{"id":35874,"date":"2022-06-02T10:32:58","date_gmt":"2022-06-02T10:32:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=35874"},"modified":"2022-10-08T17:39:58","modified_gmt":"2022-10-08T17:39:58","slug":"zyd-zwolniony-z-kl-auschwitz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2022\/06\/02\/zyd-zwolniony-z-kl-auschwitz\/","title":{"rendered":"Zwolniony z KL Auschwitz"},"content":{"rendered":"
\n

Zmar\u0142y cztery lata temu by\u0142y wi\u0119zie\u0144 KL Auschwitz, Aleksander Gierma\u0144ski (nr 716), w swoich wspomnieniach \u201eKlisze z\"\"<\/a> przesz\u0142o\u015bci\u201d, opublikowanych w tym roku, napisa\u0142: \u201eNajstarszym cz\u0142owiekiem pomi\u0119dzy nami by\u0142 in\u017cynier Fingerkut \u2013 studiowa\u0142 w Niemczech, by\u0142 \u017bydem, jedynym, kt\u00f3rego wkr\u00f3tce zwolniono. <\/strong>By\u0142 specjalist\u0105 od wierce\u0144 w poszukiwaniu ropy\u201d. <\/strong><\/p>\n

Wi\u0119zie\u0144 ten, oznaczony w obozie numerem 646, by\u0142 najprawdopodobniej jedynym \u017bydem zwolnionym z KL Auschwitz.\u00a0 <\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Maksymilian Fingerchut,
fot. Leoben 1914 r.<\/figcaption><\/figure>\n

Maksymilian Fingerchut urodzi\u0142 si\u0119 11 stycznia 1891 r. w \u017cydowskiej rodzinie warszawskich przemys\u0142owc\u00f3w. By\u0142 absolwentem gimnazjum matematyczno-fizycznego w Warszawie, potem studiowa\u0142 w Akademii G\u00f3rniczej w Leoben w Austrii. Biegle zna\u0142 w mowie i pi\u015bmie trzy j\u0119zyki obce: rosyjski, niemiecki i francuski.<\/p>\n

Po wybuchu pierwszej wojny \u015bwiatowej wst\u0105pi\u0142 do Legion\u00f3w Polskich\u00a0i zosta\u0142 przydzielony do batalionu uzupe\u0142nie\u0144 1. Pu\u0142ku Piechoty. Bra\u0142 udzia\u0142 w ci\u0119\u017ckich walkach pod\u00a0Wi\u015blic\u0105 w bitwie pod Laskami, gdzie podczas odwrotu w pa\u017adzierniku 1914 r. zachorowa\u0142 na zapalenie p\u0142uc i ze wzgl\u0119du na stan zdrowia zwolniono go ze s\u0142u\u017cby wojskowej.<\/p>\n

W listopadzie 1914 r. wr\u00f3ci\u0142 do Leoben w Austrii, aby kontynuowa\u0107 przerwane studia w tamtejszej Akademii G\u00f3rniczej.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Fryderyk Schwenk (zam. w Charkowie 1940 r.), Maksymilian Fingerchut (w \u015brodku), Stefan \u0141ukasiewicz (z prawej)<\/figcaption><\/figure>\n

Po ich uko\u0144czeniu z wyr\u00f3\u017cnieniem jako in\u017cynier od 1916 r. pracowa\u0142 w kopalniach w rejonie Gorlic. W okresie mi\u0119dzywojennym by\u0142 m.in. kierownikiem kopalni \u201ePontresina\u201d w Borys\u0142awiu.<\/p>\n

Nast\u0119pnie w latach 1927-1939 obj\u0105\u0142 stanowisko dyrektora firmy \u201eGrabownica. Towarzystwo Wiertnicze\u201d, kt\u00f3rej dyrekcja mie\u015bci\u0142a si\u0119 w Sanoku.<\/p>\n

By\u0142 wieloletnim cz\u0142onkiem Oddzia\u0142u Zachodniego Stowarzyszenia Polskich In\u017cynier\u00f3w Przemys\u0142u Naftowego oraz cz\u0142onkiem sanockiego ko\u0142a Polskiego Towarzystwa Tatrza\u0144skiego i cz\u0142onkiem sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego \u201eSok\u00f3\u0142\u201d.<\/p>\n

Pe\u0142ni\u0142 tak\u017ce funkcj\u0119 pierwszego wiceprezesa zarz\u0105du oddzia\u0142u Ligi Morskiej i Kolonialnej w Sanoku.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Maksymilian Fingerchut,
zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Podczas okupacji niemieckiej zatrudniono go jako kierownika kopalni w Grabownicy Starze\u0144skiej ko\u0142o Brzozowa. Aresztowany przez Niemc\u00f3w i \u00a09 maja 1940 r. i osadzony w wi\u0119zieniu w Sanoku, sk\u0105d 11 maja zosta\u0142 przekazany do wi\u0119zienia w Tarnowie. Stamt\u0105d w pierwszym transporcie tarnowskim 14 czerwca 1940 r. przewieziono go do KL Auschwitz (nr 646), sk\u0105d zosta\u0142 zwolniony dzi\u0119ki zabiegom niemieckiego profesora geologii dr Alfreda Bentza.<\/p>\n

Dzi\u0119ki interwencji tego szlachetnego Niemca z obozu zosta\u0142 wypuszczony 12 wrze\u015bnia 1941 r. i skierowany na roboty przymusowe do Niemiec. Od 1943 r. Fingerchut z powrotem pracowa\u0142 w przemy\u015ble naftowym w Kro\u015bnie, gdzie po zako\u0144czeniu wojny zosta\u0142 naczelnym dyrektorem technicznym Kopalnictwa Naftowego.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Prof. dr Alfred Bentz (w \u015brodku, w kapeluszu)<\/figcaption><\/figure>\n

W 1946 r. otrzyma\u0142 posad\u0119 dyrektora g\u00f3rniczego w Centralnym Zarz\u0105dzie Przemys\u0142u Paliw P\u0142ynnych w Krakowie, a dwa lata p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 przeniesiony do Ministerstwa G\u00f3rnictwa i Energetyki w Warszawie. W latach 1952-1953 by\u0142 g\u0142\u00f3wnym geologiem w Centralnym Zarz\u0105dzie Uzdrowisk w ramach Ministerstwa Zdrowia, p\u00f3\u017aniej pracowa\u0142 jako g\u0142\u00f3wny projektant geolog w przedsi\u0119biorstwie \u201eProzamet\u201d. By\u0142 cz\u0142onkiem zwyczajnym Polskiego Towarzystwa Geologicznego.<\/span><\/p>\n

Zmar\u0142 nagle 6 kwietnia 1955 w Raciborzu. Zosta\u0142 pochowany na cmentarzu Stare Pow\u0105zki w Warszawie\u00a012 kwietnia 1955 r.<\/p>\n

W 1937 r. otrzyma\u0142 Krzy\u017c Niepodleg\u0142o\u015bci, a w roku nast\u0119pnym Krzy\u017c „Polonia Restituta”. Po drugiej wojnie \u015bwiatowej zosta\u0142 uhonorowany Z\u0142otym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi z dedykacj\u0105: \u201eZa zas\u0142ugi przy ochronie, zabezpieczeniu, organizacji i odbudowie przemys\u0142u naftowego na terenie wojew\u00f3dztwa Rzeszowskiego, Krakowskiego i \u015al\u0105skiego\u201d.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 2 czerwca 2022 r.<\/em><\/p>\n

W nawi\u0105zaniu do powy\u017cszego artyku\u0142u otrzyma\u0142em bardzo interesuj\u0105cy mail od pani Magdaleny Bernackiej, kt\u00f3rego tre\u015b\u0107 publikuj\u0119\"\"<\/a> poni\u017cej z niewielkimi skr\u00f3tami:<\/strong><\/p>\n

Maksymilian Fingerchut mia\u0142 po ojcu pochodzenie \u017cydowskie (ojciec Wac\u0142aw ochrzci\u0142 si\u0119 w Ko\u015bciele Rzymsko-katolickim), matka Florentyna pochodzi\u0142a z rodziny ewangelickiej niemieckich kolonist\u00f3w. To by\u0142 bliski kolega mojego dziadka in\u017c. Stefana \u0141ukasiewicza, z kt\u00f3rym razem mieszkali na stancji. Mam wiele list\u00f3w i kartek, jakie pisa\u0142 „Figa” do mojego dziadka w latach 1914-1917. Mam r\u00f3wnie\u017c kontakt z wnukiem in\u017c. Janem Friedbergiem.\u00a0 (…) Wstrz\u0105saj\u0105ca dla mnie by\u0142a lektura kilkustronicowych wspomnie\u0144 in\u017c. Fingerchuta, kt\u00f3rych kopi\u0119 otrzyma\u0142am z Archiwum Muzeum Auschwitz.<\/p>\n

Z tych wspomnie\u0144 wiem, \u017ce Fingerchut zosta\u0142 zwolniony z obozu dnia 12.09.1941 roku dzi\u0119ki interwencji prof. geologii na Uniwersytecie Berli\u0144skim dr A. Bentza. Nie by\u0142oby tej interwencji, gdyby obaj nie poznali si\u0119 na jakiej\u015b konferencji geologicznej prawdopodobnie w Pary\u017cu. Fingerchut, na codzie\u0144 praktyk, pisa\u0142 artyku\u0142y do czasopism naukowych. (…) Chcia\u0142abym te\u017c sprostowa\u0107, \u017ce sam in\u017cynier czu\u0142 si\u0119 Polakiem, by\u0142 wierz\u0105cym katolikiem i „endekiem”. Rodzina uwa\u017ca, \u017ce okre\u015blanie go po prostu „\u017byd” nie odzwierciedla tego, kim czu\u0142 si\u0119 sam Fingerchut. M\u00f3j dziadek, zagin\u0105\u0142 we wrze\u015bniu 1939 roku. Z zawodu jestem lekark\u0105 (…).<\/p>\n

Magdalena Bernacka<\/strong><\/p>\n

Katowice, 7 wrze\u015bnia 2022 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zmar\u0142y cztery lata temu by\u0142y wi\u0119zie\u0144 KL Auschwitz, Aleksander Gierma\u0144ski (nr 716), w swoich wspomnieniach \u201eKlisze z przesz\u0142o\u015bci\u201d, opublikowanych w tym roku, napisa\u0142: \u201eNajstarszym cz\u0142owiekiem pomi\u0119dzy nami by\u0142 in\u017cynier Fingerkut \u2013 studiowa\u0142 w Niemczech, by\u0142 \u017bydem, jedynym, kt\u00f3rego wkr\u00f3tce zwolniono. By\u0142 specjalist\u0105 od wierce\u0144 w poszukiwaniu ropy\u201d. Wi\u0119zie\u0144 ten, oznaczony w obozie numerem 646, by\u0142 …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":35767,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Klisze-z-przeszlosci.jpg",313,450,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Klisze-z-przeszlosci.jpg",67,96,false],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Klisze-z-przeszlosci-104x150.jpg",104,150,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Klisze-z-przeszlosci.jpg",313,450,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Klisze-z-przeszlosci-209x300.jpg",209,300,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Klisze-z-przeszlosci.jpg",313,450,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Klisze-z-przeszlosci.jpg",313,450,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Zmar\u0142y cztery lata temu by\u0142y wi\u0119zie\u0144 KL Auschwitz, Aleksander Gierma\u0144ski (nr 716), w swoich wspomnieniach \u201eKlisze z przesz\u0142o\u015bci\u201d, opublikowanych w tym roku, napisa\u0142: \u201eNajstarszym cz\u0142owiekiem pomi\u0119dzy nami by\u0142 in\u017cynier Fingerkut \u2013 studiowa\u0142 w Niemczech, by\u0142 \u017bydem, jedynym, kt\u00f3rego wkr\u00f3tce zwolniono. By\u0142 specjalist\u0105 od wierce\u0144 w poszukiwaniu ropy\u201d. Wi\u0119zie\u0144 ten, oznaczony w obozie numerem 646, by\u0142…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35874"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35874"}],"version-history":[{"count":29,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35874\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36234,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35874\/revisions\/36234"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35767"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35874"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35874"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}