{"id":35885,"date":"2022-06-14T11:12:58","date_gmt":"2022-06-14T11:12:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=35885"},"modified":"2022-08-07T07:57:27","modified_gmt":"2022-08-07T07:57:27","slug":"osiemdziesiata-rocznica-zaglady-zydow-olkuskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2022\/06\/14\/osiemdziesiata-rocznica-zaglady-zydow-olkuskich\/","title":{"rendered":"Osiemdziesi\u0105ta rocznica zag\u0142ady \u017byd\u00f3w olkuskich"},"content":{"rendered":"
\n

\"\"<\/a>W dniu 12 czerwca 2022 r., w przeddzie\u0144 osiemdziesi\u0105tej rocznicy zag\u0142ady \u017byd\u00f3w olkuskich, kt\u00f3rych bestialsko zamordowano w komorze gazowej KL Auschwitz, odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 w Brzezince. Podczas jej trwania przypomniano, \u017ce byli oni przywiezieni poci\u0105gami w dw\u00f3ch transportach 13 czerwca i 15 czerwca 1942 roku i zg\u0142adzeni przez niemieckich oprawc\u00f3w w komorze gazowej tzw. \u201eCzerwonym domku\u201d \u00a0(bunkier 1) na terenie \u00a0KL Auschwitz II-Birkenau, oko\u0142o trzy tysi\u0105ce os\u00f3b, m\u0119\u017cczy\u017ani, kobiety i dzieci.<\/strong><\/p>\n

W tym dniu \u00a0uczestnicy kilkuosobowej delegacji z Olkusza na czele z prof. dr hab. Micha\u0142em Ostrowskim, od lat zabiegaj\u0105cym o zachowanie pami\u0119ci o \u017bydach olkuskich, z\u0142o\u017cyli w imieniu w\u0142asnym oraz burmistrza i mieszka\u0144c\u00f3w Miasta i Gminy Olkusz, wie\u0144ce, a tak\u017ce zapalili znicze w miejscu ka\u017ani.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Judenrampe w O\u015bwi\u0119cimiu<\/figcaption><\/figure>\n

Ho\u0142d pomordowanym oddano tak\u017ce minut\u0105 ciszy.<\/p>\n

Z delegacj\u0105 z Olkusza przyby\u0142 i uczestniczy\u0142 w uroczysto\u015bci Avi Appelstein. Obecnie mieszka w Niemczech, jego ojciec, \u017byd olkuski by\u0142 wi\u0119\u017aniem KL Dachau, pozostali cz\u0142onkowie rodziny zgin\u0119li podczas Holocaustu; przed z\u0142o\u017ceniem wie\u0144cy i zapaleniem zniczy odm\u00f3wi\u0142 modlitw\u0119. Znicz wcze\u015bniej zapalono tak\u017ce na tzw. Judenrampe, czyli dworcu towarowym w O\u015bwi\u0119cimi, na kt\u00f3rym zatrzymywa\u0142y si\u0119 poci\u0105gi, przywo\u017c\u0105ce \u017byd\u00f3w na zag\u0142ad\u0119, w tym tak\u017ce \u017byd\u00f3w olkuskich.<\/p>\n

W tym dniu oddzia\u0142 miejski Towarzystwa Opieki nad O\u015bwi\u0119cimiem-Pami\u0119\u0107 o Auschwitz-Birkenau reprezentowa\u0142 jego prezes Marek Ksi\u0119\u017carczyk.<\/p>\n

Obecnie tam, gdzie by\u0142 \u201eCzerwony domek\u201d stoj\u0105 trzy granitowe tablice z napisami po polsku, hebrajsku i angielsku, kt\u00f3re informuj\u0105 o zbrodni ludob\u00f3jstwa.\"\"<\/a><\/p>\n

Delegacja z Olkusza jest tak\u017ce zainteresowana kultywowaniem pami\u0119ci o zamordowanych przez Niemc\u00f3w \u017bydach.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Ivi Appelstein (Applestein), syn olkuskiego \u017byda, jego ojciec by\u0142 wi\u0119\u017aniem KL Dachau<\/figcaption><\/figure>\n

\u2013 W Olkuszu od wielu lat s\u0105 organizowane uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105ce t\u0119 straszn\u0105 rocznic\u0119 i teraz dzi\u0119ki kontaktom z Muzeum Auschwitz, mo\u017cemy tak\u017ce tutaj przyjecha\u0107 i z\u0142o\u017cy\u0107 kwiaty. To jest kawa\u0142ek naszej historii i nie mo\u017cemy pozwoli\u0107, aby hitlerowcy wymazali jej cz\u0119\u015b\u0107 \u2013 zauwa\u017cy\u0142 prof. dr hab. Micha\u0142 Ostrowski, astronom pracownik naukowy UJ w Krakowie. Na co dzie\u0144 prowadzi on stron\u0119 internetow\u0105 o olkuskich \u017bydach, kt\u00f3rej celem jest zachowanie o nich pami\u0119ci. Dotyczy ona nie tylko zag\u0142ady, lecz przeciwnie \u2013 \u017cycia, kt\u00f3re od wiek\u00f3w \u017bydzi wiedli obok Polak\u00f3w.<\/p>\n

O zachowanie pami\u0119ci o zbrodniach Holocaustu, cho\u0107by na przyk\u0142adzie \u017byd\u00f3w z Olkusza, kt\u00f3rzy jako jedni z pierwszych masowo zgin\u0119li w komorach gazowych Birkenau trzeba dba\u0107 \u2013 powiedzia\u0142 Marek Ksi\u0119zarczyk.<\/p>\n

\"\"<\/a>\u017byd\u00f3w olkuskich, po pozostawieniu przez nich na rampie baga\u017cy, pieszo zaprowadzono do nowo powsta\u0142ej pierwszej komory gazowej w Birkenau. Znajdowa\u0142a si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 2 km, za brzozowym lasem, poza aktualnymi granicami by\u0142ego obozu. Sta\u0142 tam dom, nale\u017c\u0105cy wcze\u015bniej do polskiej rodziny, kiedy\u015b mieszkaj\u0105cej w wysiedlonej przez Niemc\u00f3w wsi Brzezinka. Niemcy dom zarekwirowali i wczesn\u0105 wiosn\u0105 1942 r. zaadaptowali na komor\u0119 gazow\u0105. Od koloru \u015bcian, z czerwonej ceg\u0142y, zwany by\u0142 \u201eCzerwonym domkiem\u201d.<\/p>\n

W czerwcu 1942 r. Niemcy uruchomili tu pierwsz\u0105 zakamuflowan\u0105 komor\u0119 gazow\u0105. Na drzwiach \u201edomku\u201d, kt\u00f3rego okna zamurowano, umie\u015bcili napis \u201eDo \u0142a\u017ani\u201d. Tak urz\u0105dzon\u0105 komor\u0119 gazow\u0105 nazwano bunkrem nr 1. Na powierzchni ok. 90 metr\u00f3w kw., podzielonej na dwie komory gazowe, w latach 1942-43 zamordowali dziesi\u0105tki tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w \u2013 przy pomocy cyklonu B, z kt\u00f3rego kryszta\u0142k\u00f3w wydziela\u0142 si\u0119 cyjanowod\u00f3r (po szczelnym zamkni\u0119ciu drzwi, Niemcy wrzucali kryszta\u0142ki cyklonu przez otwory w \u015bcianach).<\/p>\n

T\"\"<\/a>am w\u0142a\u015bnie zaprowadzili \u017byd\u00f3w z Olkusza. Najpierw do s\u0105siaduj\u0105cych z \u201eCzerwonym domkiem\u201ddw\u00f3ch barak\u00f3w, gdzie musieli si\u0119 rozebra\u0107. Potem, pod pozorem k\u0105pieli, wprowadzili ich do \u201edomku\u201d, gdzie jednorazowo mo\u017cna by\u0142o u\u015bmierci\u0107 800 os\u00f3b. Cia\u0142a zamordowanych olkuskich \u017byd\u00f3w zakopano w pobli\u017cu \u201edomku\u201d. P\u00f3\u017aniej odkopano je wraz z cia\u0142ami innych zamordowanych w 1942 r. i spalono, w specjalnie przygotowanych do\u0142ach.<\/p>\n

Jako miejsce do zabijania \u201eCzerwony domek\u201d funkcjonowa\u0142 do kwietnia 1943 r., gdy oddano do u\u017cytku cztery du\u017ce krematoria i komory gazowe (ich ruiny znajduj\u0105 si\u0119 dzi\u015bsiajna terenie Muzeum). Wtedy \u201eCzerwony domek\u201d rozebrano. Dla ukrycia \u015blad\u00f3w zbrodni, po\u0142o\u017cone obok do\u0142y spaleniskowe zasypano, a teren zniwelowano.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

Ryszard Tabaka<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong>O\u015bwi\u0119cim, 14 czerwca 2022 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W dniu 12 czerwca 2022 r., w przeddzie\u0144 osiemdziesi\u0105tej rocznicy zag\u0142ady \u017byd\u00f3w olkuskich, kt\u00f3rych bestialsko zamordowano w komorze gazowej KL Auschwitz, odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 w Brzezince. Podczas jej trwania przypomniano, \u017ce byli oni przywiezieni poci\u0105gami w dw\u00f3ch transportach 13 czerwca i 15 czerwca 1942 roku i zg\u0142adzeni przez niemieckich oprawc\u00f3w w komorze gazowej tzw. \u201eCzerwonym …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":35887,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Hold.jpg",800,533,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Hold.jpg",128,85,false],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Hold-150x100.jpg",150,100,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Hold-768x512.jpg",768,512,true],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Hold-300x200.jpg",300,200,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Hold.jpg",800,533,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Hold.jpg",800,533,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"W dniu 12 czerwca 2022 r., w przeddzie\u0144 osiemdziesi\u0105tej rocznicy zag\u0142ady \u017byd\u00f3w olkuskich, kt\u00f3rych bestialsko zamordowano w komorze gazowej KL Auschwitz, odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 w Brzezince. Podczas jej trwania przypomniano, \u017ce byli oni przywiezieni poci\u0105gami w dw\u00f3ch transportach 13 czerwca i 15 czerwca 1942 roku i zg\u0142adzeni przez niemieckich oprawc\u00f3w w komorze gazowej tzw. \u201eCzerwonym…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35885"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35885"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35885\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35920,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35885\/revisions\/35920"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35887"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35885"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35885"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35885"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}