{"id":37572,"date":"2023-11-23T14:40:59","date_gmt":"2023-11-23T14:40:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=37572"},"modified":"2023-12-31T21:51:10","modified_gmt":"2023-12-31T21:51:10","slug":"egzekucja-w-dniu-22-listopada-1940-r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2023\/11\/23\/egzekucja-w-dniu-22-listopada-1940-r\/","title":{"rendered":"Egzekucja w dniu 22 listopada 1940 r."},"content":{"rendered":"
\n

\"\"<\/a>Na murze ko\u015bcio\u0142a salezja\u0144skiego pw. Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego w O\u015bwi\u0119cimiu na Zasolu \u00a0umieszczona jest tablica z nazwiskami czterdziestu wi\u0119\u017ani\u00f3w Polak\u00f3w, rozstrzelanych osiemdziesi\u0105t trzy lata temu. Ods\u0142oni\u0119to j\u0105 22 listopada 2000 r. Jej fundatorem by\u0142o Chrze\u015bcija\u0144skie Stowarzyszenie Rodzin O\u015bwi\u0119cimskich, kt\u00f3rego Honorowym Przewodnicz\u0105cym by\u0142 Jerzy Bielecki (nr 243), wi\u0119zie\u0144 pierwszego transportu Polak\u00f3w<\/strong>, przywiezionych<\/strong> z wi\u0119zienia w Tarnowie do KL Auschwitz 14 czerwca 1940 r.<\/strong> W obozie by\u0142<\/strong> \u015bwiadkiem tej egzekucji. <\/strong>W uroczysto\u015bci uczestniczyli tak\u017ce inni byli wi\u0119\u017aniowie, zrzeszeni we wspomnianej organizacji: J\u00f3zef Hordy\u0144ski (nr 347), Zygmunt K\u0119dziora (nr 7721), Eugenia Nowak (nr E-1167), Ryszard Prze\u017adzink (nr 1177), J\u00f3zef St\u00f3s (nr 752), Edmund Szewczyk (nr\u00a0 1498)<\/strong> i Wanda Tarasiewicz (nr 6884). Tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105 po\u015bwi\u0119cili: biskup bielsko-\u017cywiecki Tadeusz Rakoczy i arcybiskup metropolita katowicki Damian Zimo\u0144.
\n<\/strong><\/p>\n

Dziesi\u0119\u0107 lat temu w O\u015bwi\u0119cimiu zmar\u0142 W\u0142adys\u0142aw Foltyn, ostatni \u017cyj\u0105cy \u015bwiadek tej egzekucji, mieszkaj\u0105cy po wojnie w pobli\u017cu Muzeum Auschwitz. Podczas okupacji niemieckiej, b\u0119d\u0105c robotnikiem cywilnym, zatrudniony by\u0142 na terenie przyobozowym. Pracowa\u0142 jako cie\u015bla obok stolarni, kt\u00f3ra mie\u015bci\u0142a si\u0119 w pobli\u017cu krematorium nr 1. Przez pewien okres czasu wi\u0119ziono go tak\u017ce na terenie obozu w bloku nr 11 za pomoc niesion\u0105 wi\u0119\u017aniom KL Auschwitz.<\/p>\n

W dniu 22 listopada 1940 r., w przeddzie\u0144 swoich siedemnastych urodzin, by\u0142 naocznym \u015bwiadkiem tamtego tragicznego zdarzenia, podczas kt\u00f3rego esesmani zamordowali w \u017cwirowni, po\u0142o\u017conej tu\u017c obok obozu czterdziestu Polak\u00f3w. By\u0142 to odwet za dzia\u0142alno\u015b\u0107 ruchu oporu na \u015al\u0105sku. Skaza\u0144cy, okre\u015bleni jako „zawodowi przest\u0119pcy”, zostali przywiezieni przez policj\u0119 kryminaln\u0105 z wi\u0119zienia w Katowicach.\u00a0 Egzekucja zosta\u0142a wykonana na bezpo\u015brednie polecenie wy\u017cszego dow\u00f3dcy SS i policji we Wroc\u0142awiu, Ericha von dem Bacha-Zelewskiego, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej dowodzi\u0142 formacjami SS, bestialsko t\u0142umi\u0105cymi Powstanie Warszawskie latem 1944 r. Wydarzenie to zapocz\u0105tkowa\u0142o masowe rozstrzeliwania w KL Auschwitz.<\/p>\n

Wszyscy straceni pochodzili z Prowincji G\u00f3rno\u015bl\u0105skiej, w\u0142\u0105czonej w\u00f3wczas w granice Rzeszy Niemieckiej, przy czym najm\u0142odszy mia\u0142 lat 21, a najstarszy 63. Jedn\u0105 z ofiar by\u0142 mieszkaniec ziemi o\u015bwi\u0119cimskiej Leopold Zieli\u0144ski, urodzony w P\u0142awach obok Brzezinki 28 lutego w 1911 r., kt\u00f3rego przyczyn osadzenia w wi\u0119zieniu nie znamy. Z kolei inny ze straconych Micha\u0142 Dzida, urodzony w Gocza\u0142kowicach 2 sierpnia 1884 r., zosta\u0142 aresztowany za \u015bpiewanie Mazurka D\u0105browskiego „\u201eJeszcze Polska nie zgin\u0119\u0142a, kiedy my \u017cyjemy\u2026\u201d na rynku w Pszczynie.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Przepustka uprawniaj\u0105ca W\u0142adys\u0142awa Foltyna do wej\u015bcia na teren przyobozowy KL Auschwitz<\/figcaption><\/figure>\n

W\u0142adys\u0142aw Foltyn wspomina\u0142: Skaza\u0144cy mieli r\u0119ce zwi\u0105zane z ty\u0142u. Co pewien czas by\u0142o s\u0142ycha\u0107 salwy karabin\u00f3w plutonu egzekucyjnego, a <\/em><\/strong>nast\u0119pnie pojedyncze strza\u0142y. Samego momentu rozstrzeliwania nie widzia\u0142em, poniewa\u017c egzekucja odbywa\u0142a si\u0119 w g\u0142\u0119bokim dole. Po jej zako\u0144czeniu esesman\u00f3w, bior\u0105cych w niej udzia\u0142, ustawiono w szyku marszowym i poprowadzono z powrotem do koszar w rejon Monopolu Tytoniowego. Pami\u0119tam, \u017ce przechodz\u0105c na wysoko\u015bci obecnej wartowni Muzeum zacz\u0119li \u015bpiewa\u0107: \u201eHeili heilo heila \u2026\u201d. Po zw\u0142oki skaza\u0144c\u00f3w zosta\u0142 wys\u0142any w\u00f3z ci\u0105gni\u0119ty przez wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej sta\u0142 przez pewien czas z cia\u0142ami zamordowanych przed wej\u015bciem do krematorium.<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Wykaz esesman\u00f3w, kt\u00f3rzy dokonali egzekucji 22.11.1940 r.<\/figcaption><\/figure>\n

Cia\u0142a rozstrzelanych na ten w\u00f3z \u0142adowa\u0142 m.in. wspomniany Jerzy Bielecki, nr obozowy 243, zmar\u0142y kilkana\u015bcie lat temu w Nowym Targu, co tak opisa\u0142 w swoich wspomnieniach: Podbieg\u0142em do najbli\u017cszego cia\u0142a, chwyci\u0142em za nieobute nogi. Rozstrzelani byli bez czapek i obuwia, r\u0119ce skr\u0119powane mieli drutem. Ci\u0105gn\u0105\u0142em trupa w kierunku stoj\u0105cego wozu. (\u2026) Za trzecim z kolei nawrotem trafi\u0142em na t\u0119giego, w \u015brednim wieku m\u0119\u017cczyzn\u0119, z kr\u00f3tko przystrzy\u017conymi w\u0142osami. Z najwy\u017cszym wysi\u0142kiem ci\u0105gn\u0105\u0142em ci\u0119\u017ckie, bulgoc\u0105ce gdzie\u015b wewn\u0105trz cia\u0142o po \u015bliskiej ju\u017c od krwi trawie. Koszula wywlok\u0142a mu si\u0119 ze spodni, ukazuj\u0105c zdrowe, opalone plecy. W kr\u0119gos\u0142upie powy\u017cej pasa czernia\u0142a krwawa wyrwa po wypad\u0142ej z cia\u0142a kuli. Zwi\u0105zane d\u0142onie, bia\u0142a koszula i spodnie zbryzgane by\u0142y szkar\u0142atn\u0105, nie skrzep\u0142\u0105 jeszcze krwi\u0105.<\/em><\/strong><\/p>\n

Komando egzekucyjne sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z dwudziestu cz\u0142onk\u00f3w obozowej za\u0142ogi KL Auschwitz. Do ka\u017cdego wi\u0119\u017ania strzela\u0142o dw\u00f3ch esesman\u00f3w. Jednym z nich by\u0142 Jakob Jochum,<\/a><\/span><\/strong> kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej przeniesiony zosta\u0142 do Warszawy, gdzie w wieku 33 lat pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo\u00a0 30 lipca w 1944 r. Wcze\u015bniej z tego komanda na froncie wschodnim zgin\u0105\u0142\u00a0 Alfred Fr\u00f6schke<\/a>,<\/span><\/strong> mia\u0142 20 lat, poleg\u0142 23 listopada w 1941 r.<\/p>\n

Wspomniany mord Niemcy dokonali w g\u0142\u0119bokim dole, z kt\u00f3rego jeszcze przed drug\u0105 wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 wydobywano \u017cwir. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie nie ma po nim \u015bladu. Teren, na kt\u00f3rym kiedy\u015b znajdowa\u0142 si\u0119, po\u0142o\u017cony jest w obr\u0119bie nieistniej\u0105cej ju\u017c bazy Pa\u0144stwowej Komunikacji Samochodowej (PKS), na kt\u00f3rym obecnie powsta\u0142o Centrum Obs\u0142ugi Odwiedzaj\u0105cych Muzeum Auschwitz-Birkenau.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 23 listopada 2023 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na murze ko\u015bcio\u0142a salezja\u0144skiego pw. Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego w O\u015bwi\u0119cimiu na Zasolu \u00a0umieszczona jest tablica z nazwiskami czterdziestu wi\u0119\u017ani\u00f3w Polak\u00f3w, rozstrzelanych osiemdziesi\u0105t trzy lata temu. Ods\u0142oni\u0119to j\u0105 22 listopada 2000 r. Jej fundatorem by\u0142o Chrze\u015bcija\u0144skie Stowarzyszenie Rodzin O\u015bwi\u0119cimskich, kt\u00f3rego Honorowym Przewodnicz\u0105cym by\u0142 Jerzy Bielecki (nr 243), wi\u0119zie\u0144 pierwszego transportu Polak\u00f3w, przywiezionych z wi\u0119zienia w Tarnowie do …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":37574,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Kosciol-Salezjan-na-Zasolu.jpg",800,564,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Kosciol-Salezjan-na-Zasolu.jpg",128,90,false],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Kosciol-Salezjan-na-Zasolu-150x106.jpg",150,106,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Kosciol-Salezjan-na-Zasolu-768x541.jpg",768,541,true],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Kosciol-Salezjan-na-Zasolu-300x212.jpg",300,212,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Kosciol-Salezjan-na-Zasolu.jpg",800,564,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Kosciol-Salezjan-na-Zasolu.jpg",800,564,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Na murze ko\u015bcio\u0142a salezja\u0144skiego pw. Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego w O\u015bwi\u0119cimiu na Zasolu \u00a0umieszczona jest tablica z nazwiskami czterdziestu wi\u0119\u017ani\u00f3w Polak\u00f3w, rozstrzelanych osiemdziesi\u0105t trzy lata temu. Ods\u0142oni\u0119to j\u0105 22 listopada 2000 r. Jej fundatorem by\u0142o Chrze\u015bcija\u0144skie Stowarzyszenie Rodzin O\u015bwi\u0119cimskich, kt\u00f3rego Honorowym Przewodnicz\u0105cym by\u0142 Jerzy Bielecki (nr 243), wi\u0119zie\u0144 pierwszego transportu Polak\u00f3w, przywiezionych z wi\u0119zienia w Tarnowie do…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37572"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37572"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37572\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37595,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37572\/revisions\/37595"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37574"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37572"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37572"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37572"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}