{"id":37729,"date":"2023-12-20T09:55:39","date_gmt":"2023-12-20T09:55:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=37729"},"modified":"2023-12-31T22:01:44","modified_gmt":"2023-12-31T22:01:44","slug":"sladami-rotmistrza-pileckiego-w-chorzowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2023\/12\/20\/sladami-rotmistrza-pileckiego-w-chorzowie\/","title":{"rendered":"\u015aladami Pileckiego w Chorzowie"},"content":{"rendered":"
\n

\"\"<\/a>W czerwcu 2023 r. udzieli\u0142em wywiadu na temat powi\u0105za\u0144 konspiracyjnych rtm. Witolda Pileckiego z Henrykiem Szklarzem,<\/a><\/span> pochodz\u0105cym z Chorzowa, do filmu dokumentalnego, realizowanego przez Muzeum G\u00f3rno\u015bl\u0105skie w Bytomiu. Premiera powy\u017cszego filmu, zatytu\u0142owanego \u201eBrzemi\u0119\u201d (w re\u017cyserii Piotra Owczarza i Grzegorza Rosengartena), odby\u0142a si\u0119 12 grudnia tego\u017c roku w Centrum Edukacyjnym Muzeum G\u00f3rno\u015bl\u0105skiego.<\/a><\/span><\/strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/span><\/strong><\/p>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 Zobacz film dokumentalny: „BRZEMI\u0118” (kliknij)<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

Rotmistrz Pilecki nie by\u0142 bezpo\u015brednio zwi\u0105zany z Chorzowem, ale znany jest fakt jego wizyty w Chorzowie-Batorym tu\u017c po jego powrocie do Polski w grudniu 1945 r. Jej celem mia\u0142o by\u0107 spotkanie z Henrykiem Szklarzem, kt\u00f3ry wraz rotmistrzem dzia\u0142a\u0142 w konspiracji wojskowej w KL Auschwitz.<\/p>\n

Henryk Szklarz w li\u015bcie do mnie, datowanym 16 listopada 1996 r., napisa\u0142: Po powrocie do Kraju \u2013 pod koniec lipca 1947 r. \u2013 matka przekaza\u0142a mi kr\u00f3tki list, pozostawiony przez Tomasza Serafi\u0144skiego (…). Wtedy nie zna\u0142em jeszcze prawdziwego nazwiska rotmistrza Witolda Pileckiego, a jedynie to, pod kt\u00f3rym przebywa\u0142 w O\u015bwi\u0119cimiu. List napisany by\u0142 odr\u0119cznie na papierze listowym koloru bladozielonego i zawiera\u0142 nast\u0119puj\u0105c\u0105 tre\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 poni\u017cej odtwarzam z pami\u0119ci: \u201eDrogi Henryku, orientacyjny adres Tw\u00f3j otrzyma\u0142em od naszego wsp\u00f3lnego znajomego z O\u015bwi\u0119cimia Zygmunta Zabawskiego z Bochni. Z przykro\u015bci\u0105 dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce jeszcze nie powr\u00f3ci\u0142e\u015b do Kraju. S\u0105dz\u0119, \u017ce powr\u00f3t Tw\u00f3j by\u0142by po\u017cyteczny. Tomek, kt\u00f3ry uko\u0144czy\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 w O\u015bwi\u0119cimiu 26\/27. 4.1943.<\/em><\/p>\n

Wizyta Witolda Pileckiego u matki Henryka Szklarza odby\u0142a si\u0119 pod koniec 1945 r. Jej syn, wyzwolony w obozie Sachsenhausen wiosn\u0105 1945 r., w tym czasie przebywa\u0142 jeszcze na terenie Niemiec. Do Polski powr\u00f3ci\u0142 w 1947 r., zmar\u0142 najprawdopodobniej w Katowicach w 1997 r.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Henryk Szklarz (1919-1997)<\/figcaption><\/figure>\n

Prawie siedemdziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej w Chorzowie-Batorym posadzony zosta\u0142 w 2014 r. D\u0105b Witolda, jak r\u00f3wnie\u017c ods\u0142oni\u0119to pami\u0105tkow\u0105 tablic\u0119 na skwerze przy dawnym Kasynie Batory, kt\u00f3remu nadano imi\u0119 Witolda Pileckiego. Skwer ten przypomina o historii bohaterskiego rotmistrza i jego patriotycznej postawie w trudnych czasach dw\u00f3ch totalitaryzm\u00f3w: nazistowskiego i komunistycznego.<\/p>\n

Henryk Szklarz urodzi\u0142 si\u0119 19 stycznia w 1919 r. w Chorzowie, gdzie 15 kwietnia 1940 r. zosta\u0142 aresztowany za przynale\u017cno\u015b\u0107 do \u201ePolskiej Organizacji Powsta\u0144czej\u201d. Po aresztowaniu przewieziono go do obozu przej\u015bciowego w Sosnowcu, mieszcz\u0105cego si\u0119 w dawnej fabryce Schoena, sk\u0105d 25 czerwca tego\u017c roku w transporcie oko\u0142o 100 os\u00f3b wys\u0142ano go do KL Auschwitz, gdzie otrzyma\u0142 numer obozowy 1132.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Kazimierz Smole\u0144 (1920-2012)<\/figcaption><\/figure>\n

W dniach 24-27 czerwca 1940 r. przywieziono do obozu cztery transporty wi\u0119\u017ani\u00f3w z Sosnowca. W transportach tych przyby\u0142o 188 wi\u0119\u017ani\u00f3w ze \u015al\u0105ska. W dniu 6 lipca 1940 r. przywieziono 60 wi\u0119\u017ani\u00f3w z Sosnowca r\u00f3wnie\u017c \u015al\u0105zak\u00f3w, w\u015br\u00f3d nich by\u0142 Kazimierz Smole\u0144<\/a><\/span><\/strong>, pochodz\u0105cy tak\u017ce z Chorzowa, oznaczony numerem 1327, p\u00f3\u017aniejszy d\u0142ugoletni dyrektor Muzeum Auschwitz-Birkenau w latach 1955-1990.<\/p>\n

Henryk Szklarz najpierw zosta\u0142 umieszczony w budynku Monopolu Tytoniowego w O\u015bwi\u0119cimiu na okres kwarantanny. Po tygodniu przeniesiono go do obozu g\u0142\u00f3wnego Auschwitz I, kt\u00f3ry zosta\u0142 za\u0142o\u017cony przez Niemc\u00f3w w przedwojennych koszarach Wojska Polskiego. Pocz\u0105tkowo pracowa\u0142 w r\u00f3\u017cnych komandach, a od wrze\u015bnia 1940 r. przez kilka tygodni by\u0142 wi\u0119\u017aniem karnej kompanii w bloku nr 11, z adnotacj\u0105 \u201epowr\u00f3t niepo\u017c\u0105dany\u201d. Pomocn\u0105 dla niego w przetrwaniu pobytu w obozie by\u0142a dla niego dobra znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka niemieckiego.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Jerzy Janicki, zdj\u0119cie obozowe<\/figcaption><\/figure>\n

Jesieni\u0105 1940 r. skierowany zosta\u0142 do pracy w Effektenkammer \u2013 magazyn cywilnych rzeczy wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3ry mie\u015bci\u0142 si\u0119 w bloku nr 26 i s\u0105siednim drewnianym baraku, gdzie \u00a0pracowa\u0142 do stycznia 1943 r. W tym magazynie po raz pierwszy spotka\u0142 si\u0119 z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 ruchu oporu, w kt\u00f3rej uczestniczy\u0142 wraz z Jerzym Janickim (nr 562), oficerem Wojska Polskiego, rozstrzelanym w 1942 r. Przed egzekucj\u0105 zosta\u0142 umieszczony w bunkrach bloku nr 11, sk\u0105d do Szklarza napisa\u0142 gryps: \u201eHeniek, b\u0105d\u017a spokojny\u201d. Obydwaj zwracali m.in. paczki z ciep\u0142\u0105 odzie\u017c\u0105 rodzin\u0105 wi\u0119\u017ani\u00f3w, staraj\u0105c si\u0119, aby by\u0142y one pakowane bez obecno\u015bci esesmana, poniewa\u017c potajemnie przekazywano w tych paczkach r\u00f3\u017cne informacje i materia\u0142y.<\/p>\n

Na pocz\u0105tku 1943 r. Henryk Szklarz zosta\u0142 przeniesiony do Packetstelle, kt\u00f3ra wtedy mie\u015bci\u0142a si\u0119 w bloku nr 3. Kierowane do niej by\u0142y wy\u0142\u0105cznie paczki \u017cywno\u015bciowe, wydawane p\u00f3\u017aniej wi\u0119\u017aniom KL Auschwitz.<\/p>\n

W paczkarni tej pracowa\u0142 tak\u017ce mjr Zygmunt Bo\u0144cza-Bohdanowski (nr 30959) i Edmund Zabawski<\/a><\/span><\/strong> (nr 19547) oraz rtm. Witold Pilecki. Szklarz by\u0142 tam zatrudniony do ko\u0144ca 1943 r. Potem przeniesiono go na polecenie tajnej organizacji wojskowej do Arbeitseinsatz, czyli biura przydzia\u0142u pracy dla wi\u0119\u017ani\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Edmund Zabawski, zdj\u0119cie obozowe<\/figcaption><\/figure>\n

Otrzymywa\u0142 polecenia od Bernarda \u015awierczyny<\/a><\/span><\/strong> (nr 1393), kt\u00f3ry pochodzi\u0142 z Mys\u0142owic, gdzie ma kierowa\u0107 pewnych wi\u0119\u017ani\u00f3w do pracy lub do innych oboz\u00f3w. Wysy\u0142a\u0142 tam tak\u017ce na polecenie ruchu oporu szpicli obozowych, kt\u00f3rych w ten spos\u00f3b pozbywano si\u0119 z KL Auschwitz.<\/p>\n

W paczkarni z takim napisem: \u201eZ powrotem, czeka\u0107 na nowy adres\u201d \u2013 zwracano paczk\u0119 nie\u017cyj\u0105cego wi\u0119\u017ania rodzinie, wysy\u0142aj\u0105c w niej r\u00f3\u017cne materia\u0142y, na okre\u015blone adresy.<\/p>\n

Edmund Zabawski wskazywa\u0142 Szklarzowi paczki, kt\u00f3re esesman pracuj\u0105cy w paczkarni nie powinien kontrolowa\u0107. Udawa\u0142o si\u0119 te paczki ukry\u0107 i w ten spos\u00f3b unika\u0142y one kontroli ze strony esesmana, a \u00a0znajdowa\u0142y si\u0119 w nich nielegalne przesy\u0142ki, nadsy\u0142ane z zewn\u0105trz. Podobnie dzia\u0142o si\u0119 przy zwrotach paczek.<\/p>\n

Szklarza w sierpniu 1944 r. przeniesiono do obozu Sachsehausen, gdzie wyzwolili go \u017co\u0142nierze ameryka\u0144scy w czasie marszu ewakuacyjnego 2 maja 1945 r. Jego ojciec wi\u0119ziony by\u0142 w Dachau, a nast\u0119pnie w Sachsenhausen, gdzie zgin\u0105\u0142.<\/p>\n

Henryk Szklarz przez p\u00f3\u0142tora roku po wyzwoleniu mia\u0142 koszmarne sny, w kt\u00f3rych wyczytany by\u0142 na apelu na egzekucj\u0119 i prowadzony na rozstrzelanie. Powy\u017csze sny szczeg\u00f3lnie wyst\u0119powa\u0142y po przeczytaniu przez niego literatury obozowej lub po rozmowach z kolegami by\u0142ymi wi\u0119\u017aniami.<\/p>\n

Obecnie sta\u0142 si\u0119 jednym z bohater\u00f3w wspomnianego filmu dokumentalnego \u201eBrzemi\u0119\u201d. Przerywniki w nim stanowi\u0105 sceny fabularyzowane z udzia\u0142em hollywodzkiego aktora i wyk\u0142adowcy akademickiego, urodzonego na \u015al\u0105sku – Marka Probosza<\/a><\/span><\/strong>, kt\u00f3ry wcieli\u0142 si\u0119 w nich w posta\u0107 Rotmistrza Pileckiego, zamordowanego przez komunist\u00f3w strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy w warszawskim wi\u0119zieniu na Mokotowie 25 maja 1948 r.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Witold Pilecki (w obozie Tomasz Serafi\u0144ski)<\/figcaption><\/figure>\n

Na temat Ojca wypowiada si\u0119 w tym filmie w spos\u00f3b niezwykle interesuj\u0105cy m.in. jego syn Andrzej Pilecki, maj\u0105cy dzisiaj dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t jeden lat, kt\u00f3ry na jego premierze by\u0142 r\u00f3wnie\u017c w Muzeum G\u00f3rno\u015bl\u0105skim.<\/p>\n

Podczas premiery absolwenci Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 nr 3 w Zabrzu, pierwszej w Polsce szko\u0142y od 1996 r. nosz\u0105cej imi\u0119 bohaterskiego Rotmistrza, Nikola Wladarz-Wiewi\u00f3ra (wokalistka) oraz Krzysztof Cisowski (gitarzysta) wykonali utw\u00f3r, zatytu\u0142owany \u201e4859\u201d, czyli numer obozowy Witolda Pileckiego.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 20 grudnia 2023 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W czerwcu 2023 r. udzieli\u0142em wywiadu na temat powi\u0105za\u0144 konspiracyjnych rtm. Witolda Pileckiego z Henrykiem Szklarzem, pochodz\u0105cym z Chorzowa, do filmu dokumentalnego, realizowanego przez Muzeum G\u00f3rno\u015bl\u0105skie w Bytomiu. Premiera powy\u017cszego filmu, zatytu\u0142owanego \u201eBrzemi\u0119\u201d (w re\u017cyserii Piotra Owczarza i Grzegorza Rosengartena), odby\u0142a si\u0119 12 grudnia tego\u017c roku w Centrum Edukacyjnym Muzeum G\u00f3rno\u015bl\u0105skiego.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":37732,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/plakat_brzemie-1-1-724x1024-1.jpg",724,1024,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/plakat_brzemie-1-1-724x1024-1.jpg",68,96,false],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/plakat_brzemie-1-1-724x1024-1-106x150.jpg",106,150,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/plakat_brzemie-1-1-724x1024-1.jpg",724,1024,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/plakat_brzemie-1-1-724x1024-1-212x300.jpg",212,300,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/plakat_brzemie-1-1-724x1024-1.jpg",724,1024,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/plakat_brzemie-1-1-724x1024-1.jpg",724,1024,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"W czerwcu 2023 r. udzieli\u0142em wywiadu na temat powi\u0105za\u0144 konspiracyjnych rtm. Witolda Pileckiego z Henrykiem Szklarzem, pochodz\u0105cym z Chorzowa, do filmu dokumentalnego, realizowanego przez Muzeum G\u00f3rno\u015bl\u0105skie w Bytomiu. Premiera powy\u017cszego filmu, zatytu\u0142owanego \u201eBrzemi\u0119\u201d (w re\u017cyserii Piotra Owczarza i Grzegorza Rosengartena), odby\u0142a si\u0119 12 grudnia tego\u017c roku w Centrum Edukacyjnym Muzeum G\u00f3rno\u015bl\u0105skiego.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37729"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37729"}],"version-history":[{"count":38,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37729\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37774,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37729\/revisions\/37774"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37732"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37729"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37729"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37729"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}