{"id":34597,"date":"2021-05-13T11:29:05","date_gmt":"2021-05-13T10:29:05","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=34597"},"modified":"2021-10-17T11:27:54","modified_gmt":"2021-10-17T11:27:54","slug":"kartka-ktora-kosztowala-zycie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2021\/05\/13\/kartka-ktora-kosztowala-zycie\/","title":{"rendered":"Kartka, kt\u00f3ra kosztowa\u0142a \u017cycie"},"content":{"rendered":"
\n

Lili Toffler by\u0142a \u017byd\u00f3wk\u0105 o nieustalonym numerze obozowym, pochodzi\u0142a z Gelnicy na S\u0142owacji. Jej rodzice i starszy brat zgin\u0119li w komorach gazowych Birkenau. Jako wi\u0119\u017aniarka pracowa\u0142a w ogrodnictwie w Rajsku, oddalonym o ponad trzy kilometry od g\u0142\u00f3wnego obozu Auschwitz I.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Obozowy akt zgonu Lilly Toffler z fa\u0142szywie podan\u0105 przyczyn\u0105 \u015bmierci<\/figcaption><\/figure>\n

Zakocha\u0142 si\u0119 w niej J\u00f3zef Gabi\u015b (nr 18700), kt\u00f3ry na jej temat po wojnie powiedzia\u0142: \u201eBy\u0142a tak pi\u0119kna i tak zgrabna, \u017ce mog\u0142a oczarowa\u0107 ka\u017cdego\u201d. Przez p\u00f3\u0142 roku, od lutego do wrze\u015bnia 1943 r., wiele razy spotyka\u0142 si\u0119 ze swoj\u0105 ukochan\u0105 w Rajsku. Poniewa\u017c Lili Toffler od ostatniego spotkania z nim czas si\u0119 d\u0142u\u017cy\u0142, skre\u015bli\u0142a do niego kilka s\u0142\u00f3w na kartce i podpisa\u0142a literk\u0105 \u201eL\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/a>
J\u00f3zef Gabi\u015b, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Kartk\u0119 odda\u0142a potajemnie \u017bydowi o nazwisku Abram Solarz (nr 101028), kt\u00f3ry z drugim wi\u0119\u017aniem Wac\u0142awem Gniazdowskim (nr 102331) przyszed\u0142 do Rajska po odbi\u00f3r kilku bukiet\u00f3w kwiat\u00f3w. W trakcie ich oddawania gestapowcom z Politische Abteilung, ukryta w kwiatach kartka niespodzianie upad\u0142a na pod\u0142og\u0119, co zauwa\u017cy\u0142 jeden z nich. By\u0142 nim Wilhelm Boger, kt\u00f3ry szybko ustali\u0142, \u017ce jej nadawc\u0105 by\u0142a Lili Toffler. Aresztowano j\u0105 wraz z Solorzem i Gniazdowskim. Podczas \u015bledztwa po\u0142\u0105czonego z torturami nie wydali J\u00f3zefa Gabisia, zostali rozstrzelani pod \u015acian\u0105 Strace\u0144 w dniu 21 wrze\u015bnia 1943 r.<\/p>\n

Po wojnie J\u00f3zef Gabi\u015b nigdy nie zapomnia\u0142 o ukochanej i do ko\u0144ca \u017cycia czci\u0142 jej pami\u0119\u0107.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Wilhelm Boger (1906-1977)<\/figcaption><\/figure>\n

Wilhelm Boger, zast\u0119pca szefa obozowego gestapo i sprawca \u015bmierci Lili Toffler, urodzi\u0142 si\u0119 w 1906 r. By\u0142 jednym z najwi\u0119kszych zbrodniarzy i kat\u00f3w obozowych Aresztowany pod koniec wojny przez \u017co\u0142nierzy ameryka\u0144skich zbieg\u0142 podczas ekstradycji do Polski. \u017by\u0142 spokojnie, pod w\u0142asnym nazwiskiem, w\u00a0RFN<\/a>.<\/p>\n

Ostatecznie jednak w 1958 r. zosta\u0142 aresztowany przez w\u0142adze zachodnioniemieckie i nast\u0119pnie os\u0105dzony przez s\u0105d we Frankfurcie nad Menem\u00a0w\u00a0drugim procesie o\u015bwi\u0119cimskim<\/a> (1963\u20131965). Zosta\u0142 uznany za winnego bezpo\u015bredniego zamordowania w obozie 144 ludzi, wsp\u00f3\u0142udzia\u0142u w kolejnych 10 morderstwach i pomocnictwa w zab\u00f3jstwie oko\u0142o 1000 wi\u0119\u017ani\u00f3w.<\/p>\n

Wymierzono mu kar\u0119 do\u017cywocia plus dodatkowe 15 lat pozbawienia wolno\u015bci oraz utrat\u0119 praw obywatelskich. By\u0142 to jeden z dw\u00f3ch najwy\u017cszych wyrok\u00f3w w tym procesie. Zmar\u0142 w szpitalu wi\u0119ziennym w 1977 r., maj\u0105c 71 lat.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, dnia 13 maja 2021 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lili Toffler by\u0142a \u017byd\u00f3wk\u0105 o nieustalonym numerze obozowym, pochodzi\u0142a z Gelnicy na S\u0142owacji. Jej rodzice i starszy brat zgin\u0119li w komorach gazowych Birkenau. Jako wi\u0119\u017aniarka pracowa\u0142a w ogrodnictwie w Rajsku, oddalonym o ponad trzy kilometry od g\u0142\u00f3wnego obozu Auschwitz I. Zakocha\u0142 si\u0119 w niej J\u00f3zef Gabi\u015b (nr 18700), kt\u00f3ry na jej temat po wojnie powiedzia\u0142: …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":34598,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Lilly-Toffler.jpg",783,1262,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Lilly-Toffler-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Lilly-Toffler-186x300.jpg",93,150,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Lilly-Toffler.jpg",768,1238,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Lilly-Toffler-635x1024.jpg",186,300,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Lilly-Toffler.jpg",783,1262,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Lilly-Toffler.jpg",783,1262,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Lili Toffler by\u0142a \u017byd\u00f3wk\u0105 o nieustalonym numerze obozowym, pochodzi\u0142a z Gelnicy na S\u0142owacji. Jej rodzice i starszy brat zgin\u0119li w komorach gazowych Birkenau. Jako wi\u0119\u017aniarka pracowa\u0142a w ogrodnictwie w Rajsku, oddalonym o ponad trzy kilometry od g\u0142\u00f3wnego obozu Auschwitz I. Zakocha\u0142 si\u0119 w niej J\u00f3zef Gabi\u015b (nr 18700), kt\u00f3ry na jej temat po wojnie powiedzia\u0142:…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34597"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34597"}],"version-history":[{"count":33,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34597\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35008,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34597\/revisions\/35008"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34598"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34597"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}