{"id":36699,"date":"2023-02-06T08:23:38","date_gmt":"2023-02-06T08:23:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=36699"},"modified":"2023-04-17T17:47:43","modified_gmt":"2023-04-17T17:47:43","slug":"36699","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2023\/02\/06\/36699\/","title":{"rendered":"Tajemnica rodzinnego archiwum"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/a>
Koperta z listu obozowego Stefana Heniusa<\/figcaption><\/figure>\n

Niedawno otrzyma\u0142em e-maila od jednego z moich Czytelnik\u00f3w, w kt\u00f3rym opisa\u0142 tragiczne wydarzenia z lat wojny zwi\u0105zane z Jego dziadkiem Stefanem Heniusem, kt\u00f3rego przywieziono do KL Auschwitz 6.04.1941 r., zgin\u0105\u0142 26.08.1941 r., mia\u0142 trzydzie\u015bci siedem lat.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Stefan Henius jako \u017co\u0142nierz WP w 1920 r.<\/figcaption><\/figure>\n

Fragmenty tego listu warto zacytowa\u0107: Nazywam si\u0119 Piotr Muszy\u0144ski, jestem wnukiem wi\u0119\u017ania obozu w O\u015bwi\u0119cimiu – Stefana Heniusa, oznaczonego numerem 12426. Jaki\u015b czas temu w moje r\u0119ce wpad\u0142o rodzinne archiwum, kt\u00f3re sk\u0142oni\u0142o mnie do pog\u0142\u0119bienia wiedzy o moim przodku. Archiwum o tyle osobliwe, gdy\u017c znajduj\u0105 si\u0119 w nim grypsy, listy oraz dokumenty z Pawiaka.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>
Stefan Henius, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Jest tam te\u017c kilka dokument\u00f3w zwi\u0105zanych z O\u015bwi\u0119cimiem. <\/em><\/p>\n

Dziadek mia\u0142 trzy c\u00f3rki, najstarsza opiekowa\u0142a si\u0119 tymi dokumentami. W chwili \u015bmierci ojca mia\u0142a 14 lat, moja mama zaledwie 3. Ciocia je skrywa\u0142a, nie chcia\u0142a ich pokazywa\u0107. Po jej \u015bmierci d\u0142ugo pozostawa\u0142y w zapomnieniu po czym jej c\u00f3rka przekaza\u0142a je niedawno mojej mamie i tak dotar\u0142y w moje r\u0119ce (\u2026).<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>
Buty Stefana Heniusa, zwr\u00f3cone z KL Auschwitz jego \u017conie<\/figcaption><\/figure>\n

Odzie\u017c po \u015bmierci Stefana Heniusa zosta\u0142a zwr\u00f3cona. By\u0142a bardzo zbutwia\u0142a, zarobaczona – babcia j\u0105 spali\u0142a, ale zachowa\u0142a obuwie. Dziadek w jednym z gryps\u00f3w z Pawiaka prosi\u0142 o nowe buty. W kolejnym dzi\u0119kowa\u0142 za dostarczenie. Buty prawdopodobnie dotar\u0142y do niego w styczniu 1941 r. Ich stan m\u00f3wi co ten cz\u0142owiek przeszed\u0142 przez cztery kolejne miesi\u0105ce w tym miejscu. Buty przekaza\u0142em do Muzeum\"\"<\/a> Wi\u0119zienia Pawiak.\u00a0<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Za\u015bwiad- czenie od wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ania Zdzis\u0142awa Sto\u0142kiewicza 4883, kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142, \u017ce dziadek „zachowa\u0142 si\u0119 godnie jako Polak” Nie wiem kim ten cz\u0142owiek by\u0142 dla dziadka. Prawdopodobnie znali si\u0119 z pracy. Obaj mieszkali w Warszawie na Pradze. Je\u017celi tak by\u0142o to Zdzis\u0142aw prawdopodobnie pomaga\u0142 dziadkowi w pierwszych chwilach w obozie (\u2026).\u00a0<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>
Stanis\u0142aw Kotowski, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
Gryps Stefana Heniusa wyrzucony z poci\u0105gu, wioz\u0105cego wi\u0119\u017ani\u00f3w do KL Auschwitz<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Razem z dziadkiem zosta\u0142 zatrzymany Stanis\u0142aw Kotowski, oznaczony numerem\u00a0 obozowym 12520 (\u2026). Jego losy obozowe nie s\u0105 znane.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>
Obozowy list Stefana Heniusa do \u017cony<\/figcaption><\/figure>\n

Stefan Henius (w dokumentach z Pawiaka, czy z KL Auschwitz cz\u0119sto nazwisko jest pisane b\u0142\u0119dnie Heniu\u015b lub Heinus) urodzi\u0142 si\u0119 w Warszawie 1.03.1904 r.<\/p>\n

Dalej Piotr Muszy\u0144ski pisze na jego temat: \u00a0W wieku 16 lat wst\u0119puje do Armii Ochotniczej i bierze udzia\u0142 w Bitwie Warszawskiej w 1920 r. (\u2026) Po odbytych praktykach pracuje w Centralnych Zak\u0142adach Wojskowych \u0141\u0105czno\u015bci Warszawa i Pocisk Warszawa. (\u2026) P\u00f3\u017aniej pracuje do wybuchu wojny w Pa\u0144stwowych Zak\u0142adach Tele i Radio-Technicznych – popularna „Dzwonkowa”. <\/em><\/p>\n

Stanis\u0142aw Grzesiuk upami\u0119tni\u0142 jego posta\u0107 jako <\/em>Stefana Helmuta w ksi\u0105\u017cce \u201eBoso ale w ostrogach\u201d, opisuj\u0105 go jako fachowca najwy\u017cszej klasy. Potrafi\u0142 z Pawiaka przes\u0142a\u0107 z pami\u0119ci instrukcj\u0119, jak naprawi\u0107 silnik elektryczny. <\/em><\/em><\/p>\n

Podczas okupacji zajmuje si\u0119 remontowaniem silnik\u00f3w elektrycznych. Aresztowany w sierpniu 1940 r. Pretekstem jest handel rt\u0119ci\u0105 i\u00a0 remontowanie silnik\u00f3w.<\/em><\/em><\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>
Telegram wys\u0142any z KL Auschwitz do \u017cony, zawiadamiaj\u0105cy o \u015bmierci Stefana Heniusa<\/figcaption><\/figure>\n

Z Pawiaka wysy\u0142a minimum 30 gryps\u00f3w i list\u00f3w. Wida\u0107 w nich jak poma\u0142u ga\u015bnie w nim nadzieja. Od entuzjazmu, \u017ce zaraz wyjdzie, do totalnej depresji i za\u0142amania.<\/em><\/em><\/em><\/p>\n

Stefanowi Heniusowi zale\u017ca\u0142o, aby dzieci o Nim pami\u0119ta\u0142y, prosi\u0142 o wspominanie o Nim, dzi\u0119kuj\u0119, \u017ce zdecydowa\u0142 si\u0119 Pan na umieszczenie informacji o moim Dziadku na swoim blogu.<\/em><\/p>\n

Ze swej strony chcia\u0142em r\u00f3wnie\u017c podzi\u0119kowa\u0107 Panu Piotrowi Muszy\u0144skiemu za nawi\u0105zanie ze mn\u0105 kontaktu i okazan\u0105 pomoc w napisaniu tego tekstu.<\/p>\n

Pozosta\u0142y po Stefanie Heniusu, cenne pami\u0105tki, kt\u00f3rych obecne ujawnienie, wzbogaca wiedz\u0119 o tragicznej historii Polak\u00f3w w KL Auschwitz-Birkenau.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 6 lutego 2023 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Niedawno otrzyma\u0142em e-maila od jednego z moich Czytelnik\u00f3w, w kt\u00f3rym opisa\u0142 tragiczne wydarzenia z lat wojny zwi\u0105zane z Jego dziadkiem Stefanem Heniusem, kt\u00f3rego przywieziono do KL Auschwitz 6.04.1941 r., zgin\u0105\u0142 26.08.1941 r., mia\u0142 trzydzie\u015bci siedem lat. Fragmenty tego listu warto zacytowa\u0107: Nazywam si\u0119 Piotr Muszy\u0144ski, jestem wnukiem wi\u0119\u017ania obozu w O\u015bwi\u0119cimiu – Stefana Heniusa, oznaczonego …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":36710,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/kart..jpg",693,456,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/kart..jpg",128,84,false],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/kart.-150x99.jpg",150,99,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/kart..jpg",693,456,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/kart.-300x197.jpg",300,197,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/kart..jpg",693,456,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/kart..jpg",693,456,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Niedawno otrzyma\u0142em e-maila od jednego z moich Czytelnik\u00f3w, w kt\u00f3rym opisa\u0142 tragiczne wydarzenia z lat wojny zwi\u0105zane z Jego dziadkiem Stefanem Heniusem, kt\u00f3rego przywieziono do KL Auschwitz 6.04.1941 r., zgin\u0105\u0142 26.08.1941 r., mia\u0142 trzydzie\u015bci siedem lat. Fragmenty tego listu warto zacytowa\u0107: Nazywam si\u0119 Piotr Muszy\u0144ski, jestem wnukiem wi\u0119\u017ania obozu w O\u015bwi\u0119cimiu – Stefana Heniusa, oznaczonego…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36699"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36699"}],"version-history":[{"count":61,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36699\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36775,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36699\/revisions\/36775"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36710"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36699"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36699"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36699"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}