{"id":28384,"date":"2019-03-09T13:32:15","date_gmt":"2019-03-09T13:32:15","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=28384"},"modified":"2021-10-31T11:01:07","modified_gmt":"2021-10-31T11:01:07","slug":"28384","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2019\/03\/09\/28384\/","title":{"rendered":"Wysiedlenie \u017byd\u00f3w z O\u015bwi\u0119cimia"},"content":{"rendered":"
\n

\"\"<\/a>Siedemdziesi\u0105t osiem lat temu, 26 lutego 1941 roku, zwierzchnik SS Heinrich Himmler wyda\u0142 zarz\u0105dzenie o wysiedleniu ludno\u015bci \u017cydowskiej z O\u015bwi\u0119cimia do gett w Chrzanowie, B\u0119dzinie i Sosnowcu. <\/strong>Akcj\u0119 wysiedle\u0144cz\u0105 rozpocz\u0119to 9 marca 1941 roku.<\/strong><\/p>\n

Wed\u0142ug \u00a0spisu \u00a0ludno\u015bci, \u00a0kt\u00f3ry \u00a0Niemcy \u00a0przeprowadzili \u00a0jesieni\u0105 \u00a0w 1940 roku, O\u015bwi\u0119cim liczy\u0142 11,2 tys. mieszka\u0144c\u00f3w, w tym 7613 \u017byd\u00f3w.<\/p>\n

Pierwsze transporty wysiedlonych \u017byd\u00f3w z O\u015bwi\u0119cimia skierowano do Chrzanowa. Kolejne deportacje zosta\u0142y przeprowadzone od 2 do 7 kwietnia. Niemcy wywie\u017ali w\u00f3wczas do B\u0119dzina i Sosnowca ponad 5 tysi\u0119cy os\u00f3b.<\/p>\n

Z kolei te getta ostatecznie zlikwidowano w sierpniu 1943 roku. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 o\u015bwi\u0119cimskich \u017byd\u00f3w zosta\u0142a zg\u0142adzona w KL Auschwitz, utworzonym przez Niemc\u00f3w w ich rodzinnym mie\u015bcie. Nieliczni tylko prze\u017cyli.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d setek zezna\u0144 by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w KL Auschwitz, przechowywanych w archiwum Muzeum Auschwitz-Birkenau, zawartych w ponad stu tomach akt z dw\u00f3ch proces\u00f3w przed Najwy\u017cszym Trybuna\u0142em Narodowym w Polsce \u2013 komendanta obozu Rudolfa H\u0151ssa w Warszawie i czterdziestu cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi tego obozu w Krakowie \u2013 kt\u00f3re toczy\u0142y si\u0119 w 1947 roku, zwr\u00f3ci\u0142em uwag\u0119 na zeznanie \u017byda o\u015bwi\u0119cimskiego, Karola Lehrera.<\/strong><\/p>\n

Ten \u015bwiadek, kt\u00f3rego zeznanie jest zawarte w aktach procesu Rudolfa H\u0151ssa, urodzi\u0142 si\u0119 w O\u015bwi\u0119cimiu 13 marca 1922 roku. Na to jego zeznanie powo\u0142uje si\u0119 tak\u017ce kilkakrotnie Lucyna Filip w swojej ksi\u0105\u017cce, zatytu\u0142owanej \u201e\u017bydzi w O\u015bwi\u0119cimiu 1918-1941\u201d, wydanej w 2003 \"\"<\/a>roku.<\/p>\n

Warto \u00a0przytoczy\u0107 \u00a0obszerne \u00a0fragmenty \u00a0z \u00a0zeznania Karola \u00a0Lehrera:\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 W chwili wkroczenia Niemc\u00f3w do Polski przebywa\u0142em w swoim rodzinnym mie\u015bcie O\u015bwi\u0119cimiu. Pierwsze miesi\u0105ce by\u0142y spokojne i poza drobnymi szykanami w odniesieniu do \u017byd\u00f3w nic godnego uwagi nie dzia\u0142o si\u0119. W po\u0142owie kwietnia 1940 r. przyjecha\u0142o dw\u00f3ch cz\u0142onk\u00f3w SS (\u2026), a po up\u0142ywie tygodnia przyjecha\u0142a ju\u017c ca\u0142a kompania SS. Oficerowie nie mieszkali na sta\u0142e w O\u015bwi\u0119cimiu, doje\u017cd\u017cali tylko samochodami. Zorganizowano w\u00f3wczas przymusow\u0105 prac\u0119, kt\u00f3ra polega\u0142a na tym, \u017ce gmina \u017cydowska musia\u0142a codziennie dostarczy\u0107 250 do 300 os\u00f3b do pracy nad uporz\u0105dkowaniem by\u0142ych koszar, na terenie kt\u00f3rych powsta\u0142 potem ob\u00f3z. Mniej wi\u0119cej trzy razy w tygodniu ka\u017cdy m\u0119\u017cczyzna z O\u015bwi\u0119cimia, kt\u00f3ry by\u0142 \u017bydem, musia\u0142 do niej chodzi\u0107. Zast\u0119pstwo by\u0142o jednak mo\u017cliwe i bogatsi wykupywali si\u0119. (\u2026) Praca by\u0142a bardzo uci\u0105\u017cliwa, gdy\u017c musieli\u015bmy wszystko wykonywa\u0107 biegiem, a najdrobniejsze uchybienia by\u0142y karane biciem tak, \u017ce cz\u0119sto musieli\u015bmy nosi\u0107 do domu od 10 do 12 pobitych, kt\u00f3rzy nie mogli i\u015b\u0107 o w\u0142asnych si\u0142ach. Na terenie koszar pracowali\u015bmy do czerwca 1940 r.<\/em><\/p>\n

Dalej w swoich zeznaniach Karol Lehrer relacjonuje, \u017ce wykonuj\u0105c powy\u017csz\u0105 prac\u0119, widzia\u0142 jak do Monopolu tytoniowego przywieziono pierwszy transport wi\u0119\u017ani\u00f3w Polak\u00f3w 14 czerwca 1940 roku: Ze s\u0142yszenia wiem, \u017ce prawie codziennie zacz\u0119\u0142y przychodzi\u0107 transporty wi\u0119\u017ani\u00f3w Polak\u00f3w. Czy mi\u0119dzy nimi byli \u017bydzi? \u2013 tego nie wiem, w ka\u017cdym razie sam widzia\u0142em, \u017ce ob\u00f3z zacz\u0105\u0142 si\u0119 zaludnia\u0107. Gdy opuszcza\u0142em O\u015bwi\u0119cim w dniu 7 kwietnia 1941 r. mia\u0142o w nim ju\u017c by\u0107 oko\u0142o kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0119cy wi\u0119\u017ani\u00f3w i r\u00f3wnie\u017c krematorium by\u0142o ju\u017c u\u017cywane. Moniek Jurkowski chodzi\u0142 z ramienia gminy \u017cydowskiej do obozu i wykupywa\u0142 prochy spalonych \u017byd\u00f3w. By\u0142o to jeszcze w 1940 r., ale trudno poda\u0107 mi dok\u0142adn\u0105 dat\u0119.<\/em><\/p>\n

Karol Lehrer opisuje tak\u017ce aresztowania w\u015br\u00f3d inteligencji polskiej w O\u015bwi\u0119cimiu wiosn\u0105 i jesieni\u0105 1940 roku. Aresztowani zostali wywiezieni do obozu koncentracyjnego w Dachau. Z kolei jesieni\u0105 tego roku kilkuset \u017byd\u00f3w z O\u015bwi\u0119cimia wywieziono do oboz\u00f3w pracy na Dolnym \u015al\u0105sku. Zeznaj\u0105cy podaje tak\u017ce, \u017ce: R\u00f3wnie\u017c w marcu 1941 r. nast\u0105pi\u0142y pierwsze przesiedlenia Polak\u00f3w (\u2026) z O\u015bwi\u0119cimia do Generalnego Gubernatorstwa. Akcje te przeprowadza\u0142a specjalnie do tego wyznaczona policja z udzia\u0142em cz\u0142onk\u00f3w SS. Wolno by\u0142o ze sob\u0105 zabra\u0107 20 z\u0142otych oraz baga\u017c r\u0119czny, czasu do pakowania dawano oko\u0142o 20 minut, zale\u017ca\u0142o to od policjanta.<\/em><\/p>\n

Sam Karol Lehrer wkr\u00f3tce zosta\u0142 tak\u017ce wywieziony: Na pocz\u0105tku kwietnia 1941 r. wywieziono oko\u0142o pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w z O\u015bwi\u0119cimia do Sosnowca i B\u0119dzina, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych r\u00f3wnie\u017c i ja znalaz\u0142em si\u0119. (\u2026) Pozwolono w\u00f3wczas wszystko zabra\u0107, by\u0142y nawet poci\u0105gi na meble, o kt\u00f3re wystara\u0142a si\u0119 gmina \u017cydowska. Od 2 do 7 kwietnia 1941 r. trwa\u0142o to przewiezienie.<\/em><\/p>\n

W\u015br\u00f3d wywiezionych do Sosnowca by\u0142 tak\u017ce Karol Lehrer, kt\u00f3rego w nowym miejscu pobytu zatrudniono w instytucji, pracuj\u0105cej dla cel\u00f3w wojennych. Z ko\u0144cem 1942 roku zacz\u0119to w Sosnowcu i B\u0119dzinie tworzy\u0107 getta \u017cydowskie, kt\u00f3rych ostateczna likwidacja nast\u0105pi\u0142a 1 sierpnia 1943 roku:<\/p>\n

W czasie tej akcji by\u0142o bardzo du\u017co trup\u00f3w, kt\u00f3re zaraz wywo\u017cono samochodami ci\u0119\u017carowymi. Przy zastrzeleniu nikogo nie by\u0142em. W czasie tej akcji zgin\u0105\u0142 m\u00f3j brat Leon Lehrer. Mnie wraz z dwustu m\u0142odymi \u017bydami (\u2026) wywieziono do obozu pracy przymusowej w Annabergu. Z opowiada\u0144 wiem, \u017ce transporty, kt\u00f3re wysz\u0142y z Sosnowca i B\u0119dzina w dniach 2 i sierpnia 1943 r. posz\u0142y do O\u015bwi\u0119cimia wprost do kom\u00f3r gazowych.<\/em><\/p>\n

Ostatecznie Karol Lehrer, przebywaj\u0105cy w kilku obozach pracy na \u015al\u0105sku, w pa\u017adzierniku 1943 roku zosta\u0142 przeniesiony do po\u0142o\u017conego w g\u00f3rach podobozu Gross-Rosen w Waldenburgu, gdzie wyzwolili go \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej 8 maja 1945 roku.<\/p>\n

Karol Lehrer swoje zeznania z\u0142o\u017cy\u0142 15 i 18 wrze\u015bnia 1945 roku w Wiesbaden na terenie Niemiec. Dalszych powojennych los\u00f3w tego o\u015bwi\u0119cimskiego \u017byda, kt\u00f3ry jako jeden z nielicznych prze\u017cy\u0142 Holocaust, nie uda\u0142o mi si\u0119 ustali\u0107.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 9 marca 2019 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Siedemdziesi\u0105t osiem lat temu, 26 lutego 1941 roku, zwierzchnik SS Heinrich Himmler wyda\u0142 zarz\u0105dzenie o wysiedleniu ludno\u015bci \u017cydowskiej z O\u015bwi\u0119cimia do gett w Chrzanowie, B\u0119dzinie i Sosnowcu. Akcj\u0119 wysiedle\u0144cz\u0105 rozpocz\u0119to 9 marca 1941 roku. Wed\u0142ug \u00a0spisu \u00a0ludno\u015bci, \u00a0kt\u00f3ry \u00a0Niemcy \u00a0przeprowadzili \u00a0jesieni\u0105 \u00a0w 1940 roku, O\u015bwi\u0119cim liczy\u0142 11,2 tys. mieszka\u0144c\u00f3w, w tym 7613 \u017byd\u00f3w. Pierwsze transporty …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":28386,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[657],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/deportacja.jpg",750,400,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/deportacja-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/deportacja-300x160.jpg",150,80,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/deportacja.jpg",750,400,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/deportacja.jpg",300,160,false],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/deportacja.jpg",750,400,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/deportacja.jpg",750,400,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Siedemdziesi\u0105t osiem lat temu, 26 lutego 1941 roku, zwierzchnik SS Heinrich Himmler wyda\u0142 zarz\u0105dzenie o wysiedleniu ludno\u015bci \u017cydowskiej z O\u015bwi\u0119cimia do gett w Chrzanowie, B\u0119dzinie i Sosnowcu. Akcj\u0119 wysiedle\u0144cz\u0105 rozpocz\u0119to 9 marca 1941 roku. Wed\u0142ug \u00a0spisu \u00a0ludno\u015bci, \u00a0kt\u00f3ry \u00a0Niemcy \u00a0przeprowadzili \u00a0jesieni\u0105 \u00a0w 1940 roku, O\u015bwi\u0119cim liczy\u0142 11,2 tys. mieszka\u0144c\u00f3w, w tym 7613 \u017byd\u00f3w. Pierwsze transporty…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28384"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28384"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28384\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35234,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28384\/revisions\/35234"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}