{"id":27890,"date":"2019-01-11T14:54:47","date_gmt":"2019-01-11T13:54:47","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=27890"},"modified":"2021-10-17T11:30:40","modified_gmt":"2021-10-17T11:30:40","slug":"martyrologia-polakow-w-kl-auschwitz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2019\/01\/11\/martyrologia-polakow-w-kl-auschwitz\/","title":{"rendered":"Zapominana martyrologia Polak\u00f3w w KL Auschwitz"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\"\"<\/a>Wkr\u00f3tce minie 74. rocznica wyzwolenia KL Auschwitz, kt\u00f3ry funkcjonowa\u0142 jako niemiecki nazistowski ob\u00f3z, gdzie masowo gin\u0119li Polacy, o czym nie zawsze si\u0119 dzisiaj pami\u0119ta, szczeg\u00f3lnie na Zachodzie. Z mojej rodziny sze\u015b\u0107 os\u00f3b zgin\u0119\u0142o w KL Auschwitz, w tym\u00a0brat mojego ojca i dw\u00f3ch moich kuzyn\u00f3w.<\/span><\/a><\/strong><\/div>\n<\/div>\n
\n
\n

Obecnie na terenach tego najwi\u0119kszego by\u0142ego niemieckiego obozu jedynym symbolem religijnym upami\u0119tniaj\u0105cym\u00a0martyrologi\u0119 Polak\u00f3w, prawie samych chrze\u015bcijan, jest krzy\u017c na terenie\u00a0poobozowej \u017cwirowni<\/span><\/a> znajduj\u0105cej si\u0119 poza ogrodzeniem dawnego obozu\u00a0macierzystego w O\u015bwi\u0119cimiu, czyli KL Auschwitz I. <\/strong><\/p>\n

W \u017cwirowni tej podczas\u00a0morderczej pracy gin\u0119li masowo wi\u0119\u017aniowie karnej kompanii, g\u0142\u00f3wnie\u00a0Polacy i polscy \u017bydzi, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych zdarzali si\u0119 te\u017c katolicy. Krzy\u017c\u00a0ten jest usytuowany r\u00f3wnie\u017c bardzo blisko bloku nr 11, zwanego\u00a0Blokiem\u00a0\u015amierci.<\/span><\/a> Na dziedzi\u0144cu tego bloku Niemcy rozstrzelali pod \u015acian\u0105 Strace\u0144\u00a0co najmniej kilka tysi\u0119cy Polak\u00f3w. <\/strong><\/p>\n

Nie nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zapomina\u0107, \u017ce na parterze w bloku nr 11, oczekuj\u0105c na „s\u0105d dora\u017any”, przebywali wi\u0119\u017aniowie policyjni, <\/span><\/a>kt\u00f3rych w wi\u0119kszo\u015bci skazywano na \u015bmier\u0107 i natychmiast mordowano. Byli nimi polscy wi\u0119\u017aniowie polityczni, pochodz\u0105cy z rejencji katowickiej. <\/strong>Zobacz: Liczba ofiar w KL Auschwitz<\/span><\/a><\/strong><\/p>\n

<\/span><\/a><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Wspomniany krzy\u017c by\u0142 elementem\u00a0o\u0142tarza, przy kt\u00f3rym na terenie by\u0142ego obozu Auschwitz II-Birkenau w\u00a0czerwcu 1979 r., podczas pierwszej pielgrzymki do Polski, Msz\u0119 \u015bw.\u00a0odprawi\u0142 Jan Pawe\u0142 II. W 1988 r., za zgod\u0105 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, krzy\u017c\u00a0ten zosta\u0142 przeniesiony w procesji na \u017cwirowisko.<\/p>\n

Poza granicami\u00a0Polski \u2013 ta polska i nie\u017cydowska martyrologia \u2013 jest nadal ma\u0142o znana.\u00a0St\u0105d te\u017c nale\u017cy wci\u0105\u017c przypomina\u0107, \u017ce KL Auschwitz-Birkenau nie jest \u2013\u00a0tak jak tereny miejsc masowej zag\u0142ady \u017byd\u00f3w w Be\u0142\u017ccu czy Sobiborze \u2013 prawie wy\u0142\u0105cznie i jedynie cmentarzem \u017cydowskim.<\/p>\n

W pierwszej cz\u0119\u015bci KL\u00a0Auschwitz, czyli w obozie macierzystym w O\u015bwi\u0119cimiu, \u015bmier\u0107 ponios\u0142o\u00a0kilkadziesi\u0105t lub mo\u017ce jedynie \u00a0kilkana\u015bcie tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w. Stanowi to\u00a0kilka procent z og\u00f3lnej liczby oko\u0142o miliona \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy zgin\u0119li\u00a0przede wszystkim w komorach gazowych oddalonej o trzy kilometry drugiej\u00a0cz\u0119\u015bci obozu KL Auschwitz II-Birkenau, czyli w Brzezince (oko\u0142o 900\u00a0tys.). Ponadto w tej drugiej cz\u0119\u015bci obozu, kt\u00f3rej budow\u0119 rozpocz\u0119to w\u00a0pa\u017adzierniku 1941 r., jako zarejestrowani wi\u0119\u017aniowie gin\u0119li razem \u017bydzi,\u00a0Polacy, Romowie, je\u0144cy sowieccy i wi\u0119\u017aniowie innych narodowo\u015bci.<\/p>\n

\"\"<\/a>\u017bydzi przede wszystkim byli masowo mordowani w komorach gazowych Birkenau. Stanowili\u00a0r\u00f3wnie\u017c po\u0142ow\u0119 zarejestrowanych wi\u0119\u017ani\u00f3w (oko\u0142o 200 tys.) osadzonych w KL\u00a0Auschwitz-Birkenau i w jego oko\u0142o 40 podobozach, w kt\u00f3rych ich\u00a0g\u0142\u00f3wnie umieszczano.<\/p>\n

Nie mo\u017cna jednak zapomina\u0107, \u017ce druga po\u0142owa\u00a0zarejestrowanych wi\u0119\u017ani\u00f3w w KL Auschwitz-Birkenau to przede wszystkim\u00a0Polacy (oko\u0142o 140 tys.), Romowie (ponad 20 tys.), je\u0144cy sowieccy (oko\u0142o\u00a012 tys.) i wi\u0119\u017aniowie innych narodowo\u015bci (kilkana\u015bcie tysi\u0119cy).<\/p>\n

\"\"<\/a>Polacy\u00a0stanowili 35 proc. wszystkich wi\u0119\u017ani\u00f3w uj\u0119tych w ewidencji obozowej i\u00a0numerowanych, jak r\u00f3wnie\u017c odgrywali szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 w obozowym ruchu oporu. Ponadto nie zarejestrowano w ewidencji obozowej oko\u0142o 10 tys.\u00a0Polak\u00f3w i oko\u0142o 3 tys. je\u0144c\u00f3w sowieckich, kt\u00f3rych tak\u017ce zamordowano w KL\u00a0Auschwitz.<\/p>\n

Niemiecki nazistowski ob\u00f3z Auschwitz w pocz\u0105tkowym\u00a0okresie by\u0142 miejscem ka\u017ani niemal wy\u0142\u0105cznie samych Polak\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

Gin\u0119li tutaj\u00a0przede wszystkim przedstawiciele polskiej inteligencji oraz cz\u0142onkowie\u00a0polskiej konspiracji i Polacy schwytani w \u0142apankach, jak r\u00f3wnie\u017c w\u00a0niewielkiej liczbie polscy \u017bydzi przywo\u017ceni w transportach razem z\u00a0Polakami.<\/p>\n

\"\"<\/a>Masowa zag\u0142ada ludno\u015bci \u017cydowskiej rozpocz\u0119ta zosta\u0142a w\u00a0komorach gazowych Birkenau wiosn\u0105 1942 roku. R\u00f3wnocze\u015bnie transporty\u00a0polskie kierowane by\u0142y nadal do KL Auschwitz-Birkenau a\u017c do ko\u0144ca\u00a0istnienia tego obozu.\u00a0W tamtych latach przywo\u017cono tu m.in.\u00a0mieszka\u0144c\u00f3w wiosek z Zamojszczyzny<\/span><\/a><\/strong> (ponad 1300 os\u00f3b) oraz\u00a0ludno\u015b\u0107\u00a0powsta\u0144czej Warszawy<\/span><\/a><\/strong> (oko\u0142o 13 tys.). Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, \u017ce na\u00a0Zamojszczy\u017anie w grudniu 1942 r. rozpocz\u0119to realizacj\u0119 planu masowych\u00a0deportacji Polak\u00f3w do obozu zag\u0142ady Auschwitz. Na szcz\u0119\u015bcie wiosn\u0105 1943\u00a0r. Niemcy ze wzgl\u0119du na sytuacj\u0119 na frontach zaniechali dalszych\u00a0deportacji Polak\u00f3w z tych teren\u00f3w do KL Auschwitz. Polak\u00f3w przywo\u017cono do\u00a0obozu przez ca\u0142y okres jego istnienia, zar\u00f3wno z Generalnego\u00a0Gubernatorstwa, jak i polskich ziem zachodnich oraz p\u00f3\u0142nocnych\u00a0w\u0142\u0105czonych podczas okupacji do Rzeszy. Do KL Auschwitz trafiali tak\u017ce\u00a0Polacy z dystryktu galicyjskiego \u2013 ze Lwowa.<\/p>\n

\"\"<\/a>Pracownicy Pa\u0144stwowego\u00a0Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu na przestrzeni kilkunastu lat opracowali i opublikowali bardzo obszerne,\u00a0kilkunastotomowe Ksi\u0119gi Pami\u0119ci po\u015bwi\u0119cone polskim transportom m\u0119\u017cczyzn, kobiet i dzieci z dystrykt\u00f3w: warszawskiego (oko\u0142o 26 tys. os\u00f3b), krakowskiego (oko\u0142o 18 tys. os\u00f3b), radomskiego (oko\u0142o 16 tys. os\u00f3b), lubelskiego (ponad 7 tys. os\u00f3b).<\/p>\n

Dotychczas jako ostatnia ukaza\u0142a si\u0119 ju\u017c pi\u0105ta Ksi\u0119ga Pami\u0119ci, kt\u00f3rej Autorem jest Bohdan Pi\u0119tka, zatytu\u0142owana\u00a0\u201eKsi\u0119ga Pami\u0119ci. Transporty Polak\u00f3w do KL Auschwitz z Wielkopolski, Pomorza, Ciechanowskiego i Bia\u0142ostocczyzny 1940-1944\u2033.<\/span><\/a><\/strong><\/p>\n

\n

Ta trzytomowa publikacja autorstwa wspomnianego historyka Muzeum przedstawia losy 5453 wi\u0119\u017ani\u00f3w i wi\u0119\u017aniarek, kt\u00f3rych niemieccy nazi\u015bci deportowali do KL Auschwitz w 84 transportach.<\/p>\n

\"\"<\/a>Historyk Bohdan Pi\u0119tka tak wypowiedzia\u0142 si\u0119 na temat tej publikacji, kt\u00f3r\u0105 nazwa\u0142 dzie\u0142em swojego \u017cycia:<\/p>\n<\/div>\n

\n

Najwi\u0119cej z nich, bo 4674 osoby, przywieziono z Kraju Warty w transportach z \u0141odzi, Poznania, Inowroc\u0142awia, Kalisza i Sieradza. Znajdowa\u0142y si\u0119 w\u015br\u00f3d nich znacz\u0105ce postacie polskiego podziemia, przedstawiciele miejscowych elit oraz cz\u0142onkowie wszystkich warstw \u00f3wczesnego spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego.<\/span><\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Dla badaczy II wojny \u015bwiatowej\u00a0wspomniane Ksi\u0119gi Pami\u0119ci Polak\u00f3w stanowi\u0105 cenny materia\u0142 \u017ar\u00f3d\u0142owy i\u00a0poznawczy, kt\u00f3ry zosta\u0142 zgromadzony i opracowany dzi\u0119ki \u017cmudnej pracy\u00a0wielu os\u00f3b. Jednocze\u015bnie s\u0105 one dowodem na to, \u017ce tragiczne losy polskich wi\u0119\u017ani\u00f3w w KL Auschwitz nie zosta\u0142y zapomniane. Niestety, \u017cadna z nich dotychczas nie zosta\u0142a przet\u0142umaczona na j\u0119zyk angielski.<\/p>\n

\"\"<\/a>Luki\u00a0\u017ar\u00f3d\u0142owe wynikaj\u0105ce z zacierania \u015blad\u00f3w zbrodni przez SS i niszczenia\u00a0dokumentacji obozowej w obliczu kl\u0119ski III Rzeszy powoduj\u0105 jednak, \u017ce\u00a0nie mo\u017cna odtworzy\u0107 pe\u0142nego wykazu Polak\u00f3w deportowanych do tego obozu. Z\u00a0tego te\u017c powodu do tej pory historycy nie potrafi\u0105 w spos\u00f3b ostateczny i\u00a0najbli\u017cszy prawdzie odpowiedzie\u0107 na pytanie: ilu polskich wi\u0119\u017ani\u00f3w\u00a0zgin\u0119\u0142o w \"\"<\/a>KL Auschwitz-Birkenau?<\/p>\n

Stan wiedzy o tragicznej historii\u00a0tego obozu pozwala poda\u0107 jedynie szacunkow\u0105 liczb\u0119 Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy\u00a0stracili w nim \u017cycie. Spo\u015br\u00f3d osadzonych w tym obozie oko\u0142o 150 tys. Polak\u00f3w \u2013\u00a0s\u0105dz\u0119, \u017ce \u00a0oko\u0142o 100 tys. nie prze\u017cy\u0142o wojny i nie doczeka\u0142o wolno\u015bci. Zgin\u0119li w\u00a0KL Auschwitz (wed\u0142ug szacunkowych oblicze\u0144 oko\u0142o 75 tys.) lub po wywiezieniu ich z tego obozu w g\u0142\u0105b Niemiec do innych nazistowskich\u00a0oboz\u00f3w koncentracyjnych (kilkana\u015bcie lub kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy Polak\u00f3w).<\/p>\n

\"\"<\/a>Z\u00a0drugiej strony na to zagadnienie mo\u017cna popatrze\u0107 tak\u017ce w inny spos\u00f3b,\u00a0przypominaj\u0105c, \u017ce w KL Auschwitz-Birkenau i jego podobozach zgin\u0119\u0142o oko\u0142o 400\u00a0tys. obywateli polskich: Polacy (oko\u0142o 75 tys.) i polscy \u017bydzi (oko\u0142o 300 tys.), co stanowi jedn\u0105 trzeci\u0105 zamordowanych, poniewa\u017c liczba\u00a0wszystkich ofiar tego najwi\u0119kszego obozu zag\u0142ady wynosi co najmniej 1,1\u00a0mln ludzi.<\/p>\n

Warto tak\u017ce jeszcze raz wspomnie\u0107 o zag\u0142adzie ponad 20\u00a0tys. Cygan\u00f3w w KL Auschwitz II-Birkenau. Niezbyt cz\u0119sto m\u00f3wi si\u0119 bowiem,\u00a0\u017ce dla Polak\u00f3w \u2013 podobnie jak dla \u017byd\u00f3w, a tak\u017ce dla Rom\u00f3w, w\u00a0wi\u0119kszo\u015bci chrze\u015bcijan, ob\u00f3z ten to symbol zag\u0142ady.<\/p>\n

Nie by\u0142o takiego\u00a0drugiego nazistowskiego obozu niemieckiego, w kt\u00f3rym zgin\u0119\u0142oby tak wielu \u017byd\u00f3w,\u00a0Polak\u00f3w i Rom\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a>Warto r\u00f3wnie\u017c podkre\u015bli\u0107 ogromny wk\u0142ad badawczy historyka-amatora nad martyrologi\u0105 Polak\u00f3w w KL Auschwitz.<\/strong><\/p>\n

Jerzy Klista\u0142a (ur. 1935 r.) <\/span><\/a><\/strong>\u2013 jest mieszka\u0144cem Bielska-Bia\u0142ej, kt\u00f3ry w czasie okupacji niemieckiej osobi\u015bcie do\u015bwiadczy\u0142 skutk\u00f3w terroru hitlerowskiego. Jego ojciec za dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105 w ZWZ\/AK zosta\u0142 rozstrzelany w KL Auschwitz pod \u015acian\u0105 Strace\u0144 na dziedzi\u0144cu bloku nr 11 w 1943 r.<\/p>\n

M\u0142ody Jurek po raz pierwszy zwiedzi\u0142 by\u0142y ob\u00f3z Auschwitz-Birkenau jako dwunastoletni ucze\u0144 z wycieczk\u0105 szkoln\u0105. By\u0142o to dwa lata po wojnie. Nie przypuszcza\u0142 w\u00f3wczas, \u017ce to miejsce masowych zbrodni hitlerowskich wp\u0142ynie na jego p\u00f3\u017aniejsze \u017cycie w tak wyj\u0105tkowy spos\u00f3b. \u015awie\u017ce jeszcze \u015blady po by\u0142ym obozie, podzia\u0142a\u0142y w\u00f3wczas na jego dziecinn\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 bardzo mocno \u2013 przyjecha\u0142 bowiem do miejsca, w kt\u00f3rym zgin\u0105\u0142 jego ojciec, maj\u0105cy zaledwie trzydzie\u015bci dwa lata. W \u017cyciu doros\u0142ym Jerzy Klista\u0142a, ju\u017c po przej\u015bciu na emerytur\u0119, zaj\u0105\u0142 si\u0119 biografistyk\u0105 wi\u0119\u017ani\u00f3w oboz\u00f3w koncentracyjnych, nie pozwalaj\u0105c, aby pozostali oni bezimienni.<\/p>\n

Bielszczanin dotychczas publikowa\u0142 pozycje, zwi\u0105zane z martyrologi\u0105 Polak\u00f3w z terenu Ma\u0142opolski, \u015al\u0105ska, Podbeskidzia i Zaolzia. Obecnie pracuje nad s\u0142ownikiem biograficznym, kt\u00f3ry b\u0119dzie po\u015bwi\u0119cony stratom polskiego duchowie\u0144stwa w niemieckich obozach koncentracyjnych z teren\u00f3w \u015al\u0105ska .<\/p>\n

Przed kilku laty prof. Tomasz Na\u0142\u0119cz, \u00f3wczesny doradca Prezydenta RP ds. historii, na temat publikacji Jerzego Klista\u0142y napisa\u0142:<\/p>\n

\n

Jestem pod ogromnym wra\u017ceniem dzie\u0142a, jakie Pan wykonuje. Jako historyk \u015bwietnie zdaje sobie spraw\u0119 z tego, ile trudu kryje si\u0119 za ka\u017cd\u0105 stronic\u0105 tych ksi\u0105\u017cek. Podziwiam Pana wytrwa\u0142o\u015b\u0107, determinacj\u0119 i umiej\u0119tno\u015bci historyczne, dzi\u0119ki kt\u00f3rym te opracowania w bardzo cenny spos\u00f3b dokumentuj\u0105 najbardziej dramatyczne karty naszej narodowej historii z okresu II wojny \u015bwiatowej.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Ostatnia publikacja Jerzego Klista\u0142y nie pozwala zapomnie\u0107 o ofiarach, \u00a0jakie ponie\u015bli w walce z niemieckim nazizmem Polacy z Zaolzia.<\/span><\/a><\/strong><\/p>\n

<\/span><\/a> Zobacz:<\/span><\/span><\/strong> <\/span>Siatka „Augusta”<\/span><\/a><\/strong><\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 11 stycznia 2019 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wkr\u00f3tce minie 74. rocznica wyzwolenia KL Auschwitz, kt\u00f3ry funkcjonowa\u0142 jako niemiecki nazistowski ob\u00f3z, gdzie masowo gin\u0119li Polacy, o czym nie zawsze si\u0119 dzisiaj pami\u0119ta, szczeg\u00f3lnie na Zachodzie. Z mojej rodziny sze\u015b\u0107 os\u00f3b zgin\u0119\u0142o w KL Auschwitz, w tym\u00a0brat mojego ojca i dw\u00f3ch moich kuzyn\u00f3w. Obecnie na terenach tego najwi\u0119kszego by\u0142ego niemieckiego obozu jedynym symbolem religijnym …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":27891,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/krzyz-papieski-198x300.jpg",198,300,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/krzyz-papieski-198x300-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/krzyz-papieski-198x300.jpg",99,150,false],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/krzyz-papieski-198x300.jpg",198,300,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/krzyz-papieski-198x300.jpg",198,300,false],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/krzyz-papieski-198x300.jpg",198,300,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/krzyz-papieski-198x300.jpg",198,300,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Wkr\u00f3tce minie 74. rocznica wyzwolenia KL Auschwitz, kt\u00f3ry funkcjonowa\u0142 jako niemiecki nazistowski ob\u00f3z, gdzie masowo gin\u0119li Polacy, o czym nie zawsze si\u0119 dzisiaj pami\u0119ta, szczeg\u00f3lnie na Zachodzie. Z mojej rodziny sze\u015b\u0107 os\u00f3b zgin\u0119\u0142o w KL Auschwitz, w tym\u00a0brat mojego ojca i dw\u00f3ch moich kuzyn\u00f3w. Obecnie na terenach tego najwi\u0119kszego by\u0142ego niemieckiego obozu jedynym symbolem religijnym…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27890"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27890"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27890\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35245,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27890\/revisions\/35245"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27891"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27890"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27890"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}