{"id":33134,"date":"2021-01-26T12:00:32","date_gmt":"2021-01-26T11:00:32","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=33134"},"modified":"2023-01-26T07:56:46","modified_gmt":"2023-01-26T07:56:46","slug":"ewakuacja-i-wyzwolenie-kl-auschwitz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2021\/01\/26\/ewakuacja-i-wyzwolenie-kl-auschwitz\/","title":{"rendered":"Ewakuacja i wyzwolenie KL Auschwitz"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/a>
Wej\u015bcie do by\u0142ego obozu Auschwitz, zdj\u0119cie wykonane przez by\u0142ego wi\u0119\u017ania Zbigniewa Klawendera zim\u0105 z 1945\/46 r. Fot. APMA-B<\/figcaption><\/figure>\n

Kiedy 27 stycznia 1945 roku do oboz\u00f3w Auschwitz – Birkenau – Monowitz wkroczyli \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej, pozosta\u0142o w nich tylko oko\u0142o 7000 chorych i skrajnie wycie\u0144czonych wi\u0119\u017ani\u00f3w (m\u0119\u017cczyzn, kobiet i dzieci) r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, kt\u00f3rzy przewa\u017cnie nie byli w stanie uczestniczy\u0107 pieszo\u00a0 w marszach ewakuacyjnych, kt\u00f3re zwane by\u0142y Marszami \u015amierci.<\/strong><\/p>\n

W po\u0142owie stycznia 1945 roku Niemcy rozpocz\u0119li ostateczn\u0105 likwidacj\u0119 KL Auschwitz-Birkenau i jego podoboz\u00f3w, sk\u0105d\u00a0 \u0142\u0105cznie od 17 do 21 stycznia wyprowadzono oko\u0142o\u00a0\u00a0 58 000 os\u00f3b. Kolumny ewakuacyjne wi\u0119\u017ani\u00f3w i wi\u0119\u017aniarek, pod stra\u017c\u0105 esesman\u00f3w, kierowane by\u0142y przede wszystkim do Wodzis\u0142awia \u015al\u0105skiego i Gliwic, sk\u0105d dopiero konwojowani wywo\u017ceni byli w g\u0142\u0105b Trzeciej Rzeszy kolej\u0105, w otwartych wagonach towarowych, do Mauthausen, Buchenwaldu i innych niemieckich oboz\u00f3w koncentracyjnych.<\/p>\n

Jedynie oko\u0142o 2200 wi\u0119\u017ani\u00f3w z dw\u00f3ch podoboz\u00f3w KL Auschwitz \u2013 \u201eEintrachth\u00fctte\u201d w \u015awi\u0119toch\u0142owicach i \u201eLaurah\u00fctte\u201d w Siemianowicach \u2013 wywieziono 23 stycznia bezpo\u015brednio transportem kolejowym.<\/p>\n

Najd\u0142u\u017csz\u0105 tras\u0119 przeby\u0142o ponad\u00a0 3000 wi\u0119\u017ani\u00f3w z podobozu w Jaworznie. Prowadzi\u0142a ona do KL Gross-Rosen na Dolnym \u015al\u0105sku i wynosi\u0142a oko\u0142o 250 kilometr\u00f3w. Przebyli j\u0105 wraz z doros\u0142ymi tak\u017ce ma\u0142oletni wi\u0119\u017aniowie \u2013 dzieci \u017cydowskie i polskie.<\/p>\n

Podczas wszystkich Marsz\u00f3w \u015amierci esesmani, b\u0119d\u0105cy konwojentami, strzelali zar\u00f3wno do wi\u0119\u017ani\u00f3w podejmuj\u0105cych ucieczki, jak i zabijali tych, kt\u00f3rzy\u00a0 nie nad\u0105\u017cali za wsp\u00f3\u0142towarzyszami z powodu kra\u0144cowego wyczerpania fizycznego.<\/p>\n

Trasy Marsz\u00f3w \u015amierci, zar\u00f3wno piesze, jak i kolejowe, us\u0142ane zosta\u0142y tysi\u0105cami zw\u0142ok wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3rzy zastrzeleni zostali przez esesman\u00f3w lub zmarli z wycie\u0144czenia i przemarzni\u0119cia. Historycy szacuj\u0105, \u017ce tylko na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku zgin\u0119\u0142o oko\u0142o 3000 ewakuowanych wi\u0119\u017ani\u00f3w. Ocenia si\u0119 tak\u017ce, \u017ce w trakcie ca\u0142ej ewakuacji \u015bmier\u0107 ponios\u0142o co najmniej 9000 wi\u0119\u017ani\u00f3w KL Auschwitz.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d wyzwolonych wi\u0119\u017ani\u00f3w KL Auschwitz w dniu 27 stycznia 1945 roku by\u0142o oko\u0142o 500\u00a0dzieci r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci w wieku do pi\u0119tnastu lat. Jednym z nich by\u0142a czteroletnia dziewczynka, kt\u00f3ra jedynie pami\u0119ta\u0142a, \u017ce ma na imi\u0119 Szura.<\/p>\n

Po raz pierwszy odwiedzi\u0142a Muzeum Auschwitz-Birkenau w 1990 roku. Potem dwukrotnie jeszcze przyje\u017cd\u017ca\u0142a do O\u015bwi\u0119cimia<\/strong>.\u00a0By\u0142a ona jedyn\u0105 by\u0142\u0105 wi\u0119\u017aniark\u0105 KL Auschwitz II-Birkenau, mieszkaj\u0105c\u0105 w\u00a0Mo\u0142dawii.<\/strong> Jej obozowa przesz\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a niezwyk\u0142a.<\/strong><\/p>\n

Czytaj wi\u0119cej: <\/span>Aleksandra Garbuzowa zmar\u0142a w Mo\u0142dawii 24 maja 2017 r.<\/span><\/a><\/strong><\/p>\n

Po wyzwoleniu O\u015bwi\u0119cimia do Zwi\u0105zku Sowieckiego wywieziono cz\u0119\u015b\u0107 maj\u0105tku ruchomego, uznanego za zdobycz wojenn\u0105, w tym znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 archiwum niemieckiego obozu Auschwitz. Pr\u00f3bowano nawet wywie\u015b\u0107 \u2013 bez skutku \u2013 bram\u0119 KL Auschwitz, wykonan\u0105 z kutego \u017celaza z napisem ARBEIT MACHT FREI. St\u0105d te\u017c nie ma tego napisu na za\u0142\u0105czonym zdj\u0119ciu, wykonanym przez by\u0142ego wi\u0119\u017ania Zbigniewa Klawendera zim\u0105 z 1945\/1946 r.<\/p>\n

Zobacz: <\/span><\/strong>Ostatnie <\/span>dni KL Auschwitz<\/span><\/strong><\/a><\/span><\/p>\n

Adam Cyra<\/span><\/a><\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 26 stycznia 2021 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kiedy 27 stycznia 1945 roku do oboz\u00f3w Auschwitz – Birkenau – Monowitz wkroczyli \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej, pozosta\u0142o w nich tylko oko\u0142o 7000 chorych i skrajnie wycie\u0144czonych wi\u0119\u017ani\u00f3w (m\u0119\u017cczyzn, kobiet i dzieci) r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, kt\u00f3rzy przewa\u017cnie nie byli w stanie uczestniczy\u0107 pieszo\u00a0 w marszach ewakuacyjnych, kt\u00f3re zwane by\u0142y Marszami \u015amierci. W po\u0142owie stycznia 1945 roku Niemcy …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":33135,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/neg.nr-24-590-02.jpg",1025,694,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/neg.nr-24-590-02-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/neg.nr-24-590-02-300x203.jpg",150,102,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/neg.nr-24-590-02.jpg",768,520,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/neg.nr-24-590-02-1024x693.jpg",300,203,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/neg.nr-24-590-02.jpg",1025,694,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/neg.nr-24-590-02.jpg",1025,694,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Kiedy 27 stycznia 1945 roku do oboz\u00f3w Auschwitz – Birkenau – Monowitz wkroczyli \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej, pozosta\u0142o w nich tylko oko\u0142o 7000 chorych i skrajnie wycie\u0144czonych wi\u0119\u017ani\u00f3w (m\u0119\u017cczyzn, kobiet i dzieci) r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, kt\u00f3rzy przewa\u017cnie nie byli w stanie uczestniczy\u0107 pieszo\u00a0 w marszach ewakuacyjnych, kt\u00f3re zwane by\u0142y Marszami \u015amierci. W po\u0142owie stycznia 1945 roku Niemcy…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33134"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33134"}],"version-history":[{"count":32,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33134\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36543,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33134\/revisions\/36543"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33134"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33134"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}