{"id":30732,"date":"2019-11-28T12:24:01","date_gmt":"2019-11-28T11:24:01","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=30732"},"modified":"2021-10-17T11:29:50","modified_gmt":"2021-10-17T11:29:50","slug":"30732","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2019\/11\/28\/30732\/","title":{"rendered":"Sprawiedliwy spod Auschwitz"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/a>
„Lagerhaus” – dawny magazyn \u017cywno\u015bciowy za\u0142ogi SS w KL Auschwitz<\/figcaption><\/figure>\n

Obecnie ma by\u0107 utworzone nowe muzeum w O\u015bwi\u0119cimiu, kt\u00f3re b\u0119dzie mie\u015bci\u0107 si\u0119 w budynku dawnego magazynu SS \u201eLagerhaus\u201d. Powstanie tam ekspozycja.<\/span><\/a> B\u0119dzie ona po\u015bwi\u0119cona mieszka\u0144com Ziemi O\u015bwi\u0119cimskiej, kt\u00f3rzy podczas okupacji niemieckiej pomagali wi\u0119\u017aniom KL Auschwitz. Jednym z nich by\u0142 ppor. rez. Alojzy Bana\u015b, o kt\u00f3rym pami\u0119\u0107 w tym muzeum powinna by\u0107 szczeg\u00f3lnie zachowana.<\/strong><\/p>\n

Posta\u0107 komendanta obwodu o\u015bwi\u0119cimskiego Armii Krajowej, ppor. rez. Alojzego Banasia ps. \u201eZorza\u201d, \u201eOlcha\u201d jest bowiem niezwyk\u0142a.\u00a0 Zgin\u0105\u0142 rozstrzelany w KL Auschwitz za udzia\u0142 w konspiracji i niesienie pomocy wi\u0119\u017aniom niemieckiego obozu zag\u0142ady w pierwszych latach jego istnienia, kiedy terror w nim by\u0142 najwi\u0119kszy i trudny dzisiaj nawet do wyobra\u017cenia.<\/strong><\/p>\n

Jego \u017cona Kazimiera Bana\u015b (z d. Kubisty), nauczycielka, po wojnie mieszkaj\u0105ca w Bytomiu, do ko\u0144ca \u017cycia pami\u0119ta\u0142a tamte tragiczne chwile okupacyjne chwile, gdy Niemcy zabili jej m\u0119\u017ca i siostr\u0119 Bronis\u0142aw\u0119.<\/p>\n

Alojzy Bana\u015b wyrokiem niemieckiego \u201es\u0105du dora\u017anego\u201d w Katowicach za postaw\u0119 patriotyczn\u0105 zosta\u0142 skazany na kar\u0119 \u015bmierci przez rozstrzelanie. Egzekucja odby\u0142a si\u0119 25 stycznia 1943 r. pod \u015acian\u0105 Strace\u0144 na dziedzi\u0144cu bloku nr 11, chocia\u017c w niekt\u00f3rych publikacjach historycznych mylnie si\u0119 podaje, \u017ce odby\u0142a si\u0119 ona w kostnicy, s\u0142u\u017c\u0105cej r\u00f3wnie\u017c jako komora gazowa w krematorium nr 1 na terenie obozu macierzystego w O\u015bwi\u0119cimiu<\/p>\n

Bana\u015b by\u0142 jedn\u0105 z ponad 20 os\u00f3b dzia\u0142aj\u0105cych w strukturach konspiracyjnych ZWZ\/AK w O\u015bwi\u0119cimiu i okolicy, kt\u00f3re zosta\u0142y aresztowane przez Niemc\u00f3w jesieni\u0105 1942 r.<\/p>\n

\"\"<\/a>Do masowych aresztowa\u0144 dosz\u0142o w wyniku dzia\u0142a\u0144 agenta gestapo Stanis\u0142awa Dembowicza i rzekomego uciekiniera z obozu Auschwitz, Mieczys\u0142awa M\u00f3lki-Chojnowskiego, kt\u00f3rzy przenikn\u0119li w struktury akowskiej konspiracji. Uj\u0119cia przez gestapo unikn\u0119li tylko nieliczni.<\/p>\n

Zdrajcy \u2013 Stanis\u0142aw Dembowicz i Mieczys\u0142aw M\u00f3lka-Chojnowski, zostali skazani na \u015bmier\u0107 przez Wojskowy S\u0105d Specjalny AK. Dembowicz zosta\u0142 zastrzelony na ulicy w Sosnowcu, natomiast rzekomego uciekiniera z obozu o\u015bwi\u0119cimskiego, za jakiego uchodzi\u0142 M\u00f3lka-Chojnowski, wytropiono w Wi\u015ble, gdzie wypoczywa\u0142 w pensjonacie zamieszka\u0142ym przez Niemc\u00f3w. Pracownica tego o\u015brodka, b\u0119d\u0105ca cz\u0142onkiem AK, wpu\u015bci\u0142a potajemnie do jego wn\u0119trza polskich \u017co\u0142nierzy podziemia, kt\u00f3rzy wykonali wyrok.<\/p>\n

Z o\u015bwi\u0119cimskiego aresztu gestapo, kt\u00f3re znajdowa\u0142o si\u0119 w budynku obecnej plebanii parafii Wniebowst\u0105pienia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny, Alojzy Bana\u015b zosta\u0142 przewieziony do wi\u0119zienia \u015bledczego w Mys\u0142owicach, gdzie przebywa\u0142 przez trzy miesi\u0105ce.<\/p>\n

– W dniu 4 lutego 1943 r. otrzyma\u0142am wezwanie na gestapo, abym zg\u0142osi\u0142a si\u0119 z pi\u0119cioma \u015bwiadkami – relacjonowa\u0142a Kazimiera Bana\u015b. \u00a0Byli ze mn\u0105: m\u00f3j ojciec, ciocia i pani Dylikowa. Ojciec dosta\u0142 takie wezwanie w sprawie c\u00f3rki Bronis\u0142awy Kubisty. W gestapo odczytano wyrok: za organizacj\u0119 wojskow\u0105 i przygotowywanie powstania przeciw Niemcom zostali skazani na kar\u0119 \u015bmierci przez rozstrzelanie.<\/p>\n

W momencie aresztowania Alojzy Bana\u015b w stopniu\u00a0 by\u0142 komendantem obwodu o\u015bwi\u0119cimskiego Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej przekszta\u0142conego potem \u00a0w Armi\u0119 Krajow\u0105.<\/p>\n

W dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105 by\u0142 zaanga\u017cowany od wiosny 1940 r., a wi\u0119c jeszcze przed powstaniem KL Auschwitz, do kt\u00f3rego pierwszy transport wi\u0119\u017ani\u00f3w Polak\u00f3w przyby\u0142 z Tarnowa 14 czerwca 1940 r.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Alojzy Bana\u015b, komendant obwodu o\u015bwi\u0119cimskiego ZWZ-AK<\/figcaption><\/figure>\n

Alojzy Bana\u015b, rodem z Nak\u0142a \u015al\u0105skiego by\u0142 prezesem Zwi\u0105zku Oficer\u00f3w Rezerwy w Tarnowskich G\u00f3rach i jednocze\u015bnie dyrektorem biur magistratu w tym\u017ce mie\u015bcie. Mia\u0142 przydzia\u0142 mobilizacyjny do 74. pu\u0142ku g\u00f3rno\u015bl\u0105skiego, kt\u00f3ry w sk\u0142adzie 7. Dywizji Piechoty stacjonowa\u0142 w Lubli\u0144cu.<\/p>\n

Po zako\u0144czeniu kampanii wrze\u015bniowej w 1939 r. ju\u017c nie powr\u00f3ci\u0142 na \u015al\u0105sk, lecz zamieszka\u0142 w O\u015bwi\u0119cimiu u rodziny \u017cony, gdzie te\u017c uzyska\u0142 prac\u0119 jako urz\u0119dnik w magistracie.<\/p>\n

Tragiczne wydarzenia rozegra\u0142y si\u0119 jesieni\u0105 1942 r. Aresztowano w\u00f3wczas kilkadziesi\u0105t os\u00f3b, b\u0119d\u0105cych \u017co\u0142nierzami obwodu o\u015bwi\u0119cimskiego Armii Krajowej wraz z komendantem Alojzym Banasiem. Umieszczono ich we wspomnianym ju\u017c wi\u0119zieniu \u015bledczym w Mys\u0142owicach.<\/p>\n

Prawie siedemdziesi\u0105t siedem lat temu gehenna o\u015bwi\u0119cimskich konspirator\u00f3w dobieg\u0142a ko\u0144ca.<\/p>\n

\u201eW dniu 25 stycznia 1943 r. \u2013 wspomina\u0142a Kazimiera Bana\u015b – przewieziono do O\u015bwi\u0119cimia moj\u0105 siostr\u0119 (Bronis\u0142awa Kubisty), m\u0119\u017ca (Alojzy Bana\u015b), Maksymiliana Niezgod\u0119, Jadwig\u0119 Dylik, Mieczys\u0142awa Jonkisza, Floriana Adamskiego. (\u2026) Aresztowanych przywieziono poci\u0105giem, skr\u0119powanych sznurami. Doni\u00f3s\u0142 mi o tym D\u0105browski, zamieszka\u0142y obok dworca i pracuj\u0105cy na kolei, gdy\u017c rozpozna\u0142 siostr\u0119 Niusi\u0119 (Bronis\u0142awa Kubisty). Przywieziono ich oko\u0142o godziny dziewi\u0105tej rano i zaprowadzono do obozu. Ca\u0142y dzie\u0144 stali na dworze na mrozie. O godzinie sz\u00f3stej wieczorem rozstrzelano ich na dziedzi\u0144cu bloku nr 11. T\u0119 egzekucj\u0119 widzia\u0142 wi\u0119zie\u0144 Apolinary G\u0142\u0105b. W tym czasie robi\u0142 co\u015b w bloku nr 10 i \"\"<\/a>inniwi\u0119\u017aniowie, kt\u00f3rzy z nim byli, poznali moj\u0105 siostr\u0119 i powiedzieli mu, \u017ce to o\u015bwi\u0119cimianka\u201d.<\/p>\n

Alojzy Bana\u015b, kiedy zgin\u0105\u0142 mia\u0142 trzydzie\u015bci sze\u015b\u0107 lat.<\/p>\n

Nigdy po\u015bmiertnie nie zosta\u0142\u00a0 uhonorowany jakimkolwiek odznaczeniem ani nie by\u0142 awansowany na wy\u017cszy stopie\u0144 wojskowy.<\/p>\n

Upami\u0119tnia go\u00a0tablica pami\u0105tkowa<\/span><\/a><\/strong> na cmentarzu parafilnym w O\u015bwi\u0119cimiu (symboliczny gr\u00f3b).<\/p>\n

Czytaj tak\u017ce:<\/span><\/strong> Jestem dumny ze swojego ojca<\/span><\/a><\/strong><\/p>\n

Zostali rozstrzelani w Auschwitz<\/span> za walk\u0119 z okupantem i niesienie pomocy wi\u0119\u017aniom<\/span><\/strong><\/a><\/p>\n

Adam Cyra<\/span><\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 28 listopada 2019 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Obecnie ma by\u0107 utworzone nowe muzeum w O\u015bwi\u0119cimiu, kt\u00f3re b\u0119dzie mie\u015bci\u0107 si\u0119 w budynku dawnego magazynu SS \u201eLagerhaus\u201d. Powstanie tam ekspozycja. B\u0119dzie ona po\u015bwi\u0119cona mieszka\u0144com Ziemi O\u015bwi\u0119cimskiej, kt\u00f3rzy podczas okupacji niemieckiej pomagali wi\u0119\u017aniom KL Auschwitz. Jednym z nich by\u0142 ppor. rez. Alojzy Bana\u015b, o kt\u00f3rym pami\u0119\u0107 w tym muzeum powinna by\u0107 szczeg\u00f3lnie zachowana. Posta\u0107 komendanta …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":30734,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/lagerhaus11.jpg",1280,720,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/lagerhaus11-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/lagerhaus11-300x168.jpg",150,84,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/lagerhaus11.jpg",768,432,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/lagerhaus11-1024x576.jpg",300,169,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/lagerhaus11.jpg",1280,720,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/lagerhaus11.jpg",1280,720,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Obecnie ma by\u0107 utworzone nowe muzeum w O\u015bwi\u0119cimiu, kt\u00f3re b\u0119dzie mie\u015bci\u0107 si\u0119 w budynku dawnego magazynu SS \u201eLagerhaus\u201d. Powstanie tam ekspozycja. B\u0119dzie ona po\u015bwi\u0119cona mieszka\u0144com Ziemi O\u015bwi\u0119cimskiej, kt\u00f3rzy podczas okupacji niemieckiej pomagali wi\u0119\u017aniom KL Auschwitz. Jednym z nich by\u0142 ppor. rez. Alojzy Bana\u015b, o kt\u00f3rym pami\u0119\u0107 w tym muzeum powinna by\u0107 szczeg\u00f3lnie zachowana. Posta\u0107 komendanta…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30732"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30732"}],"version-history":[{"count":51,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30732\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35054,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30732\/revisions\/35054"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30734"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30732"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30732"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}