{"id":35797,"date":"2022-05-27T07:52:41","date_gmt":"2022-05-27T07:52:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=35797"},"modified":"2023-04-27T16:57:30","modified_gmt":"2023-04-27T16:57:30","slug":"tragiczna-historia-braci-russakowskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2022\/05\/27\/tragiczna-historia-braci-russakowskich\/","title":{"rendered":"Pierwsi Polacy w KL Auschwitz"},"content":{"rendered":"
\n

Wi\u0119\u017aniami pierwszego transportu tarnowskiego byli m.in. \u017co\u0142nierze Wrze\u015bnia, cz\u0142onkowie podziemnych organizacji niepodleg\u0142o\u015bciowych, gimnazjali\u015bci i studenci, w wi\u0119kszo\u015bci ludzie bardzo m\u0142odzi, przywiezieni do KL Auschwitz 14 czerwca 1940 r. Oznaczono ich numerami od 31 do 758. Numery od 1 do 30 otrzymali natomiast przywiezieni z KL Sachsenhausen do o\u015bwi\u0119cimskiego obozu 20 maja 1940 r. niemieccy wi\u0119\u017aniowie kryminalni, kt\u00f3rym powierzono w obozie g\u0142\u00f3wnie funkcje kapo i blokowych.<\/p>\n

Wielu wi\u0119\u017ani\u00f3w tego transportu jesieni\u0105 1939 r. oraz w zimie i na wiosn\u0119 nast\u0119pnego roku aresztowano w r\u00f3\u017cnych miejscowo\u015bciach po\u0142udniowej Polski, kiedy podejmowali pr\u00f3b\u0119 dotarcia przez W\u0119gry do Wojska Polskiego tworzonego we Francji przez gen. W\u0142adys\u0142awa Sikorskiego. Niekt\u00f3rych aresztowano ju\u017c po przekroczeniu granicy, na terenie S\u0142owacji. Hitlerowcy nazywali ich pogardliwie \u201eturystami\u201d lub \u201egranicznikami\u201d.<\/p>\n

W pierwszym transporcie znajdowa\u0142a si\u0119 tak\u017ce liczna grupa patriotycznej m\u0142odzie\u017cy aresztowanej w ramach akcji AB wymierzonej przeciwko polskiej inteligencji. Wi\u0119\u017aniowie tego transportu przebywali najpierw w wi\u0119zieniach: Montelupich w Krakowie, Palace w Zakopanem, w Rzeszowie, Jaros\u0142awiu, Przemy\u015blu, Nowym S\u0105czu, Sanoku, Ja\u015ble i innych miejscowo\u015bciach po\u0142udniowej Polski. Gdy z tych wi\u0119zie\u0144 trafili do wi\u0119zienia w Tarnowie, ju\u017c ich nie przes\u0142uchiwano, czekali na transport do obozu Auschwitz.<\/p>\n

Spo\u015br\u00f3d 728 os\u00f3b przywiezionych do obozu 14 czerwca 1940 r. zgin\u0119\u0142o oko\u0142o 300 wi\u0119\u017ani\u00f3w, los ponad 100 jest nieustalony oraz nazwisk kilkudziesi\u0119ciu z nich nie znamy. Wojn\u0119 prze\u017cy\u0142o ponad 300 wi\u0119\u017ani\u00f3w, dzisiaj ju\u017c nikt z nich nie \u017cyje.<\/p>\n

Ostatni \u015bwiadkowie<\/strong><\/p>\n

Ponad trzy lata temu zmar\u0142 jeden z ostatnich \u017cyj\u0105cych wi\u0119\u017ani\u00f3w<\/strong>\u00a0z pierwszego transportu polskich wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych,\u00a0kt\u00f3ry przyby\u0142 z wi\u0119zienia w Tarnowie do KL Auschwitz 14 czerwca 1940 r. By\u0142 nim Aleksander Gierma\u0144ski, nr obozowy 716. Po nim w Warszawie zmar\u0142 22 lipca 2019 r. Kazimierz Albin (nr 118), a ostatnim wi\u0119\u017aniem z tego transportu, kt\u00f3ry odszed\u0142 na wieczn\u0105 wart\u0119, by\u0142 W\u0142odzimierz Bujakowski (nr 708), zmar\u0142y w Cork w Irlandii 11 pa\u017adziernika 2020 r.<\/strong><\/p>\n

Bracia\u00a0 Russanowscy z Ruchnej<\/strong><\/p>\n

Do dzisiaj o wielu wi\u0119\u017aniach KL Auschwitz nic nie wiemy, nie znamy nawet ich nazwisk. Te bia\u0142e plamy wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce w wykazie wi\u0119\u017ani\u00f3w z<\/p>\n

\"\"<\/a>
Micha\u0142 Russanowski, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

pierwszego transportu Polak\u00f3w, kt\u00f3ry przyby\u0142 z wi\u0119zienia w Tarnowie do obozu Auschwitz 14 czerwca 1940 r. W\u015br\u00f3d 728 wi\u0119\u017ani\u00f3w w\u00f3wczas przywiezionych byli dwaj bracia Russanowscy, o kt\u00f3rych r\u00f3wnie\u017c nie wiele wiadomo i nie znamy przyczyny ich aresztowania. Wiemy tylko, \u017ce zatrzymano ich na ulicy w Krakowie 8 maja 1940 r. Obydwaj braci urodzili si\u0119 w w Ka\u0142uszynie, ale p\u00f3\u017aniej mieszkali wraz z matk\u0105 w Ruchnie, gmina Liw, pow. w\u0119growski.<\/p>\n

Starszy Micha\u0142 urodzi\u0142 si\u0119 30 kwietnia 1918 r. w Ka\u0142uszynie, w obozie zgin\u0105\u0142 23 marca 1941 r., oznaczony by\u0142 numerem 692. Mia\u0142 dwadzie\u015bcia dwa lata.<\/p>\n

M\u0142odszy z nich Tomasz, ucze\u0144 gimnazjalny, urodzi\u0142 si\u0119 11 sierpnia 1922 r. r\u00f3wnie\u017c w Ka\u0142uszynie, wkr\u00f3tce po \u015bmierci starszego brata zosta\u0142 zwolniony z obozu i po odzyskaniu wolno\u015bci sta\u0142 si\u0119 \u017co\u0142nierzem Armii Krajowej. W obozie oznaczony by\u0142 numerem 691. Rodzice obydw\u00f3ch braci to Aleksander i Zofia, z domu \u0141ubie\u0144ska, kt\u00f3ra by\u0142a wdow\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Kartka pocztowa syna Tomasza z KL Auschwitz do matki Zofii Russanowskiej w Ruchnie. APMA-B<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
Tomasz Russanowski, nr 691, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Tomasz Russanowski na tajnych kompletach uko\u0144czy\u0142 podchor\u0105\u017c\u00f3wk\u0119, pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 pseudonimem \u201eRobert\u201d. Podczas Powstania Warszawskiego jako kapral podchor\u0105\u017cy walczy\u0142 na Woli oraz na terenie Starego Miasta, b\u0119d\u0105c \u017co\u0142nierzem Batalionu \u201eWigry\u201d \u2013 2. kompania \u201eCzes\u0142aw\u201d. Jako ranny przebywa\u0142 w Centralnym Szpitalu Chirurgicznym nr 1 przy ul. D\u0142ugiej 7 (Pa\u0142ac Raczy\u0144skich), gdzie po zaj\u0119ciu Starego Miasta przez oddzia\u0142y niemieckie zosta\u0142 zamordowany w grupie personelu i rannych 9 wrze\u015bnia 1944 r. Mia\u0142 dwadzie\u015bcia dwa lata.<\/p>\n

Opis losu braci Russanowskich wymaga dalszych uzupe\u0142nie\u0144 i wyja\u015bnie\u0144, ale na ile po up\u0142ywie osiemdziesi\u0119ciu lat od tych wydarze\u0144 jest to jeszcze mo\u017cliwe, trudno jednoznacznie odpowiedzie\u0107.<\/p>\n

Pami\u0119\u0107 trwa<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Ods\u0142oni\u0119cie pomnika w Ruchnej, gmina Liw, pow. w\u0119growski<\/figcaption><\/figure>\n

W dniu 19 maja 2019 r. Ruchnej ods\u0142oni\u0119to pomnik 100-lecia Niepodleg\u0142o\u015bci. Uroczysto\u015b\u0107 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 od Mszy \u015bwi\u0119tej w intencji mieszka\u0144c\u00f3w Ruchny i Ruchenki wi\u0119zionych i pomordowanych w \u0142agrach i obozach oraz poleg\u0142ych za Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Rzeczypospolitej Polski (ich nazwiska wyryto na granitowym bloku).<\/p>\n

Do grona miejscowych bohater\u00f3w, kt\u00f3rzy zdali egzamin z patriotyzmu nale\u017c\u0105 m.in. kapral podchor\u0105\u017cy Tomasz Russanowski ps. \u201eRobert\u201d, wi\u0119zie\u0144 KL Auschwitz i \u017co\u0142nierz zgrupowania \u201eWigry\u201d (zamordowany przez Niemc\u00f3w podczas walk powsta\u0144czych) oraz jego brat Micha\u0142 Russanowski, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w o\u015bwi\u0119cimskim obozie.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 27 maja 2022 r.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wi\u0119\u017aniami pierwszego transportu tarnowskiego byli m.in. \u017co\u0142nierze Wrze\u015bnia, cz\u0142onkowie podziemnych organizacji niepodleg\u0142o\u015bciowych, gimnazjali\u015bci i studenci, w wi\u0119kszo\u015bci ludzie bardzo m\u0142odzi, przywiezieni do KL Auschwitz 14 czerwca 1940 r. Oznaczono ich numerami od 31 do 758. Numery od 1 do 30 otrzymali natomiast przywiezieni z KL Sachsenhausen do o\u015bwi\u0119cimskiego obozu 20 maja 1940 r. niemieccy wi\u0119\u017aniowie …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":35842,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/76_russanowski_tomasz_083-rotated.jpg",1918,1438,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/76_russanowski_tomasz_083-rotated.jpg",128,96,false],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/76_russanowski_tomasz_083-150x112.jpg",150,112,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/76_russanowski_tomasz_083-768x576.jpg",768,576,true],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/76_russanowski_tomasz_083-300x225.jpg",300,225,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/76_russanowski_tomasz_083-1536x1152.jpg",1536,1152,true],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/76_russanowski_tomasz_083-rotated.jpg",1918,1438,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Wi\u0119\u017aniami pierwszego transportu tarnowskiego byli m.in. \u017co\u0142nierze Wrze\u015bnia, cz\u0142onkowie podziemnych organizacji niepodleg\u0142o\u015bciowych, gimnazjali\u015bci i studenci, w wi\u0119kszo\u015bci ludzie bardzo m\u0142odzi, przywiezieni do KL Auschwitz 14 czerwca 1940 r. Oznaczono ich numerami od 31 do 758. Numery od 1 do 30 otrzymali natomiast przywiezieni z KL Sachsenhausen do o\u015bwi\u0119cimskiego obozu 20 maja 1940 r. niemieccy wi\u0119\u017aniowie…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35797"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35797"}],"version-history":[{"count":34,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35797\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37054,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35797\/revisions\/37054"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35842"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35797"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35797"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35797"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}