{"id":30470,"date":"2019-11-15T23:23:43","date_gmt":"2019-11-15T22:23:43","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=30470"},"modified":"2023-06-05T10:31:13","modified_gmt":"2023-06-05T10:31:13","slug":"30470","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2019\/11\/15\/30470\/","title":{"rendered":"\u015awiat ptak\u00f3w w Auschwitz"},"content":{"rendered":"
\n

\"\"<\/a>Tw\u00f3rcy wystawy „AVIUMY”,<\/span><\/a> przedstawiaj\u0105cej portretowanie ptak\u00f3w i innych obiekt\u00f3w lataj\u0105cych, kt\u00f3rej interesuj\u0105cy wernisa\u017c odby\u0142 w Mi\u0119dzynarodowym Spotkaniu M\u0142odzie\u017cy w O\u015bwi\u0119cimiu 15 listopada 2019 roku, zapewne s\u0142uchali nieraz ich pi\u0119knego \u015bpiewu. <\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Willa komendanta KL Auschwitz<\/figcaption><\/figure>\n

Nie wiemy, czy \u015bpiewu ptak\u00f3w s\u0142ucha\u0142 tak\u017ce komendant Auschwitz, Rudolf H\u0151ss,<\/span><\/a> kt\u00f3ry wraz z\u00a0rodzin\u0105 mieszka\u0142 w willi po\u0142o\u017conej obok ma\u0142ego krematorium nr 1 oraz kolczastych drut\u00f3w otaczaj\u0105cych ob\u00f3z, ale zapewne mog\u0142o mu to si\u0119 zdarzy\u0107.<\/strong><\/p>\n

Warunki mieszkaniowe \u2013 napisze w swoich wspomnieniach Rudolf H\u0151ss<\/span><\/a> <\/strong>\u2013 by\u0142y doskona\u0142e: Dzieci mog\u0142y szale\u0107 do woli, \u017cona mia\u0142a tyle ulubionych kwiat\u00f3w, \u017ce czu\u0142a si\u0119 w\u015br\u00f3d nich jak w raju.<\/em> Sama za\u015b Hedwig H\u0151ss mawia\u0142a: Tu \u017cy\u0107 i tu umiera\u0107.<\/em><\/p>\n

Gabinet jej m\u0119\u017ca, kt\u00f3rego rzemios\u0142em by\u0142a \u015bmier\u0107, znajdowa\u0142 si\u0119 w po\u0142o\u017conym obok willi pi\u0119trowym budynku komendantury obozu, z kt\u00f3rego okien by\u0142o widoczne r\u00f3wnie\u017c krematorium nr 1.<\/p>\n

\"\"<\/a>Wygl\u0105d biura komendanta Rudolfa H\u0151ssa po wyzwoleniu obozu Auschwitz przez \u017co\u0142nierzy sowieckich w styczniu 1945 roku tak opisuje doktor Andrzej Zaorski, kt\u00f3ry wtedy jako student medycyny uczestniczy\u0142 w akcji niesienia pomocy chorym i wycie\u0144czonym, ocala\u0142ym wi\u0119\u017aniom: Zamieszkali\u015bmy w pokoju komendanta obozu w\u00a0O\u015bwi\u0119cimiu. To by\u0142 bardzo obszerny gabinet, mieszcz\u0105cy si\u0119 na pierwszym pi\u0119trze budynku, usytuowanego od strony rzeki. By\u0142 ogrzewany piecem, w kt\u00f3rym sami palili\u015bmy sobie.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>W gabinecie tym Zaorski znalaz\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 w j\u0119zyku niemieckim na temat obserwacji ptak\u00f3w na terenie obozu, w\u00a0kt\u00f3rej niemiecki ornitolog G\u00fcnther Niethammer dzi\u0119kuje komendantowi za umo\u017cliwienie mu przeprowadzenia obserwacji podczas s\u0142u\u017cby w KL Auschwitz: Pami\u0119tam to dobrze dlatego, \u017ce wywar\u0142 na mnie wstrz\u0105saj\u0105ce wra\u017cenie fakt, i\u017c w obozie \u015bmierci mo\u017cna by\u0142o chodzi\u0107 pomi\u0119dzy umieraj\u0105cymi lud\u017ami i ogl\u0105da\u0107 w g\u00f3rze ptaki na drzewach a r\u00f3wnocze\u015bnie nie widzie\u0107, co si\u0119 dooko\u0142a dzieje \u2013 wspomina\u0142 Zaorski.<\/em><\/p>\n

Po latach niemiecki pisarz Arno Surmi\u0144ski napisa\u0142 powie\u015b\u0107 \u201eDie Vogelwelt von Auschwitz\u201d, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w przek\u0142adzie na j\u0119zyk polski \u201e\u015awiat ptak\u00f3w w Auschwitz\u201d. Jej bohaterem jest esesman, z\u00a0wykszta\u0142cenia ornitolog, Hans Grote oraz polski wi\u0119zie\u0144, by\u0142y student historii sztuki, Marek Rogalski.<\/p>\n

\"\"<\/a>Dzieli ich w\u0142a\u015bciwie wszystko, a\u00a0\u0142\u0105cz\u0105 zami\u0142owania ornitologiczne, w tych badaniach Marek ma pomaga\u0107 Grotemu. M\u0142ody wi\u0119zie\u0144 marzy o\u00a0wolno\u015bci, a esesman Grote zdaje si\u0119 nie dostrzega\u0107 umieraj\u0105cych codziennie setkami wi\u0119\u017ani\u00f3w KL Auschwitz i\u00a0z\u0142a panuj\u0105cego wok\u00f3\u0142 siebie.<\/p>\n

Niezwyk\u0142e losy tego niemieckiego esesmana sta\u0142y si\u0119 inspiracj\u0105 do napisania przez Arno Sumi\u0144skiego wspomnianej ksi\u0105\u017cki. Podobn\u0105 powie\u015b\u0107 napisa\u0142 pisarz ira\u0144sko-austriacki Hamid Sadr, zatytu\u0142owan\u0105 \u201eDer Vogelsammler von Auschwitz\u201d (Zbieracz ptak\u00f3w z Auschwitz).<\/p>\n

Bohater tych powie\u015bci jest autentyczn\u0105 postaci\u0105. Podczas wojny jako esesman z za\u0142ogi Auschwitz, prowadzi\u0142 tam badania awifauny, publikuj\u0105c na ten temat wspomnian\u0105 prac\u0119 naukow\u0105.<\/strong><\/p>\n

Wcze\u015bniej G\u00fcnther Niethammer uzyska\u0142 doktorat w Niemczech hitlerowskich w 1933 roku, pracowa\u0142 w muzeach przyrodniczych w Berlinie, Bonn i Wiedniu. Napisa\u0142 wtedy podr\u0119cznik niemieckiego ornitologia, kt\u00f3ra sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z trzech tom\u00f3w. W 1937 roku wst\u0105pi\u0142 on do SS, a w trzy lata p\u00f3\u017aniej, ju\u017c w czasie wojny, rozpocz\u0105\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 wartownicz\u0105 w esesma\u0144skiej za\u0142odze KL Auschwitz.<\/p>\n

\"\"<\/a>R\u00f3wnocze\u015bnie komendant obozu Rudolf H\u00f6ss wyrazi\u0142 zgod\u0119, aby Niethammer zajmowa\u0142 si\u0119 badaniami ornitologicznym w pobli\u017cu obozu. Wkr\u00f3tce\u00a0 opublikowa\u0142 on opracowanie naukowe, zatytu\u0142owane \u201eUwagi na temat ptak\u00f3w Auschwitz\u201d, kt\u00f3re podczas wojny ukaza\u0142o si\u0119 w tomie 52 czasopisma naukowego \u201eAnnals of Natural History Museum\u201d, wydawanego przez Muzeum Przyrodnicze w Wiedniu.<\/p>\n

Opracowanie G\u00fcnthera Niethammera z lat okupacji zachowa\u0142o si\u0119 i obecnie jest przechowywane w bibliotece Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w\u00a0O\u015bwi\u0119cimiu.<\/p>\n

Po wojnie esesman ten ten by\u0142 s\u0105dzony w Krakowie. Ze wzgl\u0119du na przynale\u017cno\u015b\u0107 do za\u0142ogi SS w KL Auschwitz skazano go na osiem lat, a\u00a0potem zmniejszono mu wymiar kary do trzech lat wi\u0119zienia. Po jej odbyciu w polskich wi\u0119zieniach powr\u00f3ci\u0142 do Republiki Federalnej Niemiec, gdzie podj\u0105\u0142 ponownie prac\u0119 w muzeum w Bonn.<\/p>\n

\"\"<\/a>W 1951 roku G\u00fcnther Niethammer habilitowa\u0142 si\u0119, a w sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 w Bonn mianowany profesorem. Od 1968 do 1973 roku by\u0142 przewodnicz\u0105cym niemieckiego stowarzyszenia ornitologicznego. Napisa\u0142 tak\u017ce kilkutomowe opracowanie, zatytu\u0142owane \u201ePtaki Europy\u201d.<\/p>\n

W 1971 roku autor tego dzie\u0142a zamieszka\u0142 w\u00a0Meckenheim-Merl ko\u0142o Bonn, gdzie zmar\u0142 podczas polowania 14 stycznia 1974 roku na niewydolno\u015b\u0107 serca.<\/p>\n

Zupe\u0142nie przypadkowo kilka lat temu uzyska\u0142em, odnaleziony na terenie O\u015bwi\u0119cimia, album\u201eAus Deutschlands Vogelwelt\u201d, wydany w Niemczech w 1932 roku, z kt\u00f3rego pochodz\u0105 za\u0142\u0105czone do tego tekstu rysunki ptak\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a>Mo\u017cna przypuszcza\u0107, chocia\u017c mo\u017ce to by\u0107 nieprawd\u0105, \u017ce ksi\u0105\u017cka ta kiedy\u015b by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 G\u00fcnthera Niethammera i stanowi\u0142a dla niego cenn\u0105 pomoc w prowadzonych przez niego badaniach ornitologicznych w epoce piec\u00f3w krematoryjnych w O\u015bwi\u0119cimiu podczas drugiej wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n

Kilka lat temu dr Eugeniusz Nowak, mieszkaj\u0105cy w Niemczech, po\u015bwi\u0119ci\u0142\u00a0G\u00fcntherowi Niethammerowi obszerny rozdzia\u0142 w swojej ksi\u0105\u017cce „Ludzie nauki w czasach najtrudniejszych. Wspomnienia o przyrodnikach”, Pozna\u0144 2013. Warto si\u0119 z nim zapozna\u0107, jest bardzo ciekawie napisany.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 15 listopada 2019 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tw\u00f3rcy wystawy „AVIUMY”, przedstawiaj\u0105cej portretowanie ptak\u00f3w i innych obiekt\u00f3w lataj\u0105cych, kt\u00f3rej interesuj\u0105cy wernisa\u017c odby\u0142 w Mi\u0119dzynarodowym Spotkaniu M\u0142odzie\u017cy w O\u015bwi\u0119cimiu 15 listopada 2019 roku, zapewne s\u0142uchali nieraz ich pi\u0119knego \u015bpiewu. Nie wiemy, czy \u015bpiewu ptak\u00f3w s\u0142ucha\u0142 tak\u017ce komendant Auschwitz, Rudolf H\u0151ss, kt\u00f3ry wraz z\u00a0rodzin\u0105 mieszka\u0142 w willi po\u0142o\u017conej obok ma\u0142ego krematorium nr 1 oraz kolczastych …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":30472,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Aviumy_plakat.jpg",1072,1553,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Aviumy_plakat-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Aviumy_plakat-207x300.jpg",104,150,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Aviumy_plakat.jpg",768,1113,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Aviumy_plakat-706x1024.jpg",207,300,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Aviumy_plakat.jpg",1060,1536,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Aviumy_plakat.jpg",1072,1553,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Tw\u00f3rcy wystawy „AVIUMY”, przedstawiaj\u0105cej portretowanie ptak\u00f3w i innych obiekt\u00f3w lataj\u0105cych, kt\u00f3rej interesuj\u0105cy wernisa\u017c odby\u0142 w Mi\u0119dzynarodowym Spotkaniu M\u0142odzie\u017cy w O\u015bwi\u0119cimiu 15 listopada 2019 roku, zapewne s\u0142uchali nieraz ich pi\u0119knego \u015bpiewu. Nie wiemy, czy \u015bpiewu ptak\u00f3w s\u0142ucha\u0142 tak\u017ce komendant Auschwitz, Rudolf H\u0151ss, kt\u00f3ry wraz z\u00a0rodzin\u0105 mieszka\u0142 w willi po\u0142o\u017conej obok ma\u0142ego krematorium nr 1 oraz kolczastych…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30470"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30470"}],"version-history":[{"count":81,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30470\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37215,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30470\/revisions\/37215"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30472"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30470"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30470"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30470"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}