{"id":32834,"date":"2020-12-16T18:15:46","date_gmt":"2020-12-16T17:15:46","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=32834"},"modified":"2021-10-17T11:28:55","modified_gmt":"2021-10-17T11:28:55","slug":"32834","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2020\/12\/16\/32834\/","title":{"rendered":"Prze\u017cy\u0142 pobyt w KL Mauthausen"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/a>
Stefan Paras z m\u0142odzie\u017c\u0105 z Gorenic na wycieczce w Krakowie, 7.06.1933 r.<\/figcaption><\/figure>\n

W poczcie na moim blogu otrzyma\u0142em korespondencj\u0119 wraz ze zdj\u0119ciami od pana Dawida Przybylskiego, pasjonata historii podolkuskiej miejscowo\u015bci Gorenice. Dotyczy ona nauczyciela Stefana Parasa, kt\u00f3ry uczy\u0142 w Szkole Powszechnej w Gorenicach w latach 1930-1939 oraz by\u0142 wi\u0119\u017aniem oboz\u00f3w Auschwitz i Mauthausen-Gusen. <\/strong><\/p>\n

Stefan Paras urodzi\u0142 si\u0119 14 marca 1906 r. w Skotnikach, pow. Ko\u0144skie, w \u015bwi\u0119tokrzyskim. Maj\u0105c 24 lata podj\u0105\u0142 prac\u0119 jako nauczyciel-polonista w Gorenicach, pow. Olkusz, gdzie pracowa\u0142 do wybuchu drugiej wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Stefan Paras w r\u00f3\u017cnych okresach swojego \u017cycia<\/figcaption><\/figure>\n

Podczas okupacji Niemcy aresztowali go za potajemne s\u0142uchanie radia i przez gestapo z Katowic w dniu 15 wrze\u015bnia 1943 r. zosta\u0142 skierowany do KL Auschwitz, gdzie otrzyma\u0142 numer obozowy 150600.<\/p>\n

Po rocznym pobycie w tym obozie, w dniu 17 wrze\u015bnia 1944 r. przeniesiony z kolei zosta\u0142 do KL Mauthausen-Gusen, co znajduje potwierdzenie w zachowanych poobozowych dokumentach.<\/p>\n

Jednym z nich jest karta personalna wi\u0119\u017ania Stefan Parasa, potwierdzaj\u0105ca jego pobyt w Auschwitz i Mauthausen.<\/p>\n

Nale\u017cy tutaj wyja\u015bni\u0107, \u017ce KL Mauthausen to niemiecki nazistowski ob\u00f3z, po\u0142o\u017cony ko\u0142o Linzu w g\u00f3rnej Austrii, wyzwolony przez wojska ameryka\u0144skie w dniu 5 maja 1945 r.<\/p>\n

Pierwsza grupa wi\u0119zionych tutaj Polak\u00f3w (nauczyciele, prawnicy, lekarze, urz\u0119dnicy i ksi\u0119\u017ca) budowa\u0142a ten ob\u00f3z wyniszczenia ju\u017c w 1940 r. \u00a0Nieliczni prze\u017cyli.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Karta personalna wi\u0119\u017ania KL Auschwitz, Stefana Parasa<\/figcaption><\/figure>\n

Kartoteka wi\u0119\u017ani\u00f3w Mauthausen i inne akta z tego obozu, od ponad sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu pi\u0119ciu lat znajduj\u0105 si\u0119 w Archiwum Muzeum Auschwitz-Birkenau. W bli\u017cej nieznanych okoliczno\u015bciach zaraz po wojnie przewieziono je do \u0141odzi i przechowywane by\u0142y w prywatnym mieszkaniu adwokata Henryka Kurnatowskiego, by\u0142ego wi\u0119\u017ania KL Mauthausen, kt\u00f3ry zmar\u0142 w drugiej po\u0142owie 1953 r.<\/p>\n

Po jego \u015bmierci akta te zosta\u0142y przewiezione\u00a0 z \u0141odzi do Muzeum Auschwitz-Birkenau w 1954 r.<\/p>\n

Od tego czasu s\u0105 starannie przechowywane w zbiorach archiwalnych tego\u017c Muzeum, gdzie blisko dwadzie\u015bcia lat temu odnalaz\u0142em kart\u0119 personaln\u0105 wi\u0119\u017ania Stefana Parasa, z kt\u00f3rej nie wynika\u0142o jednak jednoznacznie, co si\u0119 z nim sta\u0142o.<\/p>\n

W tym czasie zbiera\u0142em materia\u0142y i pisa\u0142em ksi\u0105\u017ck\u0119, zatytu\u0142owan\u0105 \u00a0\u201eMieszka\u0144cy ziemi olkuskiej w hitlerowskich wi\u0119zieniach i obozach koncentracyjnych\u201d<\/span><\/strong><\/a>, <\/strong>kt\u00f3ra zosta\u0142a opublikowana w 2005 r.<\/p>\n

Napisa\u0142em w niej, \u017ce Stefan Paras wojny nie prze\u017cy\u0142 i prawdopodobnie zgin\u0105\u0142 w Mauthausen, poniewa\u017c po wojnie nigdy nie kontaktowa\u0142 si\u0119 z Muzeum Auschwitz-Birkenau.<\/p>\n

R\u00f3wnocze\u015bnie w czerwcu 2005 r. na Starym Cmentarzu w Olkuszu zosta\u0142 ods\u0142oni\u0119ty pomnik,<\/span><\/a><\/strong> po\u015bwi\u0119cony mieszka\u0144com ziemi olkuskiej, zamordowanym w hitlerowskich wi\u0119zieniach i obozach koncentracyjnych. Na jednej z jego tablic zosta\u0142o wymienione nazwisko Stefana Parasa, kt\u00f3ry mia\u0142 zgin\u0105\u0107 w KL Mauthausen.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Gr\u00f3b Stefana Parasa<\/figcaption><\/figure>\n

Na b\u0142\u0105d pope\u0142niony pi\u0119tna\u015bcie lat temu, obecnie zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 pan Dawid Przybylski informuj\u0105c mnie o tym, \u017ce przypadkowo natrafi\u0142 na fotografi\u0119 grobu Stefana Parasa, kt\u00f3ry zmar\u0142 w Gliwicach w dniu 11 marca 1985 r. i tam jest pochowany. Mia\u0142 siedemdziesi\u0105t dziewi\u0119\u0107 lat.<\/p>\n

Od jego rodziny z kolei pan Przybylski dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce po wojnie Stefan Paras pracowa\u0142 w Gliwicach jako nauczyciel, gdzie by\u0142 nawet dyrektorem jednej ze szk\u00f3\u0142.<\/p>\n

Prawdopodobnie unika\u0142 powrotu do prze\u017cy\u0107 okupacyjnych i \u00a0swoich wspomnie\u0144 obozowych nie napisa\u0142.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 16 grudnia 2020 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W poczcie na moim blogu otrzyma\u0142em korespondencj\u0119 wraz ze zdj\u0119ciami od pana Dawida Przybylskiego, pasjonata historii podolkuskiej miejscowo\u015bci Gorenice. Dotyczy ona nauczyciela Stefana Parasa, kt\u00f3ry uczy\u0142 w Szkole Powszechnej w Gorenicach w latach 1930-1939 oraz by\u0142 wi\u0119\u017aniem oboz\u00f3w Auschwitz i Mauthausen-Gusen. Stefan Paras urodzi\u0142 si\u0119 14 marca 1906 r. w Skotnikach, pow. Ko\u0144skie, w \u015bwi\u0119tokrzyskim. …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":32835,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Krak\u00f3w-07.06.1933.jpg",3002,1226,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Krak\u00f3w-07.06.1933-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Krak\u00f3w-07.06.1933-300x122.jpg",150,61,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Krak\u00f3w-07.06.1933.jpg",768,314,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Krak\u00f3w-07.06.1933-1024x418.jpg",300,122,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Krak\u00f3w-07.06.1933.jpg",1536,627,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Krak\u00f3w-07.06.1933.jpg",2048,836,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"W poczcie na moim blogu otrzyma\u0142em korespondencj\u0119 wraz ze zdj\u0119ciami od pana Dawida Przybylskiego, pasjonata historii podolkuskiej miejscowo\u015bci Gorenice. Dotyczy ona nauczyciela Stefana Parasa, kt\u00f3ry uczy\u0142 w Szkole Powszechnej w Gorenicach w latach 1930-1939 oraz by\u0142 wi\u0119\u017aniem oboz\u00f3w Auschwitz i Mauthausen-Gusen. Stefan Paras urodzi\u0142 si\u0119 14 marca 1906 r. w Skotnikach, pow. Ko\u0144skie, w \u015bwi\u0119tokrzyskim.…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32834"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32834"}],"version-history":[{"count":76,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32834\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35041,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32834\/revisions\/35041"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32835"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32834"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}