{"id":31641,"date":"2020-08-11T17:00:55","date_gmt":"2020-08-11T16:00:55","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=31641"},"modified":"2021-10-17T11:29:20","modified_gmt":"2021-10-17T11:29:20","slug":"31641","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2020\/08\/11\/31641\/","title":{"rendered":"Szpicle z KL Auschwitz"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\"\"<\/a>
Stanis\u0142aw Dorosiewicz, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
Stanis\u0142aw Dorosiewicz urodzi\u0142 si\u0119 w Jadwisinie k. Nowego Dworu 21 listopada 1908 r., chocia\u017c sam podawa\u0142, \u017ce jest Gruzinem i urodzi\u0142 si\u0119 w Baku. Podobno zaczyna\u0142 karier\u0119 w przedwojennej \u201eDw\u00f3jce\u201d, czyli w kontrwywiadzie. W czasie niemieckiej okupacji w jednym z transport\u00f3w warszawskich z wi\u0119zienia Pawiak zosta\u0142 przywieziony do KL Auschwitz w dniu 24 lipca 1941 r., gdzie pe\u0142ni\u0105c funkcj\u0119 kapo komanda miernik\u00f3w „nie\u017ale sobie\u00a0 radzi\u0142” zostaj\u0105c konfidentem\u00a0 i wydaj\u0105c wielu wi\u0119\u017ani\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie z jego komanda, dzia\u0142aj\u0105cych w obozowej konspiracji, w r\u0119ce obozowego gestapo. Wielu z nich z tego powodu rozstrzelano pod \u015acian\u0105 Strace\u0144 na dziedzi\u0144cu bloku nr 11.<\/div>\n
\n
\"\"<\/a>
Stanis\u0142aw Wierusz-Kowalski, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Jego bliskim wsp\u00f3\u0142pracownikiem w szpiclowaniu wi\u0119\u017ani\u00f3w by\u0142 Stanis\u0142aw Wierusz-Kowalski, oznaczony w obozie numerem 1873. W dniu 2 lutego 1944 r. zosta\u0142 on w transporcie, w kt\u00f3rym umieszczono wszystkich szpicl\u00f3w obozowych, wywieziony do KL\u00a0Flossenb\u00fcrg, wojny nie prze\u017cy\u0142.<\/p>\n<\/div>\n

\u017byd francuski z komanda „Kanada”\u00a0 Hersz Kurcweig (65655), kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c by\u0142 „zaufanym” obozowego gestapo, czyli szpilem obozowym, zaproponowa\u0142 Dorosiewiczowi wsp\u00f3ln\u0105 ucieczk\u0119 m\u00f3wi\u0105c, \u017ce poza obozem ma ukryte kosztowno\u015bci, kt\u00f3rymi mieli si\u0119 podzieli\u0107 po udanym jej przebiegu.\u00a0 W dniu 21 grudnia 1943 r., pracuj\u0105c poza obozem w Wilczkowicach, pod nadzorem SS-mana Petera Jaroschewitza, uciekli z KL Auschwitz. Najpierw jednak zabili niemieckiego stra\u017cnika, a potem\u00a0 Stanis\u0142aw Dorosiewicz, kt\u00f3ry zabra\u0142 mu pistolet, zamordowa\u0142 p\u00f3\u017aniej \u017byda Kurcweiga i przysta\u0142 na Kielecczy\u017anie do partyzantki BCh a potem AL. W obozie by\u0142 wi\u0119ziony tak\u017ce Wolf Kurzweig (nr 65654), kt\u00f3ry zapewne by\u0142 krewnym Hersza Kurzweiga.<\/div>\n
———–<\/div>\n
W swojej powojennej relacji, spisanej przez \u00f3wczesnego dyrektora Muzeum Auschwitz, Kazimierza Smolenia, tak\u017ce wi\u0119\u017ania tego obozu, zaprzeczy\u0142 temu twierdz\u0105c, \u017ce: „Po pewnym okresie czasu dotarli\u015bmy w okolic\u0119 Staszowa na Kielecczy\u017anie, gdzie stworzy\u0142em oddzia\u0142 partyzancki Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich pod pseudonimem „Dziekan”. Nadmieniam, \u017ce Hersz Kurzweig przebywa\u0142 wraz ze mn\u0105 w tym oddziale i w lipcu 1944 r. w okolicach Po\u0142anica (pow. Stasz\u00f3w) zgin\u0105\u0142 od kul cz\u0142onk\u00f3w Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej NSZ pod dow\u00f3dztwem „Bohuna”. Po wojnie Dorosiewicz mia\u0142 szans\u0119 na karier\u0119, ale wybra\u0142 \u017cycie hulaszcze, b\u0119d\u0105c dyrektorem stadniny koni, gdzie dokona\u0142 wielu nadu\u017cy\u0107 i przekr\u0119t\u00f3w.<\/div>\n
———-<\/div>\n
Na jego temat interesuj\u0105ca wzmianka znajduje si\u0119 we wspomnieniach W\u0142odzimierza Gruszczy\u0144skiego, partyzanta oddzia\u0142u „J\u0119drusie”, do kt\u00f3rego wkr\u00f3tce po ucieczce z KL Auschwitz trafi\u0142 Stanis\u0142aw Dorosiewicz. Ksi\u0105\u017cka zatytu\u0142owana „Odwet i J\u0119drusie” zosta\u0142a wydana w Zagna\u0144sku w 2011 r., mo\u017cna w niej przeczyta\u0107: „Stanis\u0142aw Dorosiewicz obj\u0105\u0142 po odej\u015bciu od \u201eJ\u0119drusi\u00f3w\u201d stanowisko w BCh dow\u00f3dcy Ludowej S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa w Stopnicy, po czym w maju 1944 r. przy\u0142\u0105<\/em>czy\u0142 si\u0119 z tym oddzia\u0142em do Armii Ludowej (AL) dzia\u0142aj\u0105cej z umocowania Moskwy <\/em>p.d. J\u00f3zefa Ma\u015blanki \u2013 \u201eG\u00f3rka\u201d, i z kolei stan\u0105\u0142 na jego czele a nast\u0119pnie przyst\u0105pi\u0142 <\/em>do zrzuconej w nocy 28\/29.08.44 w lasach cisowskich ko\u0142o Kielc \u201eBrygady Grunwald\u201d, dywersji sowieckiej na ty\u0142ach frontowych armii niemieckiej. Po wojnie zrobi\u0142 <\/em>karier\u0119 we w\u0142adzach \u201epolskich\u201d, kt\u00f3r\u0105 przerwa\u0142 proces o zab\u00f3jstwo 2 \u017byd\u00f3w w czasie okupacji, z kt\u00f3rymi uciek\u0142 by\u0142 z obozu w Auschwitz. Wytoczono mu te\u017c proces za <\/em>kolaboracj\u0119 w obozie, sk\u0105d mia\u0142, wed\u0142ug uporczywych pog\u0142osek, zosta\u0107 wypuszczony za wiedz\u0105 Niemc\u00f3w”.<\/em><\/div>\n
\n
\"\"<\/a>
Stanis\u0142aw Dorosiewicz, zdj\u0119cie wykonane w wi\u0119zieniu UB<\/figcaption><\/figure>\n

Po wojnie trafi\u0142 do wi\u0119zienia, gdzie przebywaj\u0105c pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 „agenta celnego”<\/span><\/strong><\/a>, doonosz\u0105c potajemnie na wsp\u00f3\u0142towarzyszy, wi\u0119zionych razem z nim przez UB. \u015alad wi\u0119zienny urywa si\u0119 na 18 pa\u017adziernika 1954 r., ale wiemy z pewno\u015bci\u0105, \u017ce po 1956 r. przebywa\u0142 na wolno\u015bci i odwiedzi\u0142 Muzeum Auschwitz, gdzie w 1963 r. z\u0142o\u017cy\u0142 relacj\u0119 o swoim pobycie w obozie.<\/p>\n<\/div>\n

\n
\"\"<\/a>
J\u00f3zef Cyrankiewicz, wi\u0119zie\u0144 KL Auschwitz, nr obozowy 62993<\/figcaption><\/figure>\n

Zachowa\u0142o si\u0119 zdj\u0119cie Dorosiewicza zrobione przez UB, dok\u0142adnie odpowiadaj\u0105ce jego wygl\u0105dowi, tyle \u017ce starsze ni\u017c jego zdj\u0119cie obozowe.<\/p>\n<\/div>\n

Warto wspomnie\u0107 jeszcze o J\u00f3zefie Cyrankiewiczu,<\/span><\/a><\/strong> znanym powojennym d\u0142ugoletnim premierze PRL, kt\u00f3ry w grudniu 1943 r. trafi\u0142 do aresztu obozowego w Bloku \u015amierci, sk\u0105d zwykle wychodzi\u0142o si\u0119 na egzekucj\u0119 pod \u015acian\u0105 \u015amierci na dziedzi\u0144cu bloku nr 11. Jego osadzenie w areszcie obozowym by\u0142o rezultatem donosu obydw\u00f3ch wspomnianych konfident\u00f3w obozowego gestapo \u2013\u00a0Stanis\u0142awa Dorosiewicza i Stanis\u0142awa Wierusza-Kowalskiego.<\/strong><\/div>\n

\n<\/strong><\/div>\n
\u017bycie Cyrankiewiczowi, kt\u00f3ry wtedy mia\u0142 niezwyk\u0142e szcz\u0119\u015bcie i innym wi\u0119\u017aniom osadzonym w\u00f3wczas w Bloku \u015amierci uratowa\u0142a zmiana komendanta obozu z\u00a0Rudolfa H\u00f6ssa na Arthura Liebehenschela,<\/strong> kt\u00f3ry przej\u015bciowo z\u0142agodzi\u0142 represyjn\u0105 polityk\u0119 poprzednika.<\/div>\n
Adam Cyra<\/strong><\/div>\n
O\u015bwi\u0119cim, dnia 11 sierpnia 2020 r.<\/em><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Stanis\u0142aw Dorosiewicz urodzi\u0142 si\u0119 w Jadwisinie k. Nowego Dworu 21 listopada 1908 r., chocia\u017c sam podawa\u0142, \u017ce jest Gruzinem i urodzi\u0142 si\u0119 w Baku. Podobno zaczyna\u0142 karier\u0119 w przedwojennej \u201eDw\u00f3jce\u201d, czyli w kontrwywiadzie. W czasie niemieckiej okupacji w jednym z transport\u00f3w warszawskich z wi\u0119zienia Pawiak zosta\u0142 przywieziony do KL Auschwitz w dniu 24 lipca 1941 …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":31642,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Stanis\u0142aw-Dorosiewicz.jpg",900,411,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Stanis\u0142aw-Dorosiewicz-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Stanis\u0142aw-Dorosiewicz-300x137.jpg",150,69,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Stanis\u0142aw-Dorosiewicz.jpg",768,351,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Stanis\u0142aw-Dorosiewicz.jpg",300,137,false],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Stanis\u0142aw-Dorosiewicz.jpg",900,411,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Stanis\u0142aw-Dorosiewicz.jpg",900,411,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Stanis\u0142aw Dorosiewicz urodzi\u0142 si\u0119 w Jadwisinie k. Nowego Dworu 21 listopada 1908 r., chocia\u017c sam podawa\u0142, \u017ce jest Gruzinem i urodzi\u0142 si\u0119 w Baku. Podobno zaczyna\u0142 karier\u0119 w przedwojennej \u201eDw\u00f3jce\u201d, czyli w kontrwywiadzie. W czasie niemieckiej okupacji w jednym z transport\u00f3w warszawskich z wi\u0119zienia Pawiak zosta\u0142 przywieziony do KL Auschwitz w dniu 24 lipca 1941…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31641"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31641"}],"version-history":[{"count":79,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31641\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35197,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31641\/revisions\/35197"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31642"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}