{"id":29890,"date":"2019-10-25T13:18:20","date_gmt":"2019-10-25T12:18:20","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=29890"},"modified":"2021-10-17T11:29:50","modified_gmt":"2021-10-17T11:29:50","slug":"ocaleni-cudem-w-kl-auschwitz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2019\/10\/25\/ocaleni-cudem-w-kl-auschwitz\/","title":{"rendered":"Ocaleni cudem w KL Auschwitz"},"content":{"rendered":"
\n

Pod \u015acian\u0105 Strace\u0144 na dziedzi\u0144cu bloku nr 11 rozstrzelano kilka tysi\u0119cy wi\u0119\u017ani\u00f3w, g\u0142ownie Polak\u00f3w. Czasami zdarza\u0142y si\u0119 jednak pomy\u0142ki i zamierzano rozstrzela\u0107 innego wi\u0119\u017ania ni\u017c ten, kt\u00f3rego nazwisko by\u0142o umieszczone na li\u015bcie skaza\u0144c\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Wac\u0142aw Maliszewski, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

W dniu 28 pa\u017adziernika 1942 roku szcz\u0119\u015bliwie\u00a0ocala\u0142 wyznaczony pomy\u0142kowo na rozstrzelanie Wac\u0142aw Maliszewski (nr\u00a0 59195): Zostali\u015bmy doprowadzeni do bloku nr 11, gdzie na dziedzi\u0144cu tego bloku polecono nam si\u0119 rozebra\u0107 i ka\u017cdemu wypisano na piersi jego obozowy numer. Po zako\u0144czeniu tych czynno\u015bci wprowadzono nas do pomieszcze\u0144 znajduj\u0105cych si\u0119 na parterze wspomnianego bloku. (\u2026) Palitzsch zacz\u0105\u0142 odczytywa\u0107 z listy numery wi\u0119\u017ani\u00f3w. Ka\u017cdy z wyczytanych musia\u0142 potwierdzi\u0107 swoj\u0105 obecno\u015b\u0107. Na zako\u0144czenie zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do nas z zapytaniem, czy jest taki wi\u0119zie\u0144, kt\u00f3rego numeru nie wyczyta\u0142. Poniewa\u017c nie s\u0142ysza\u0142em, aby odczyta\u0142 m\u00f3j numer, zg\u0142osi\u0142em si\u0119 do niego. Palitzsch jeszcze raz przegl\u0105dn\u0105\u0142 spis, popatrzy\u0142 si\u0119 na m\u00f3j numer, jaki mia\u0142em wypisany na piersi i wreszcie zapyta\u0142 o nazwisko i imi\u0119. Otrzymawszy odpowied\u017a, wyszed\u0142 z\u00a0bloku. Po jakim\u015b czasie jeden z funkcyjnych wywo\u0142a\u0142 m\u00f3j numer, a kiedy podszed\u0142em do niego, poleci\u0142 mi natychmiast odszuka\u0107 sw\u00f3j pasiak ze stosu ubra\u0144. (\u2026) Wieczorem dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce na moje miejsce wezwany zosta\u0142 m\u00f3j brat stryjeczny, Romuald Maliszewski (nr 50955)”.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>
Bogdan Gli\u0144ski, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Takie prze\u017cycie spotka\u0142o r\u00f3wnie\u017c Bogdana Gli\u0144skiego (nr 11958), kt\u00f3ry przez cztery miesi\u0105ce przebywa\u0142 w bunkrach bloku nr 11 i zapami\u0119ta\u0142\u00a0 kilka \u201ewybi\u00f3rek\u201d, podczas kt\u00f3rych esesmani chodzili od celi do celi, wywo\u0142uj\u0105c z przygotowanej wcze\u015bniej listy skaza\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli by\u0107 rozstrzelani.<\/p>\n

Podczas jednej z\u00a0tych wybi\u00f3rek, przed Bo\u017cym Narodzeniem 1942 roku, otwar\u0142y si\u0119 drzwi celi nr 20, w kt\u00f3rej Gli\u0144ski pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 starszego celi i zobowi\u0105zany by\u0142 zameldowa\u0107 w niej stan wi\u0119\u017ani\u00f3w, gdy to zrobi\u0142, us\u0142ysza\u0142 jak kierownik obozu Hans Aumeier wrzasn\u0105\u0142: Gli\u0144ski raus (\u2026)<\/em> i\u00a0kopniakiem przyspieszy\u0142 jego wyj\u015bcie na korytarz. Gli\u0144ski postanowi\u0142 walczy\u0107 o\u00a0swoje \u017cycie i nie poddawa\u0107 si\u0119. Pomog\u0142a mu w\u00a0tym dobra znajomo\u015b\u0107 niemieckiego.<\/p>\n

Zwr\u00f3ci\u0142em si\u0119 wi\u0119c do Aumaiera m\u00f3wi\u0105\u0107: \u201eHerr Lagerf\u00fchrer, mein Unterschungsoffizier ist Lachmann\u201d.\u00a0 Trzeba doda\u0107, \u017ce Lachmanna przy tym nie by\u0142o. Moje odezwanie si\u0119 zmitygowa\u0142o Aumeiera, kt\u00f3ry kaza\u0142 mi powt\u00f3rzy\u0107 swoje nazwisko. W\u00f3wczas stwierdzi\u0142 swoj\u0105 pomy\u0142k\u0119 m\u00f3wi\u0105c: \u201eAch so ! Gestwi\u0144ski soll erschossen werden\u201d (No tak, to Gestwi\u0144ski ma by\u0107 rozstrzelany). Wi\u0119c kazano mi wst\u0105pi\u0107 do celi. By\u0142em uratowany.<\/em><\/p>\n

Maksymilian Gestwi\u0144ski (nr 63128) zosta\u0142 rozstrzelany 3 marca 1943 roku, natomiast Bogdan Gli\u0144ski prze\u017cy\u0142 pobyt w niemieckich obozach; po wojnie by\u0142 wybitnym lekarzem i znanym naukowcem w dziedzinie onkologii. Zmar\u0142 w Krakowie w 2017 roku.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Stefan Kluska, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

„Dnia 3 marca 1943 roku przybyli do bunkra w celu dokonania selekcji nast\u0119puj\u0105cy esesmani: Grabner, Aumeier, Wo\u017anica, Boger i inni. (…) Z celi nr 20 w\u00f3wczas wybrano: Alfreda\u00a0St\u00f6ssla, Maksymiliana Gestwi\u0144skiego i mnie na rozstrzelanie” – podaje w swojej relacji Stefan Kluska (nr 5721). Kiedy rozebrany do naga oczekiwa\u0142\u00a0 wraz z innymi skaza\u0144cami na egzekucj\u0119, nieoczekiwanie jeden z esesman\u00f3w kopn\u0105\u0142 go w krzy\u017ce, nakazuj\u0105c mu, aby natychmiast ubra\u0142 si\u0119. Niedosz\u0142y skazaniec zosta\u0142 uratowany, nie znaj\u0105c przyczyny swojego ocalenia.<\/p>\n

Stefan Kluska tak relacjonuje dalszy przebieg tamtych tragicznych zdarze\u0144: „Blockf\u00fchrer bloku nr 11, esesman M\u00fcller kaza\u0142 mi i\u015b\u0107 za sob\u0105 na plac egzekucyjny, abym pomaga\u0142 przy przenoszeniu zw\u0142ok (…). Wi\u0119\u017aniowie doprowadzeni byli po dw\u00f3ch z \u0142azienki pod \u015acian\u0119 \u015amierci. Rozstrzeliwano ich nago. (…) W samym k\u0105cie po prawej stronie mi\u0119dzy blokiem nr 11 a murem, na kt\u00f3rym by\u0142a oparta z p\u0142yt supremy \u015aciana Strace\u0144, znajdowa\u0142a si\u0119 niedu\u017ca g\u00f3ra piachu i jeden z wi\u0119\u017ani\u00f3w funkcyjnych, pracuj\u0105cy w bloku nr 11, podsypywa\u0142 piasek w miejsce, gdzie pada\u0142y cia\u0142a zabitych, aby krew nie bryzga\u0142a na dokonuj\u0105cego egzekucj\u0119. Po dokonaniu zbrodni esesmani opu\u015bcili plac egzekucyjny, a mnie esesman\u00a0M\u00fcller zaprowadzi\u0142 z powrotem tej celi, z kt\u00f3rej mnie wybrano na \u015bmier\u0107”.<\/p>\n

Stefan Kluska prze\u017cy\u0142 pobyt w niemieckich obozach koncentracyjnych, po wojnie zmieni\u0142 sobie nazwisko na Boraty\u0144ski, mieszka\u0142 w Krakowie.<\/p>\n

Podobn\u0105 sytuacj\u0119 prze\u017cy\u0142 wi\u0119zie\u0144 Edward Kiczmachowski (nr 3414), kt\u00f3ry wraz z\u00a0innymi wybranymi na \u201erozwa\u0142k\u0119\u201d z cel aresztu obozowego zosta\u0142 wyprowadzony do umywalni, znajduj\u0105cej si\u0119 na parterze bloku nr 11. Tam kapo Jakub Kozalczyk <\/span><\/a><\/strong>poleci\u0142 wszystkim rozebra\u0107 si\u0119 do naga, namoczy\u0142 im piersi wod\u0105, a nast\u0119pnie wypisa\u0142 wi\u0119\u017aniom na nich du\u017cymi cyframi numery obozowe. Potem wyprowadza\u0142 po dw\u00f3ch skaza\u0144c\u00f3w, trzymaj\u0105c ich za r\u0119ce, na dziedziniec tego bloku, gdzie dw\u00f3ch esesman\u00f3w strzela\u0142o ofiarom w ty\u0142 g\u0142owy. Zw\u0142oki zamordowanych Jakub odrzuca\u0142 pod blok nr 10, a potem odwo\u017cono je do krematorium na wozach, kt\u00f3re ci\u0105gn\u0119li wi\u0119\u017aniowie.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Maksymilian Grabner<\/figcaption><\/figure>\n

Przebieg egzekucji obserwowa\u0142 szef obozowego gestapo Maksymilian Grabner, stoj\u0105c ko\u0142o sto\u0142u, wyniesionego na podw\u00f3rze, na kt\u00f3rym by\u0142y roz\u0142o\u017cone akta wi\u0119\u017ani\u00f3w, skazanych w tym dniu na rozstrzelanie.<\/p>\n

Jako ostatni mia\u0142 by\u0107 stracony Edward Kiczmachowski. By\u0142 on tak os\u0142abiony, \u017ce nie m\u00f3g\u0142 i\u015b\u0107 o w\u0142asnych si\u0142ach i\u00a0Jakub Kozelczuk musia\u0142 wzi\u0105\u0107 go na r\u0119ce. Kiedy ni\u00f3s\u0142 mnie po schodkach na podw\u00f3rze <\/em>\u2013 relacjonowa\u0142 Edward Kiczmachowski \u2013 sprawdzono jeszcze raz m\u00f3j numer obozowy (\u2026). Grabner spyta\u0142 mnie, sk\u0105d znam tak dobrze j\u0119zyk niemiecki, na co odpowiedzia\u0142em, \u017ce urodzi\u0142em si\u0119\u00a0 w Niemczech i\u00a0tam chodzi\u0142em do niemieckiej szko\u0142y. Zapyta\u0142 mnie jeszcze, gdzie s\u0105 moi rodzice ? \u2013 odpowiedzia\u0142em, \u017ce w Niemczech. (\u2026) Grabner kaza\u0142 Jakubowi z\u00a0powrotem zanie\u015b\u0107 mnie do bunkra, do innej celi.<\/em><\/p>\n

Maksymilian Grabner by\u0142 Austriakiem, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 w\u00a0Wiedniu i tam pracowa\u0142 jako policjant. Dzi\u0119ki pe\u0142nionemu potem w KL Auschwitz stanowisku Grabner posiada\u0142 niemal niczym nieograniczon\u0105 w\u0142adz\u0119, b\u0119d\u0105c jako szef obozowego gestapo prawdziwym postrachem wi\u0119\u017ani\u00f3w, To on bezpo\u015brednio odpowiada\u0142 za zbrodnie pope\u0142nione w Bloku \u015amierci (blok nr 11) i pod \u015acian\u0105 Strace\u0144.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Hans Aumeier<\/figcaption><\/figure>\n

Po wojnie\u00a0 podczas tego samego procesu przed Najwy\u017cszym Trybuna\u0142em Narodowym w Krakowie w grudniu 1947 roku wraz z Maksymilianem Grabnerem skazany zosta\u0142 na \u015bmier\u0107 kierownik obozu Hans Aumaier. Obydwaj zostali powieszeni\u00a0 w krakowskim wi\u0119zieniu Montelupich 24 stycznia 1948 roku. Sprawiedliwo\u015bci sta\u0142o si\u0119 zado\u015b\u0107.<\/p>\n

W czasie funkcjonowania KL Auschwitz w za\u0142odze obozowej s\u0142u\u017cy\u0142o ponad osiem tysi\u0119cy esesman\u00f3w oraz oko\u0142o dwie\u015bcie nadzorczy\u0144. Najwi\u0119cej spo\u015br\u00f3d nich zosta\u0142o os\u0105dzonych w Polsce. Czytaj:<\/span><\/strong> Najwi\u0119ksza egzekucja <\/span>w KL Auschwitz<\/span><\/strong><\/a><\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 25 pa\u017adziernika 2019 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pod \u015acian\u0105 Strace\u0144 na dziedzi\u0144cu bloku nr 11 rozstrzelano kilka tysi\u0119cy wi\u0119\u017ani\u00f3w, g\u0142ownie Polak\u00f3w. Czasami zdarza\u0142y si\u0119 jednak pomy\u0142ki i zamierzano rozstrzela\u0107 innego wi\u0119\u017ania ni\u017c ten, kt\u00f3rego nazwisko by\u0142o umieszczone na li\u015bcie skaza\u0144c\u00f3w. W dniu 28 pa\u017adziernika 1942 roku szcz\u0119\u015bliwie\u00a0ocala\u0142 wyznaczony pomy\u0142kowo na rozstrzelanie Wac\u0142aw Maliszewski (nr\u00a0 59195): Zostali\u015bmy doprowadzeni do bloku nr 11, gdzie …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":29891,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Bogdan-Gli\u0144ski.jpg",900,414,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Bogdan-Gli\u0144ski-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Bogdan-Gli\u0144ski-300x138.jpg",150,69,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Bogdan-Gli\u0144ski.jpg",768,353,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Bogdan-Gli\u0144ski.jpg",300,138,false],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Bogdan-Gli\u0144ski.jpg",900,414,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Bogdan-Gli\u0144ski.jpg",900,414,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Pod \u015acian\u0105 Strace\u0144 na dziedzi\u0144cu bloku nr 11 rozstrzelano kilka tysi\u0119cy wi\u0119\u017ani\u00f3w, g\u0142ownie Polak\u00f3w. Czasami zdarza\u0142y si\u0119 jednak pomy\u0142ki i zamierzano rozstrzela\u0107 innego wi\u0119\u017ania ni\u017c ten, kt\u00f3rego nazwisko by\u0142o umieszczone na li\u015bcie skaza\u0144c\u00f3w. W dniu 28 pa\u017adziernika 1942 roku szcz\u0119\u015bliwie\u00a0ocala\u0142 wyznaczony pomy\u0142kowo na rozstrzelanie Wac\u0142aw Maliszewski (nr\u00a0 59195): Zostali\u015bmy doprowadzeni do bloku nr 11, gdzie…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29890"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29890"}],"version-history":[{"count":43,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29890\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35061,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29890\/revisions\/35061"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29891"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29890"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29890"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}