\u0119\u017ani\u00f3w i\u00a0wi\u0119\u017aniarek, pod\u00a0stra\u017c\u0105 esesman\u00f3w, kierowane by\u0142y przede wszystkim do\u00a0Wodzis\u0142awia \u015al\u0105skiego i\u00a0Gliwic, sk\u0105d dopiero wywo\u017cono ich w\u00a0otwartych wagonach towarowych do\u00a0Mauthausen, Buchenwaldu i\u00a0innych niemieckich oboz\u00f3w koncentracyjnych w\u00a0g\u0142\u0119bi III Rzeszy.<\/p>\n

Dom Kultury Zasole \u2013 Spotkanie z dr. Andrzejem Strzeleckim\u00a0\u201eOstatnie dni obozu Auschwitz\u201d<\/span><\/a><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>
Andrzej Strzelecki napisa\u0142
prac\u0119 doktorsk\u0105 na temat „Ewakuacja, likwidacja i wyzwolenie KL Auschwitz”. Fot. Zbiory Adama Cyry.<\/figcaption><\/figure>\n

Jedynie oko\u0142o 2200 tysi\u0119cy wi\u0119\u017ani\u00f3w z dw\u00f3ch podoboz\u00f3w KL Auschwitz \u2013 Eintrachth\u00fctte w \u015awi\u0119toch\u0142owicach i Laurah\u00fctte w Siemianowicach – wywieziono 23 stycznia bezpo\u015brednio transportem kolejowym.<\/p>\n

Najd\u0142u\u017csz\u0105 tras\u0119 przeby\u0142o ponad 3 tysi\u0119cy wi\u0119\u017ani\u00f3w z podobozu w Jaworznie. Prowadzi\u0142a ona do KL Gross-Rosen na Dolnym \u015al\u0105sku i wynosi\u0142a ok. 250 km.<\/p>\n

Trasy \u015bmierci pokonywa\u0142y wraz z doros\u0142ymi tak\u017ce dzieci \u017cydowskie i polskie. Podczas nich konwojuj\u0105cy esesmani strzelali zar\u00f3wno do podejmuj\u0105cych pr\u00f3b\u0119 ucieczki, jak i do tych, kt\u00f3rzy nie nad\u0105\u017cali za towarzyszami z powodu kra\u0144cowego wyczerpania.<\/p>\n

Trasy marsz\u00f3w \u015bmierci, i\u00a0piesze, i\u00a0kolejowe, us\u0142ane zosta\u0142y tysi\u0105cami zw\u0142ok \u2013 wi\u0119\u017ani\u00f3w zastrzelonych przez\u00a0esesman\u00f3w lub zmar\u0142ych z\u00a0wycie\u0144czenia i\u00a0przemarzni\u0119cia. Historycy szacuj\u0105, \u017ce\u00a0tylko\u00a0na\u00a0G\u00f3rnym \u015al\u0105sku zgin\u0119\u0142o oko\u0142o 3 tysi\u0105ce ewakuowanych wi\u0119\u017ani\u00f3w. Ocenia si\u0119, \u017ce\u00a0w\u00a0trakcie ca\u0142ej ewakuacji \u015bmier\u0107 ponios\u0142o co\u00a0najmniej 9 tysi\u0119cy wi\u0119\u017ani\u00f3w KL Auschwitz.<\/p>\n

\"\"<\/a>
\u017bo\u0142nierze Armii Czerwonej ko\u0142o bramy g\u0142\u00f3wnej obozu Auschwitz z napisem „Arbeit macht frei”<\/figcaption><\/figure>\n

20 stycznia 1945\u00a0r. na\u00a0polecenie w\u0142adz obozowych wysadzono w\u00a0powietrze krematoria drugie i\u00a0trzecie, a\u00a0w\u00a0nocy z\u00a026 na\u00a027 stycznia \u2013 ostatnie, z\u00a0numerem pi\u0105tym, kt\u00f3re do\u00a0ko\u0144ca nadawa\u0142o si\u0119 do\u00a0u\u017cytku. W\u00a0tych dniach podpalono r\u00f3wnie\u017c tzw. Kanad\u0119 II, sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z\u00a0barak\u00f3w, w\u00a0kt\u00f3rych\u00a0znajdowa\u0142o si\u0119 mienie pozosta\u0142e po\u00a0\u017cydowskich ofiarach zag\u0142ady.<\/p>\n

W\u00a0tym czasie przed\u00a0opuszczeniem podoboz\u00f3w KL Auschwitz: F\u00fcrstengrube w\u00a0Weso\u0142ej, Tschechowitz-Vacuum w\u00a0Czechowicach i\u00a0Blechhammer w\u00a0Blachowni \u015al\u0105skiej, esesmani zd\u0105\u017cyli zg\u0142adzi\u0107 oko\u0142o 700 wi\u0119\u017ani\u00f3w \u017cydowskich.<\/p>\n

27 stycznia 1945 r. \u017co\u0142nierze 60. Armii 1. Frontu Ukrai\u0144skiego wkroczyli do wschodniej cz\u0119\u015bci O\u015bwi\u0119cimia, na teren obozu KL Auschwitz III-Monowitz. Napotkali tam op\u00f3r cofaj\u0105cych si\u0119 oddzia\u0142\u00f3w niemieckich. Ob\u00f3z macierzysty Auschwitz I oraz ob\u00f3z Auschwitz II-Birkenau zosta\u0142y wyzwolone oko\u0142o godz. 15. Znaleziono w nich ok. 600 cia\u0142 wi\u0119\u017ani\u00f3w zastrzelonych przez esesman\u00f3w i zmar\u0142ych z wycie\u0144czenia.<\/p>\n

Po wyzwoleniu ocaleni wi\u0119\u017aniowie, b\u0119d\u0105cy we wzgl\u0119dnie dobrym stanie fizycznym, wracali w rodzinne strony. Dla pozosta\u0142ych zorganizowano pomoc medyczn\u0105 na terenie wyzwolonego obozu.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Kondukt pogrzebowy w O\u015bwi\u0119cimiu 28.02.1945 r.<\/figcaption><\/figure>\n

W walkach z \u017co\u0142nierzami Wehrmachtu zgin\u0119\u0142o 231 \u017co\u0142nierzy Armii Czerwonej. Ich szcz\u0105tki po wojnie ekshumowano z teren\u00f3w O\u015bwi\u0119cimia i podo\u015bwi\u0119cimskich miejscowo\u015bci, takich jak Rajsko, Polanka Wielka, Grojec, Dwory, Brzezinka, Babice i Osiek. W 1948 r. polegli \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej zostali pochowani w zbiorowej mogile na cmentarzu parafialnym w O\u015bwi\u0119cimiu.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d nich znajdowali si\u0119 tak\u017ce Polacy wcieleni do Armii Czerwonej. Byli oni \u017co\u0142nierzami 100. Lwowskiej Dywizji Strzeleckiej wchodz\u0105cej w sk\u0142ad 60. Armii 1. Frontu Ukrai\u0144skiego. Zapewne byli nimi: W\u0142odzimierz Duda ze Lwowa, Piotr Kurelas i Eugeniusz \u017buk z okolic tego miasta, J\u00f3zef Mielnik z okolic Drohobycza, W\u0142odzimierz Mielnik z Kamionki Strumi\u0142owej oraz J\u00f3zef Ataczuk i J\u00f3zef Rarycki z okolic Kamie\u0144ca Podolskiego. Polegli, nios\u0105c ratunek wi\u0119\u017aniom KL Auschwitz i wyzwalaj\u0105c spod okupacji niemieckiej mieszka\u0144c\u00f3w O\u015bwi\u0119cimia. <\/span>Zobacz film:\u00a0 Po\u00a0 wyzwoleniu\u00a0 KL\u00a0 Auschwitz<\/span><\/a><\/strong><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>
Kondukt pogrzebowy z Brzezinki do O\u015bwi\u0119cimia 28.02.1945 r. (kliknij zdj\u0119cie).<\/figcaption><\/figure>\n

W dniu 28 lutego 1945 r. \u00a0odby\u0142 si\u0119 w O\u015bwi\u0119cimiu uroczysty pogrzeb wi\u0119\u017ani\u00f3w zamordowanych podczas ewakuacji obozu, pochowano w\u00f3wczas 470 cia\u0142 przyniesionych w kondukcie pogrzebowym z Birkenau. W zbiorowym grobie z\u0142o\u017cono r\u00f3wnie\u017c zw\u0142oki wi\u0119\u017ani\u00f3w zgromadzone w bloku nr 11 na terenie by\u0142ego obozu macierzystego Auschwitz I.<\/p>\n

Cmentarzyk ten znajduje si\u0119 dzisiaj w pobli\u017cu Centrum Obs\u0142ugi<\/em>\u00a0Odwiedzaj\u0105cych Miejsce Pami\u0119ci Auschwitz,<\/em> spoczywa w niej oko\u0142o 700 ofiar ostatnich dni istnienia obozu Auschwitz-Birkenau.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 3 stycznia 2024 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kiedy 27 stycznia 1945 r., siedemdziesi\u0105t dziewi\u0119\u0107 lat temu, do oboz\u00f3w Auschwitz-Birkenau-Monowitz wkroczyli \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej, pozosta\u0142o w nich tylko oko\u0142o 7 tysi\u0119cy chorych i wycie\u0144czonych wi\u0119\u017ani\u00f3w (m\u0119\u017cczyzn, kobiet i dzieci) r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, kt\u00f3rzy nie byli ju\u017c w stanie i\u015b\u0107 w morderczych pieszych marszach ewakuacyjnych, zwanych marszami \u015bmierci. W\u00a0po\u0142owie stycznia 1945\u00a0r. Niemcy rozpocz\u0119li ostateczn\u0105 likwidacj\u0119 …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":37857,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Strzelecki.jpg",1536,2040,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Strzelecki.jpg",72,96,false],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Strzelecki-113x150.jpg",113,150,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Strzelecki-768x1020.jpg",768,1020,true],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Strzelecki-226x300.jpg",226,300,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Strzelecki-1157x1536.jpg",1157,1536,true],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Strzelecki.jpg",1536,2040,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Kiedy 27 stycznia 1945 r., siedemdziesi\u0105t dziewi\u0119\u0107 lat temu, do oboz\u00f3w Auschwitz-Birkenau-Monowitz wkroczyli \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej, pozosta\u0142o w nich tylko oko\u0142o 7 tysi\u0119cy chorych i wycie\u0144czonych wi\u0119\u017ani\u00f3w (m\u0119\u017cczyzn, kobiet i dzieci) r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, kt\u00f3rzy nie byli ju\u017c w stanie i\u015b\u0107 w morderczych pieszych marszach ewakuacyjnych, zwanych marszami \u015bmierci. W\u00a0po\u0142owie stycznia 1945\u00a0r. Niemcy rozpocz\u0119li ostateczn\u0105 likwidacj\u0119…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37783"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37783"}],"version-history":[{"count":68,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37783\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37894,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37783\/revisions\/37894"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37857"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37783"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37783"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37783"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}