{"id":27621,"date":"2018-11-27T13:56:08","date_gmt":"2018-11-27T12:56:08","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=27621"},"modified":"2023-05-19T06:03:23","modified_gmt":"2023-05-19T06:03:23","slug":"bylo-ich-czterech","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2018\/11\/27\/bylo-ich-czterech\/","title":{"rendered":"By\u0142o ich czterech …"},"content":{"rendered":"
\n

Zabicie esesmana nad So\u0142\u0105<\/strong><\/p>\n

\"Rzeka<\/a>
Rzeka So\u0142a w O\u015bwi\u0119cimiu<\/figcaption><\/figure>\n

W dniu 13 czerwca 1942 r., w godzinach popo\u0142udniowych, uciek\u0142o trzech wi\u0119\u017ani\u00f3w z KL Auschwitz: student Marian Myka\u0142a (nr 1363), urz\u0119dnik Zygmunt Piotrowski (nr 15303) i kowal Franciszek Sykosz (nr 15402). Przed ucieczk\u0105 Zygmunt Piotrowski zabi\u0142 na terenie Klucznikowic (obecnie dzielnica O\u015bwi\u0119cimia), pilnuj\u0105cego ich esesmana. Pracowali w\u00f3wczas w zagajniku poza obozem nad rzek\u0105 So\u0142\u0105, w pewnym oddaleniu od swojego komanda. Mieli tam za zadanie wyci\u0105\u0107 style do \u0142opat i naci\u0105\u0107 ga\u0142\u0119zi na miot\u0142y.<\/strong><\/p>\n

Nagle zaatakowany i zabity esesman by\u0142 Kommandof\u00fchrerem komanda, kt\u00f3re liczy\u0142o 30 wi\u0119\u017ani\u00f3w. Po stwierdzeniu ucieczki i znalezieniu cia\u0142a zabitego, pozosta\u0142ym 27 wi\u0119\u017aniom polecono po\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na ziemi i w bestialski spos\u00f3b ich pobito, a nast\u0119pnie zostali oni odwiezieni do obozu i umieszczeni w bunkrach bloku nr 11 na okres dw\u00f3ch tygodni. W tym czasie obozowe gestapo intensywnie ich przes\u0142uchiwa\u0142o.<\/p>\n

Odwetowa egzekucja wi\u0119\u017ani\u00f3w KL Auschwitz w dniu 14 czerwca 1942 roku<\/strong><\/p>\n

Nazajutrz, 14 czerwca 1942 r., pod \u015acian\u0105 Strace\u0144 na dziedzi\u0144cu bloku nr 11 rozstrzelano 200 wi\u0119\u017ani\u00f3w. Najprawdopodobniej by\u0142a to egzekucja zarz\u0105dzona przez obozowe gestapo w odwet za wspomnian\u0105 ucieczk\u0119 i zabicie esesmana w dniu poprzednim.<\/p>\n

Czytaj wi\u0119cej:<\/span><\/strong> Ucieczka trzech<\/span> wi\u0119\u017ani\u00f3w z KL Auschwitz<\/span><\/strong><\/a><\/p>\n

Napisa\u0142 do mnie list Piotr Figura, w kt\u00f3rym przedstawi\u0142 wstrz\u0105saj\u0105c\u0105 histori\u0119 czterech wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3rzy zgin\u0119li podczas tej egzekucji pod \u015acian\u0105 Strace\u0144 na dziedzi\u0144cu bloku nr 11 w dniu 14 czerwca 1942 r.: <\/strong><\/span><\/p>\n

„Nazywam si\u0119 Piotr Figura, mieszkam i pracuj\u0119 w Krakowie, jestem bibliotekarzem szkolnym. Mam 38 lat. Przez 30 lat mieszka\u0142em na Podkarpaciu, w miejscowo\u015bci Nowy \u017bmigr\u00f3d, pow. jasielski. Oko\u0142o 15 lat temu zainteresowa\u0142em si\u0119 lokaln\u0105 histori\u0105 i zg\u0142\u0119biam j\u0105 do tej pory.\u00a0G\u0142\u00f3wnym zagadnieniem, nad kt\u00f3rym si\u0119 pochylam s\u0105 dzieje rodziny Fia\u0142kiewicz\u00f3w, z kt\u00f3rej ju\u017c dzisiaj nikt nie \u017cyje. Interesuj\u0105 mnie dzieje ma\u0142\u017ce\u0144stwa Jakuba i Heleny ze Skibi\u0144skich oraz ich dw\u00f3jki dzieci, kt\u00f3rzy zmarli bezpotomnie: syn Stefan Fia\u0142kiewicz (ur.1916) zgin\u0105\u0142 w Auschwitz w 1942 r., c\u00f3rka El\u017cbieta (ur. 1923 r.) zmar\u0142a w 2013 r. w Mytarce. To ona w\u0142a\u015bnie opowiada\u0142a mi dzieje rodziny i histori\u0119 swojego brata, o kt\u00f3rym uda\u0142o mi si\u0119 zgromadzi\u0107 troch\u0119 informacji. Pani El\u017cbieta Fia\u0142kiewicz nigdy nie odwiedzi\u0142a Muzeum Auschwitz,\u00a0 jak m\u00f3wi\u0142a – to by\u0142oby dla niej zbyt bolesne prze\u017cycie. Jednak przez przyjaci\u00f3\u0142 skontaktowa\u0142a si\u0119 z pracownikami Muzeum, bowiem nie wiedzia\u0142a jak\u0105 \u015bmierci\u0105 zgin\u0105\u0142 jej brat. Zna\u0142a tylko dat\u0119. Pracownicy Muzeum potwierdzili jednoznacznie wiadomo\u015b\u0107, \u017ce Stefan zosta\u0142 rozstrzelany przed \u015bcian\u0105 strace\u0144. Gdy Pani Ela dowiedzia\u0142a si\u0119 o tym, p\u0142aka\u0142a.<\/span><\/p>\n

M\u00f3wi\u0105c o wojennych losach Stefana Fia\u0142kiewicza, trzeba powiedzie\u0107 te\u017c o trzech innych osobach:<\/span><\/strong><\/p>\n

\"Adam<\/a>
Adam Teodor Pisz, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Adam Teodor\u00a0Pisz, ur. 12.12.1899 r.<\/strong> \u2013 by\u0142 in\u017cynierem, mierniczym przysi\u0119g\u0142ym(od lutego 1938 r.), pracowa\u0142 w \u017bmigrodzie, ale nie pochodzi\u0142 z tych stron. By\u0107 mo\u017ce z okolic Jas\u0142a. Przyjecha\u0142 do Nowego \u017bmigrodu w czasie prac przygotowawczych do reformy rolnej. By\u0142 geodet\u0105, wi\u0119c mierzy\u0142 grunty, kt\u00f3re nast\u0119pnie mia\u0142y by\u0107 scalone i podzielone. Ta reforma, jak wiadomo nie zosta\u0142a przeprowadzona, bo wybuch\u0142a wojna. Zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 wi\u0119c w ruch oporu. Z racji swojego rozeznania w czytaniu map Adam Pisz by\u0142 przewodnikiem na trasie \u201eKorytarza\u201d, a p\u00f3\u017aniej dow\u00f3dc\u0105 grupy przedostaj\u0105cej si\u0119 na W\u0119gry i z powrotem.<\/p>\n

Leon Wd\u00f3wka, ur. 28.6.1907 r. w Rzeszowie<\/strong>. By\u0142 urz\u0119dnikiem w kancelarii notarialnej Waleriana Kosi\u0144skiego w \u017bmigrodzie. Anga\u017cowa\u0142 si\u0119 spo\u0142ecznie, pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 sekretarza w kole \u017cmigrodzkim Towarzystwa Szko\u0142y Ludowej. W 1932 o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Mieczys\u0142aw\u0105 Zubrzyck\u0105. Pani Mieczys\u0142awa Wd\u00f3wkowa de domo Zubrzycka by\u0142a nauczycielk\u0105 szko\u0142y w \u017bmigrodzie w latach 1929-1935. Opr\u00f3cz tego, \u017ce uczy\u0142a klasy pocz\u0105tkowe, to dzia\u0142a\u0142a w sekcji teatralnej. Leon i Mieczys\u0142awa nie mieli dzieci. Sk\u0105d ona pochodzi\u0142a? Wiem jedynie, \u017ce jej rodzice mieszkali w Krakowie.<\/span><\/p>\n

\"Stanis\u0142aw<\/a>
Stanis\u0142aw Paulo, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Stanis\u0142aw Paulo, ur. 30.10.1915 r.<\/strong> Mieszka\u0142 w Nowym \u017bmigrodzie, gdzie uko\u0144czy\u0142 szko\u0142\u0119 powszechn\u0105. Gimnazjum uko\u0144czy\u0142 w Ja\u015ble. W 1936 r. rozpocz\u0105\u0142 studia prawnicze we Lwowie. Jego narzeczon\u0105 by\u0142a Roma Piwi\u0144ska, c\u00f3rka nauczycielki Bronis\u0142awy Piwi\u0144skiej, kt\u00f3ra przez kilka lat pracowa\u0142a w szkole w \u017bmigrodzie. Gdy wybuch\u0142a wojna, Roma mieszka\u0142a w Krynicy, a Staszek w \u017bmigrodzie zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w prac\u0119 konspiracyjn\u0105. Mam kopi\u0119 listu Stanis\u0142awa do Romy z 9 maja 1940 r., w kt\u00f3rym pisze,\u00a0\u017ce dawno niewidziany kolega, zaprosi\u0142 go do siebie i odwiedzi go niezw\u0142ocznie: <szurn\u0119 si\u0119 do niego dzisiaj><\/em><\/span><\/em>. Dla Romy oznacza\u0142o to jednoznacznie, \u017ce 9 maja 1940 r. jej narzeczony wyruszy\u0142 na W\u0119gry.<\/p>\n

Stefan\u00a0Fia\u0142kiewicz\u00a0ur. 28.5.1916 r. w Osieku Jasielskim<\/strong>. By\u0142 uczniem szko\u0142y w Osieku Jasielskim, Nowym \u017bmigrodzie i gimnazjum w Ja\u015ble.\u00a0Od 2 pa\u017adziernika 1934 r. by\u0142 studentem weterynarii \u2013 lata akademickie: 34\/35, 35\/36, 36\/37, 37\/38 i 38\/39.\u00a0Sp\u0119dzi\u0142 na Akademii Weterynaryjnej we Lwowie. Studi\u00f3w tych nie zd\u0105\u017cy\u0142 uko\u0144czy\u0107. Zaj\u0119cia wszystkie odby\u0142, ale nie zda\u0142 kilku egzamin\u00f3w.\u00a0Wed\u0142ug niekt\u00f3rych \u017ar\u00f3de\u0142 by\u0142 jednym z pierwszych, kt\u00f3rzy na terenie Nowego \u017bmigrodu\u00a0i okolic rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 konspiracyjn\u0105.\u00a0Szybko, bo ju\u017c od 19 listopada (data pierwszego spotkania konspirator\u00f3w) zacz\u0105\u0142\u00a0dzia\u0142a\u0107 w podziemiu, pomaga\u0142 organizowa\u0107 przerzuty ludzi przez granic\u0119. <\/span><\/p>\n

Ci czterej m\u0119\u017cczy\u017ani poznali si\u0119 przed wojn\u0105 w \u017bmigrodzie Nowym. Okupacja zmobilizowa\u0142a ich do dzia\u0142alno\u015bci w ruchu oporu. Przez \u017bmigr\u00f3d przechodzi\u0142a rezerwowa trasa przerzutowa. „Korytarz”, bo taki mia\u0142a pseudonim, s\u0142u\u017cy\u0142a tym, kt\u00f3rzy chcieli wydosta\u0107 si\u0119 z okupowanego kraju i wst\u0105pi\u0107 do WP na uchod\u017astwie\u00a0we Francji, a potem w Anglii. Aby ten korytarz m\u00f3g\u0142 sprawnie funkcjonowa\u0107, potrzebna by\u0142a organizacja. Kom\u00f3rka takiej organizacji zosta\u0142a utworzona w \u017bmigrodzie ju\u017c jesieni\u0105 1939 r. Jak mo\u017cna domniemywa\u0107 in\u017c. Pisz i dow\u00f3dca organizacji w Nowym \u017bmigrodzie J\u00f3zef Przyby\u0142owski ps \u201eZdzis\u0142aw\u201d podj\u0119li decyzj\u0119 tak\u017ce o innych dzia\u0142aniach np. przenoszeniu pieni\u0119dzy (a mo\u017ce i rozkaz\u00f3w) z W\u0119gier do okupowanego kraju. Praca konspiracyjna na granicy by\u0142a ryzykowna i szybko si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce Niemcy s\u0105 czujni i nie tak \u0142atwo im uciec \u2013 za pomoc uciekinierom po \u015bledztwie w Gestapo jasielskim, w Warzycach zostali zabici: Antoni Niepok\u00f3j i Bronis\u0142aw Bro\u017cyna \u2013 obaj ze \u017bmigrodu.<\/span><\/p>\n

Jaki by\u0142 pow\u00f3d aresztowania tzw. \u201egrupy in\u017c. Adama Pisza\u201d?<\/span><\/strong><\/p>\n

Ot\u00f3\u017c 9 maja 1940 r. grupa ta rozpocz\u0119\u0142a przej\u015bcie na W\u0119gry, przekroczy\u0142a granic\u0119 Generalnego Gubernatorstwa i przez Republik\u0119 S\u0142owacji dosta\u0142a si\u0119 do Budapesztu. Trasa ich w\u0119dr\u00f3wki najprawdopodobniej wiod\u0142a w\u0142a\u015bnie „Korytarzem”. Jednak \u2013 wed\u0142ug relacji p. W\u0142adys\u0142awa\u00a0Paulo \u2013 cz\u0142owiek, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 ich przewodnikiem na S\u0142owacji, za\u017c\u0105da\u0142 du\u017cej sumy pieni\u0119dzy, na co oni si\u0119 nie zgodzili. Poszli wi\u0119c sami. Zach\u0142anny przewodnik mia\u0142 im na odchodnym powiedzie\u0107: „P\u00f3jdziecie, ale ostatni raz…” By\u0142o to dla nich wyra\u017anym sygna\u0142em, \u017ce je\u015bli wr\u00f3c\u0105 t\u0105 sam\u0105 drog\u0105, zostan\u0105 schwytani.\u00a0Na W\u0119grzech odebrali ok. 5 milion\u00f3w z\u0142 i pod\u0105\u017cyli do kraju. W obawie przed zdekonspirowaniem, zmienili pierwotn\u0105 drog\u0119 powrotu. Kiedy wracali? 4, mo\u017ce 5 dni p\u00f3\u017aniej.<\/span><\/p>\n

Granic\u0119 Generalnego Gubernatorstwa chcieli przekroczy\u0107 ju\u017c nie w Hucie Pola\u0144skiej, ale w miejscu oddalonym bardziej na zach\u00f3d. I tu s\u0105 rozbie\u017cno\u015bci: mowa o okolicach Muszyny, Krynicy lub Piwnicznej.<\/span><\/p>\n

Droga powrotna by\u0142a trudna (by\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce jej nie znali), poza tym pada\u0142 deszcz i niedaleko granicy z GG, zaryzykowali i poprosili o pomoc S\u0142owaka. Ten wpu\u015bci\u0142 ich do domu, ale zawiadomi\u0142 Niemc\u00f3w. Aresztowanych przewo\u017cono kolejno do wi\u0119zienia w Muszynie, Nowym S\u0105czu, Jas\u0142a (gdzie byli jedn\u0105 noc) i Tarnowa lub Krakowa. Prze oko\u0142o cztery miesi\u0105ce byli wi\u0119\u017aniami w Tarnowie, ale wo\u017cono ich te\u017c do Krakowa. W tym czasie prowadzono \u015bledztwo.<\/span><\/p>\n

Po og\u0142oszeniu wyroku \u2013 kt\u00f3rego nie znam, mo\u017ce wyrok to\u00a0osadzenie w obozie Auschwitz<\/span> \u2013 transportem z Tarnowa \u2013 Krakowa 8 pa\u017adziernika 1940 r. (tym samym, kt\u00f3rym do obozu trafi\u0142 m.in. Franciszek Gajowniczek, za kt\u00f3rego o. Kolbe odda\u0142 \u017cycie, a tak\u017ce kurierzy tatrza\u0144scy Andrzej G\u0105sienica nr 5654 i Franciszek Roman nr 5770) przewieziono ich do Auschwitz. Transport ten liczy\u0142\u00a0342 m\u0119\u017cczyzn<\/strong>, g\u0142\u00f3wnie tzw.\u00a0turyst\u00f3w <\/span> \u2013 z\u0142apanych na nielegalnym przekraczaniu granicy.<\/span><\/p>\n

Co by\u0142o dalej?<\/span><\/strong><\/p>\n

Adam Teodor Pisz<\/strong> zosta\u0142 przywieziony do KL Auschwitz 8.10.1940 r. transportem z Krakowa-Tarnowa. Numer obozowy 5936. W zbiorach Muzeum\u00a0Auschwitz posiadaj\u0105 jego list obozowy z dnia 12.1.1941 r.\u00a0Zosta\u0142 rozstrzelany w dniu 14.6.1942 r. (w ksi\u0105\u017cce stan\u00f3w dziennych, podobnie jak w przypadku Leona Wd\u00f3wki, Stanis\u0142awa Paulo i\u00a0Stefana Fia\u0142kiewicza,\u00a0dat\u0119 zgonu podano 15.6.1942 r.).\u00a0Mia\u0142 \u017con\u0119 Mari\u0119 i syna Stanis\u0142awa, kt\u00f3ry w 1968 r. przekaza\u0142 Muzeum Auschwitz list obozowy swojego ojca.<\/span><\/p>\n

\"Leon<\/a>
Leon Wd\u00f3wka, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Leon Wd\u00f3wka <\/strong>zosta\u0142\u00a0przywieziony do KL Auschwitz 8.10.1940 r. transportem z Krakowa-Tarnowa. Numer obozowy 5934.\u00a0Zosta\u0142 rozstrzelany w dniu 14.6.1942 r. Jego \u017cona, Mieczys\u0142awa z Zubrzyckich, po aresztowaniu m\u0119\u017ca zapad\u0142a na chorob\u0119 psychiczn\u0105.<\/span><\/p>\n

Stanis\u0142aw Paulo<\/strong> zosta\u0142 przywieziony do KL Auschwitz 8.10.1940 r. transportem z Krakowa-Tarnowa. Numer obozowy 5935. Pod dat\u0105 24.3.1942 r. notowany jest te\u017c w ksi\u0105\u017cce szpitala obozowego \u2013 blok nr 20 (najprawdopodobniej chodzi o to, \u017ce chorowa\u0142 na czerwonk\u0119). W zbiorach archiwum Auschwitz jest jego list obozowy z dnia 12.1.1941 r.\u00a0Zosta\u0142 rozstrzelany w dniu 14.6.1942 r.<\/span><\/p>\n

\"Stefan<\/a>
Stefan Fia\u0142kiewicz, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Bardzo istotn\u0105 informacj\u0105 jest to, \u017ce\u00a0Stanis\u0142aw Paulo<\/strong> mia\u0142 starszego brata \u2013\u00a0W\u0142adys\u0142awa<\/strong>, kt\u00f3ry po II wojnie rozpocz\u0105\u0142 prywatne \u015bledztwo w sprawie dzia\u0142alno\u015bci i \u015bmierci Stanis\u0142awa oraz jego koleg\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 informacji o grupie Adama Pisza pochodzi od niego. Udost\u0119pni\u0142y mi je jego dzieci. W\u0142adys\u0142aw Paulo wykona\u0142 tytaniczn\u0105 prac\u0119, \u017ceby ustali\u0107 fakty dot. ich dzia\u0142alno\u015bci i schwytania. Ja dzisiaj tymi faktami si\u0119 pos\u0142uguj\u0119, bez nich by\u0142bym \u015blepy jak kret.<\/p>\n

Stefan Fia\u0142kiewicz<\/strong> zosta\u0142 przywieziony do KL Auschwitz w dniu 8.10.1940 r. transportem z Krakowa \u2013 Tarnowa,obozie oznaczony jako wi\u0119zie\u0144 polityczny Polak (P. Pole) numerem 5937. W dniu 14.6.1942 r. zosta\u0142 rozstrzelany w obozie”.<\/p>\n

Postara\u0142em si\u0119 te\u017c o to, \u017ceby w Wikipedii by\u0142o co\u015b o nim:\u00a0 https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stefan_Fia\u0142kiewicz<\/span><\/a><\/strong><\/p>\n

Piotr Figura<\/strong><\/p>\n

Krak\u00f3w, 27 listopada 2018 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zabicie esesmana nad So\u0142\u0105 W dniu 13 czerwca 1942 r., w godzinach popo\u0142udniowych, uciek\u0142o trzech wi\u0119\u017ani\u00f3w z KL Auschwitz: student Marian Myka\u0142a (nr 1363), urz\u0119dnik Zygmunt Piotrowski (nr 15303) i kowal Franciszek Sykosz (nr 15402). Przed ucieczk\u0105 Zygmunt Piotrowski zabi\u0142 na terenie Klucznikowic (obecnie dzielnica O\u015bwi\u0119cimia), pilnuj\u0105cego ich esesmana. Pracowali w\u00f3wczas w zagajniku poza obozem …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":27624,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/oswiecim_rzeka_sola-300x1891.jpg",300,189,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/oswiecim_rzeka_sola-300x1891-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/oswiecim_rzeka_sola-300x1891.jpg",150,95,false],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/oswiecim_rzeka_sola-300x1891.jpg",300,189,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/oswiecim_rzeka_sola-300x1891.jpg",300,189,false],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/oswiecim_rzeka_sola-300x1891.jpg",300,189,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/oswiecim_rzeka_sola-300x1891.jpg",300,189,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Zabicie esesmana nad So\u0142\u0105 W dniu 13 czerwca 1942 r., w godzinach popo\u0142udniowych, uciek\u0142o trzech wi\u0119\u017ani\u00f3w z KL Auschwitz: student Marian Myka\u0142a (nr 1363), urz\u0119dnik Zygmunt Piotrowski (nr 15303) i kowal Franciszek Sykosz (nr 15402). Przed ucieczk\u0105 Zygmunt Piotrowski zabi\u0142 na terenie Klucznikowic (obecnie dzielnica O\u015bwi\u0119cimia), pilnuj\u0105cego ich esesmana. Pracowali w\u00f3wczas w zagajniku poza obozem…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27621"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27621"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27621\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37157,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27621\/revisions\/37157"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27624"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27621"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27621"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27621"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}