{"id":37107,"date":"2023-05-17T13:52:46","date_gmt":"2023-05-17T13:52:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=37107"},"modified":"2023-10-23T19:56:46","modified_gmt":"2023-10-23T19:56:46","slug":"pierwsza-ucieczka-z-obozu-auschwitz-6-lipca-1940-r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2023\/05\/17\/pierwsza-ucieczka-z-obozu-auschwitz-6-lipca-1940-r\/","title":{"rendered":"Pierwsza ucieczka z Auschwitz 6 lipca 1940 r."},"content":{"rendered":"
\n

Boles\u0142aw Bicz mieszka\u0142 w O\u015bwi\u0119cimiu, gdzie przed wojn\u0105 by\u0142 urz\u0119dnikiem kolejowym. Podczas okupacji za po\u015brednictwem znajomego zatrudnionego w niemieckim Urz\u0119dzie Pracy w O\u015bwi\u0119cimiu postara\u0142 si\u0119 wraz z grup\u0105 kilku znajomych o przydzia\u0142 do niemieckiej firmy budowlanej wykonuj\u0105cej roboty na terenie nowo powstaj\u0105cego obozu Auschwitz. Prac\u0119 rozpocz\u0105\u0142 jako elektryk w pierwszych dniach czerwca 1940 r., b\u0119d\u0105c robotnikiem cywilnym, bo w w\u00f3wczas w obozie jeszcze nie by\u0142o wi\u0119\u017ani\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Tadeusz Wiejowski (1914-1941)<\/figcaption><\/figure>\n

W dniu 14 czerwca 1940 r. przyby\u0142 do obozu pierwszy transport polskich wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych z wi\u0119zienia w Tarnowie, kt\u00f3ry liczy\u0142 728 os\u00f3b. Wkr\u00f3tce po przybyciu tego transportu przydzielono wspomnianym elektrykom do pomocy kilku wi\u0119\u017ani\u00f3w. Czterech spo\u015br\u00f3d elektryk\u00f3w by\u0142o cz\u0142onkami ZWZ\/AK Obw\u00f3d O\u015bwi\u0119cim.<\/p>\n

Po bli\u017cszym zapoznaniu si\u0119\u00a0 postanowili jednemu z wi\u0119\u017ani\u00f3w pom\u00f3c w ucieczce, na kt\u00f3r\u0105 zdecydowa\u0142 si\u0119 wi\u0119zie\u0144 Tadeusz Wiejowski, pochodz\u0105cy z Ko\u0142aczyc ko\u0142o Jas\u0142a. W obozie oznaczony by\u0142 numerem 220, mia\u0142 26 lat i z zawodu by\u0142 szewcem.<\/p>\n

W sobot\u0119 6 lipca 1940 r. wszed\u0142 do pomieszczenia elektryk\u00f3w w jednym z blok\u00f3w, gdzie przebra\u0142 si\u0119 w robocze ubranie J\u00f3zefa Patka,\u00a0 pochodz\u0105cego podobnie jak Bicz r\u00f3wnie\u017c z O\u015bwi\u0119cimia.<\/p>\n

Na to ubranie na\u0142o\u017cy\u0142 opask\u0119, jak\u0105 nosili jako robotnicy cywilni i oko\u0142o godz. 10.00 wyszed\u0142 z obozu wraz z pi\u0119cioma elektrykami w kierunku stacji kolejowej w O\u015bwi\u0119cimiu. Zaopatrzyli oni go w pieni\u0105dze i \u017cywno\u015b\u0107. Uciekinier wsiad\u0142 do poci\u0105gu towarowego i odjecha\u0142 w stron\u0119 Spytkowic ko\u0142o Zatora.<\/p>\n

W poniedzia\u0142ek, 8 lipca 1940 r., jak zwykle grupa elektryk\u00f3w, przysz\u0142a \u00a0do pracy na terenie KL Auschwitz. Niespodziewanie oko\u0142o godz. 9.30 zostali wezwani do baraku obozowego gestapo, stoj\u0105cego obok krematorium. Zebrano tam oko\u0142o 20 robotnik\u00f3w cywilnych, samych elektryk\u00f3w. Po chwili pojawi\u0142 si\u0119 komendant Rudolf H\u00f6ss i Maximilian Grabner, szef Politische Abteilung (obozowe gestapo). Ustawiono wezwanych elektryk\u00f3w szeregiem w p\u00f3\u0142kole, a nast\u0119pnie wprowadzono do baraku wi\u0119\u017ani\u00f3w Juliusza Popowicza (nr 197), ucznia gimnazjalnego, pochodz\u0105cego ze Lwowa i Jerzego Barana (nr 227), kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 w Z\u0142oczowie na Kresach II RP. Wcze\u015bniej obydw\u00f3ch poddano brutalnemu \u015bledztwu i dotkliwie pobito.<\/p>\n

Rudolf H\u00f6ss poleci\u0142 Popowiczowi i Baranowi, wskaza\u0107 w\u015br\u00f3d zgromadzonych elektryk\u00f3w winnych. Popowicz wskaza\u0142 na Boles\u0142awa Bicza \u00a0i Emila Kowalowskiego, natomiast Baran na J\u00f3zefa Muszy\u0144skiego i Stanis\u0142awa Mrzyg\u0142oda, pochodz\u0105cych z podo\u015bwi\u0119cimskiej miejscowo\u015bci Babice oraz na J\u00f3zefa Patka, zamieszka\u0142ego w pobliskiej Brzezince.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>
Jerzy Baran (1922-2006), po wojnie Hronowski<\/figcaption><\/figure>\n

Pi\u0119ciu wskazanych elektryk\u00f3w odprowadzono przed budynek komendantury, gdzie zmuszeni byli sta\u0107 w pozycji na baczno\u015b\u0107, twarzami zwr\u00f3ceni do muru od godz. 10.00 do 18.00 wieczorem. Potem wprowadzono ich do wn\u0119trza tego budynku. Tu podszed\u0142 do nich komendant H\u00f6ss, uderzy\u0142 Kowalowskiego dwukrotnie w twarz i przezwa\u0142 go: \u201eDu polnischer Bandit\u201d.<\/p>\n

Nast\u0119pnie udali si\u0119 na pierwsze pi\u0119tro, gdzie przes\u0142uchiwa\u0142 ich Maximilian Grabner.\u00a0 Ten spisa\u0142 dane osobowe wszystkich pi\u0119ciu elektryk\u00f3w i przeczyta\u0142 im protoko\u0142y zezna\u0144 Popowicza i Barana, kt\u00f3re jednoznacznie ich obci\u0105\u017ca\u0142y. Po tym formalnym przes\u0142uchaniu zatrzymani elektrycy zostali odprowadzeni do bunkra w bloku 11 (w\u00f3wczas nr 13).<\/p>\n

W ci\u0105gu siedmiu kolejnych dni byli oni nadal codziennie przes\u0142uchiwani przez Grabnera, w tym czasie byli bici i nie otrzymywali \u017cadnego po\u017cywienia. Po tygodniu przebrani zostali w pasiaste ubrania i ju\u017c jako wi\u0119\u017aniowie umieszczoni w jednym z blok\u00f3w KL Auschwitz, gdzie zajmowali si\u0119 przy zamiataniu g\u0142\u00f3wnej ulicy.<\/p>\n

Na pocz\u0105tku listopada 1940 r., podczas wieczornego apelu, wywo\u0142ano nazwisko Boles\u0142awa Bicza oraz czterech jego koleg\u00f3w. Na oczach wszystkich zebranych wi\u0119\u017ani\u00f3w Rudolf H\u00f6ss o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce za pomoc w ucieczce Wiejowskiego \u00a0skazani zostali na kar\u0119 pobytu w obozie koncentracyjnym przez pi\u0119\u0107 lat \u00a0i kar\u0119 ch\u0142osty trzy razy po 25 kij\u00f3w. Przem\u00f3wienie to t\u0142umaczy\u0142 na j\u0119zyk polski \u00f3wczesny t\u0142umacz obozowy, wi\u0119zie\u0144 W\u0142adys\u0142aw Baworowski (nr 863).\u00a0 \u00a0Bezpo\u015brednio po jego t\u0142umaczeniu wymierzono im po 25 kij\u00f3w na go\u0142e po\u015bladki.<\/p>\n

\"\"<\/a>
„Publiczna kara ch\u0142osty”,
rysunek b. wi\u0119\u017ania Jana Barasia-Komskiego<\/figcaption><\/figure>\n

W czasie ch\u0142osty musieli le\u017ce\u0107 na ko\u017ale, trzymani przez dw\u00f3ch niemieckich wi\u0119\u017ani\u00f3w funkcyjnych, blokowego Ernsta Krankemanna (nr 3210) i jego pomocnika Maxa Kuserowa (nr 17), bili na zmian\u0119 SS-mani, kt\u00f3rym za narz\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0142 gruby kabel elektryczny powleczony sk\u00f3r\u0105. Po zej\u015bciu z koz\u0142a ka\u017cdy z ukaranych stoj\u0105c na baczno\u015b\u0107 musia\u0142 zameldowa\u0107 komendantowi H\u00f6ssowi, \u017ce kar\u0119 otrzyma\u0142. Nast\u0119pnie skatowanych odprowadzono ponownie do bunkra w bloku 11, gdzie z g\u0142odu i z pragnienia pili ros\u0119 sp\u0142ywaj\u0105c\u0105 po \u015bcianach bunkra oraz nieczysto\u015bci z kub\u0142a.<\/p>\n

Po 21 dniach sanitariusze obozowi wynie\u015bli ich wieczorem z bloku nr 11 na noszach i zanie\u015bli na plac przed jednym z blok\u00f3w, gdzie w obecno\u015bci H\u00f6ssa i Grabnera wymierzono im dodatkowo po 50 kij\u00f3w.<\/p>\n

Boles\u0142aw Bicz straci\u0142 w\u00f3wczas przytomno\u015b\u0107 i przeniesiony zosta\u0142 do szpitala obozowego. Cia\u0142o mu ropia\u0142o i utraci\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 mi\u0119\u015bni prawego po\u015bladka. Ponadto mia\u0142 dwa \u017cebra z\u0142amane, p\u0119kni\u0119ty obojczyk, a nawet oderwany kawa\u0142ek cia\u0142a na prawym udzie.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Symboliczny gr\u00f3b Emila Kowalowskiego na cmentarzu parafialnym w O\u015bwi\u0119cimiu<\/figcaption><\/figure>\n

Gdy jego stan si\u0119 poprawi\u0142, wywieziony zosta\u0142 wprost ze szpitala\u00a0 8 czerwca 1941 r. do KL Mauthausen-Gusen, gdzie przebywa\u0142 a\u017c do wyzwolenia tego obozu przez \u017co\u0142nierzy ameryka\u0144skich 5 maja 1945 r.<\/p>\n

Spo\u015br\u00f3d pozosta\u0142ych aresztowanych: Muszy\u0144ski, Kowalowski i Patek zgin\u0119li\u00a0 w KL Mauthausen-Gusen. Jedynie uratowa\u0142 si\u0119 Boles\u0142aw Bicz, oznaczony w obozie o\u015bwi\u0119cimskim numerem 5954, kt\u00f3ry jednak po wyzwoleniu wyniszczony pobytem w obozach wkr\u00f3tce zmar\u0142.<\/p>\n

Tadeusz Wiejowski po ucieczce przez ponad rok ukrywa\u0142 si\u0119 w rodzinnej miejscowo\u015bci Ko\u0142aczyce na Podkarpaciu, gdzie jesieni\u0105 1941 r. zosta\u0142 aresztowany i osadzony w\"\"<\/a> wi\u0119zieniu w Ja\u015ble, a nast\u0119pnie rozstrzelany w nieczynnym szybie, po\u0142o\u017conym pomi\u0119dzy\u00a0 Jas\u0142em i Gorlicami. Jego dwaj bracia zostali przywiezieni do KL Auschwitz w lutym 1943 r. Pobyt w niemieckich obozach koncentracyjnych prze\u017cyli.<\/p>\n

Wi\u0119\u017aniowie Juliusz Popowicz i Jerzy Baran zostali zwolnieni z KL Auschwitz w 1941 r. O pierwszym z nich nic wi\u0119cej nie wiemy, natomiast Jerzy Baran w 1943 r. ponownie trafi\u0142 do o\u015bwi\u0119cimskiego obozu (nr 138793), a nast\u0119pnie do KL Sachsenhausen, gdzie doczeka\u0142 wyzwolenia. Po wojnie zmieni\u0142 nazwisko na Hronowski, pracowa\u0142 m.in. jako kierowca \"\"<\/a>ci\u0119\u017car\u00f3wki, grafik i przewodnik grup niemieckich odwiedzaj\u0105cych Polsk\u0119. Napisa\u0142 w j\u0119zyku niemieckim wspomnienia \u201eLeben Erinnerungen\u201d, opublikowane ju\u017c po jego \u015bmierci. Zmar\u0142 w Warszawie w 2006 r.<\/p>\n

===================================================<\/p>\n

Niemka Katarina Bader napisa\u0142a o nim opowie\u015b\u0107 „\u017bycie po ocaleniu”, w kt\u00f3rej przedstawia niezwyk\u0142\u0105 przyja\u017a\u0144 m\u0142odej Niemki i Polaka \u2013 Jerzego Barana-Hronowskiego, by\u0142ego wi\u0119\u017ania\u00a0 KL Auschwitz, kt\u00f3ry po wojnie przez 40 lat pracowa\u0142 jako przewodnik niemieckich wycieczek. Przyja\u017a\u0144 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119, gdy on mia\u0142 prawie 80 lat, a ona \u2013 18. Nieustannie opowiada\u0142 jej o swoich prze\u017cyciach obozowych. Po \u015bmierci przyjaciela Katarina Bader postanowi\u0142a dowiedzie\u0107 si\u0119 o nim jeszcze wi\u0119cej. Odwiedzi\u0142a wielu ludzi, kt\u00f3rzy znali Hronowskiego. Jej wspomnienia o Jurku pozwalaj\u0105 lepiej zrozumie\u0107, dlaczego spu\u015bcizna nazizmu do dzisiaj sprawia Niemcom i Polakom tak wiele problem\u00f3w.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 17 maja 2023 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Boles\u0142aw Bicz mieszka\u0142 w O\u015bwi\u0119cimiu, gdzie przed wojn\u0105 by\u0142 urz\u0119dnikiem kolejowym. Podczas okupacji za po\u015brednictwem znajomego zatrudnionego w niemieckim Urz\u0119dzie Pracy w O\u015bwi\u0119cimiu postara\u0142 si\u0119 wraz z grup\u0105 kilku znajomych o przydzia\u0142 do niemieckiej firmy budowlanej wykonuj\u0105cej roboty na terenie nowo powstaj\u0105cego obozu Auschwitz. Prac\u0119 rozpocz\u0105\u0142 jako elektryk w pierwszych dniach czerwca 1940 r., b\u0119d\u0105c …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":37114,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Tadeusz-wiejowski.jpg",439,676,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Tadeusz-wiejowski.jpg",62,96,false],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Tadeusz-wiejowski-97x150.jpg",97,150,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Tadeusz-wiejowski.jpg",439,676,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Tadeusz-wiejowski-195x300.jpg",195,300,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Tadeusz-wiejowski.jpg",439,676,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Tadeusz-wiejowski.jpg",439,676,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Boles\u0142aw Bicz mieszka\u0142 w O\u015bwi\u0119cimiu, gdzie przed wojn\u0105 by\u0142 urz\u0119dnikiem kolejowym. Podczas okupacji za po\u015brednictwem znajomego zatrudnionego w niemieckim Urz\u0119dzie Pracy w O\u015bwi\u0119cimiu postara\u0142 si\u0119 wraz z grup\u0105 kilku znajomych o przydzia\u0142 do niemieckiej firmy budowlanej wykonuj\u0105cej roboty na terenie nowo powstaj\u0105cego obozu Auschwitz. Prac\u0119 rozpocz\u0105\u0142 jako elektryk w pierwszych dniach czerwca 1940 r., b\u0119d\u0105c…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37107"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37107"}],"version-history":[{"count":46,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37107\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37143,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37107\/revisions\/37143"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37114"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37107"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37107"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37107"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}