{"id":270,"date":"2008-05-19T10:04:20","date_gmt":"2008-05-19T10:04:20","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=270"},"modified":"2021-10-31T12:02:48","modified_gmt":"2021-10-31T12:02:48","slug":"rotmistrz-witold-pilecki-1901-1948","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2008\/05\/19\/rotmistrz-witold-pilecki-1901-1948\/","title":{"rendered":"Rotmistrz Witold Pilecki (1901-1948)"},"content":{"rendered":"
\n

<\/strong><\/p>\n

7 maja 2008 r. Senat Rzeczypospolitej Polskiej przyj\u0105\u0142 uchwa\u0142\u0119 w sprawie uznania bohaterstwa Witolda Pileckiego i przywr\u00f3cenia Jego postaci zbiorowej pami\u0119ci Polak\u00f3w. W O\u015bwi\u0119cimiu dawna Kolonia Lenina, po\u0142o\u017cona obok Muzeum Auschwitz-Birkenau, zosta\u0142a przemianowana w 1991 r. na Osiedle rtm. Witolda Pileckiego. Warto przypomnie\u0107 t\u0119 niezwyk\u0142\u0105 posta\u0107, bo rotmistrz Pilecki zas\u0142uguje na to, jak ma\u0142o kto.<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Sze\u015b\u0107 twarzy europejskiego ruchu oporu<\/strong><\/p>\n

Angielski historyk Michael Foot w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eSix Faces of Courage\u201d, wydanej w 1978 r., okre\u015bli\u0142 Witolda Pileckiego jako jedn\u0105 z sze\u015bciu najwybitniejszych postaci europejskiego ruchu oporu w latach drugiej wojny \u015bwiatowej. Mimo to przez wiele lat po wojnie, zar\u00f3wno w kraju jak i na emigracji, prawie o nim nie pisano. Jego nazwisko pojawi\u0142o si\u0119 w Polsce w drugiej po\u0142owie lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, kiedy za-przestano czynnie prze\u015bladowa\u0107 by\u0142ych \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej.<\/p>\n

<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Z patriotycznego gniazda<\/strong><\/p>\n

Witold Pilecki pochodzi\u0142 z kresowej rodziny ziemia\u0144skiej osiad\u0142ej na Ziemi Lidzkiej. Urodzi\u0142 si\u0119 13 maja 1901 r. w Karelii po\u0142o\u017conej na kra\u0144cach imperium carskiego, blisko granicy fi\u0144skiej, gdzie jego ojciec pracowa\u0142 jako rewizor le\u015bny. Wychowa\u0142 si\u0119 w rodzinie o \u017cywych tradycjach niepodleg\u0142o\u015bciowych. Dziad Pileckiego bra\u0142 udzia\u0142 w powstaniu styczniowym 1863 r., za co zosta\u0142 zes\u0142any na Syberi\u0119. Przed zrusyfikowaniem uchroni\u0142a Witolda matka, kt\u00f3ra odegra\u0142a rol\u0119 budzicielki ducha polskiego w swoich dzieciach, a tak\u017ce podj\u0119\u0142a decyzj\u0119 o ich kszta\u0142ceniu w Wilnie.<\/p>\n

\"Ksi\u0105\u017cka<\/a>
Adam Cyra, "Ochotnik do Auschwitz. Witold Pilecki 1901-1948", O\u015bwi\u0119cim 2000, str. 413<\/figcaption><\/figure>\n

W latach szkolnych Pilecki by\u0142 w tym mie\u015bcie cz\u0142onkiem zakonspirowanego Zwi\u0105zku Harcerstwa Polskiego, a nast\u0119pnie dzia\u0142a\u0142 r\u00f3wnie\u017c potajemnie w Polskiej Organizacji Wojskowej. Sprawdzianem jego przywi\u0105zania i po\u015bwi\u0119cenia dla Ojczyzny sta\u0142 si\u0119 udzia\u0142 w walkach o granice wschodnie II Rzeczypospolitej w latach 1918-1920. Uczestniczy\u0142 w nich jako harcerz, obro\u0144ca Wilna i ochotnik w wojnie polsko-bolszewickiej.<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Wzorowy obywatel II Rzeczypospolitej<\/strong><\/p>\n

W okresie mi\u0119dzywojennym \u017cycie Witolda Pileckiego, b\u0119d\u0105cego w\u0142a\u015bcicielem maj\u0105tku ziemskiego w Sukurczach ko\u0142o Lidy, nale\u017ca\u0142o do ustabilizowanych, bez szczeg\u00f3lnie ekscytuj\u0105cych moment\u00f3w. Dopiero w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej odegra\u0142 pierwszoplanow\u0105 rol\u0119 w wydarzeniach, kt\u00f3rych nie mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 z jego wcze\u015bniejsz\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105.<\/p>\n

Wojna i pierwsze miesi\u0105ce okupacji<\/strong><\/p>\n

Kiedy wybuch\u0142a wojna w 1939 r. Pilecki zosta\u0142 zmobilizowany i jako podporucznik kawalerii stan\u0105\u0142 do walki w obronie Ojczyzny. Po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych przedosta\u0142 si\u0119 w pa\u017adzierniku tego\u017c roku do Warszawy i natychmiast w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w nurt walki konspiracyjnej pod przybranym nazwiskiem Tomasz Serafi\u0144ski. Wkr\u00f3tce sta\u0142 si\u0119 wsp\u00f3\u0142organizatorem Tajnej Armii Polskiej, kt\u00f3ra p\u00f3\u017aniej wesz\u0142a w sk\u0142ad ZWZ\/AK.<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Dobrowolny wi\u0119zie\u0144 KL Auschwitz i obozowa konspiracja<\/strong><\/p>\n

Latem 1940 r. podj\u0105\u0142 dobrowoln\u0105 decyzj\u0119 przedostania si\u0119 do obozu o\u015bwi\u0119cimskiego w celu utworzenia tam siatki konspiracyjnej, zorganizowania \u0142\u0105czno\u015bci Podziemia z uwi\u0119zionymi w nim Polakami i przesy\u0142ania wiarygodnych danych o zbrodniach SS, a p\u00f3\u017aniej przygotowania obozu do walki, gdyby nadarzy\u0142a si\u0119 sprzyjaj\u0105ca ku temu okazja.<\/p>\n

Podobnego czynu, \u015bwiadcz\u0105cego o najwy\u017cszym bohaterstwie, nie dokona\u0142 nigdy nikt z osadzonych w KL Auschwitz. Pilecki uwa\u017ca\u0142 natomiast, \u017ce spe\u0142nia wy\u0142\u0105cznie \u017co\u0142nierski obowi\u0105zek, daj\u0105c si\u0119 uj\u0105\u0107 podczas \u0142apanki na \u017boliborzu, aby zosta\u0107 wywiezionym do O\u015bwi\u0119cimia, gdzie przyby\u0142 w drugim transporcie warszawskim w nocy z 21 na 22 wrze\u015bnia 1940 r.<\/p>\n

Dzi\u0119ki po\u015bwi\u0119ceniu i dzia\u0142alno\u015bci Pileckiego polska konspiracja wojskowa sta\u0142a si\u0119 faktem, o kt\u00f3rym jednak d\u0142ugie lata po wojnie milczano. Utworzony w obozie z jego inicjatywy Zwi\u0105zek Organizacji Wojskowej nawi\u0105za\u0142 kontakt z przyobozowym ruchem oporu, za po\u015brednictwem kt\u00f3rego m.in. wysy\u0142ano raporty do Komendy G\u0142\u00f3wnej Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej (p\u00f3\u017aniej przekszta\u0142cony w Armi\u0119 Krajow\u0105) w Warszawie. Nast\u0119pnie informacje te przekazywane by\u0142y do Londynu, aby \u015bwiat dowiedzia\u0142 si\u0119 o zbrodniach pope\u0142nianych przez nazist\u00f3w w KL Auschwitz.<\/p>\n

Obozow\u0105 konspiracj\u0119 wojskow\u0105 Pilecki rozszerzy\u0142 na grupy polityczne. Przede wszystkim byli to wi\u0119zieni w O\u015bwi\u0119cimiu cz\u0142onkowie Stronnictwa Narodowego i Polskiej Partii Socjalistycznej, a p\u00f3\u017aniej do\u0142\u0105czy\u0142y grupy innych narodowo\u015bci. Pilecki trafi\u0142 do obozu o\u015bwi\u0119cimskiego, gdy wi\u0119zieni byli i gin\u0119li w nim przede wszystkim Polacy. Nie istnia\u0142 wtedy KL Auschwitz II \u2013 Birkenau, czyli druga cz\u0119\u015b\u0107 obozu w Brzezince, kt\u00f3ry dopiero wiosn\u0105 1942 r. uczyniono miejscem masowej zag\u0142ady \u017byd\u00f3w.<\/p>\n

Na li\u015bcie cz\u0142onk\u00f3w Zwi\u0105zku Organizacji Wojskowej w KL Auschwitz kierowanej przez rotmistrza wymienieni s\u0105 m.in. wybitni polscy dzia\u0142acze polityczni, pracownicy naukowi, lekarze, oficerowie Wojska Polskiego, kadeci szk\u00f3\u0142 wojskowych, harcerze i duchowni katoliccy, bowiem ob\u00f3z o\u015bwi\u0119cimski w latach 1940-1941 by\u0142 g\u0142\u00f3wnym miejscem m\u0119cze\u0144stwa inteligencji polskiej, co w \u015bwiatowej historiografii jest ma\u0142o znane.<\/p>\n

Brawurowa ucieczka i dalsza konspiracja<\/strong><\/p>\n

Pilecki s\u0105dzi\u0142, \u017ce istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 uwolnienia wi\u0119\u017ani\u00f3w i chcia\u0142 tak\u0105 propozycj\u0119 osobi\u015bcie przedstawi\u0107 Komendzie G\u0142\u00f3wnej Armii Krajowej w Warszawie. W nocy z 26 na 27 kwietnia 1943 r. wraz z dwoma wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniami uciek\u0142 z obozu. Kiedy jednak dotar\u0142 do Warszawy, nie podzielono jego pogl\u0105du, \u017ce opanowanie obozu oraz uwolnienie tak du\u017cej liczby wi\u0119\u017ani\u00f3w jest mo\u017cliwe i powierzono mu konspiracyjn\u0105 prac\u0119 w Kierownictwie Dywersji Komendy G\u0142\u00f3wnej Armii Krajowej. Faktycznie zaj\u0119ty by\u0142 jeszcze inn\u0105 prac\u0105 konspiracyjn\u0105, poniewa\u017c wiosn\u0105 1944 r. zosta\u0142 wyznaczony na jednego z organizator\u00f3w nowo powsta\u0142ej organizacji pod nazw\u0105 \u201eNIE\u201d. Mia\u0142a ona zast\u0105pi\u0107 Armi\u0119 Krajow\u0105 i dzia\u0142a\u0107 po zako\u0144czeniu okupacji niemieckiej na terenach polskich zaj\u0119tych przez Armi\u0119 Czerwon\u0105.<\/p>\n

Powstanie Warszawskie, obozy jenieckie i powojenny proces<\/strong><\/p>\n

Potem czeka\u0142 go udzia\u0142 w Powstaniu Warszawskim, pobyt w obozach jenieckich w Lamsdorf (\u0141ambinowice) i Murnau, a tak\u017ce s\u0142u\u017cba po wojnie w II Korpusie Polskim gen. W\u0142adys\u0142awa Andersa. W ostatnich miesi\u0105cach 1945 r. rotmistrz Pilecki za namow\u0105 oficer\u00f3w Oddzia\u0142u II sztabu II Korpusu podj\u0105\u0142 si\u0119 utworzenia w nie suwerennym Kraju, rz\u0105dzonym przez komunist\u00f3w, siatki informacyjnej i przesy\u0142ania zebranych wiadomo\u015bci do W\u0142och. Wykonuj\u0105c powierzone mu zadanie, zosta\u0142 wiosn\u0105 1947 r. aresztowany w Warszawie, a w rok p\u00f3\u017aniej po d\u0142ugotrwa\u0142ym \u015bledztwie i procesie skazany na kar\u0119 \u015bmierci. Zbrodniczy wyrok wykonano 25 maja 1948 r., mimo pr\u00f3\u015bb rodziny o u\u0142askawienie. Wed\u0142ug protoko\u0142u zachowanego w aktach sprawy rotmistrz zosta\u0142 zabity strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy przez dow\u00f3dc\u0119 plutonu egzekucyjnego. Cia\u0142a rodzinie nie wydano i prawdopodobnie pochowano go w bezimiennej mogile pod p\u0142otem cmentarza na Pow\u0105zkach w Warszawie.<\/p>\n

\"Protok\u00f3\u0142<\/a>
Protok\u00f3\u0142 wykonania wyroku \u015bmierci<\/figcaption><\/figure>\n

Sprawiedliwo\u015bci sta\u0142o si\u0119 zado\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n

Dopiero po latach, 1 pa\u017adziernika 1990 r., Witolda Pileckiego po\u015bmiertnie zrehabilitowano, anuluj\u0105c tamten stalinowski wyrok.<\/p>\n

Posta\u0107 rotmistrza mo\u017cna uzna\u0107 za typow\u0105 dla pokolenia Polak\u00f3w, kt\u00f3re wywalczy\u0142o, obroni\u0142o i kszta\u0142towa\u0142o II Rzeczpospolit\u0105 w latach 1918-1939.<\/p>\n

Jego pe\u0142ne tragizmu losy s\u0105 r\u00f3wnie\u017c symbolicznym uog\u00f3lnieniem do\u015bwiadcze\u0144, jakim to pokolenie zosta\u0142o poddane w okresie dw\u00f3ch totalitaryzm\u00f3w. Wprawdzie w\u00f3wczas dozna\u0142o ono kl\u0119ski, lecz ostatecznie poprzez swoich potomnych odnios\u0142o zwyci\u0119stwo w 1989 r.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong>
\nO\u015bwi\u0119cim, 19 maja 2008 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

7 maja 2008 r. Senat Rzeczypospolitej Polskiej przyj\u0105\u0142 uchwa\u0142\u0119 w sprawie uznania bohaterstwa Witolda Pileckiego i przywr\u00f3cenia Jego postaci zbiorowej pami\u0119ci Polak\u00f3w. W O\u015bwi\u0119cimiu dawna Kolonia Lenina, po\u0142o\u017cona obok Muzeum Auschwitz-Birkenau, zosta\u0142a przemianowana w 1991 r. na Osiedle rtm. Witolda Pileckiego. Warto przypomnie\u0107 t\u0119 niezwyk\u0142\u0105 posta\u0107, bo rotmistrz Pilecki zas\u0142uguje na to, jak ma\u0142o kto. …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":275,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[653],"tags":[81,82,4,83,77,78,76],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/ksiazka-pilecki.jpeg",450,640,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/ksiazka-pilecki-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/ksiazka-pilecki-210x300.jpg",105,150,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/ksiazka-pilecki.jpeg",450,640,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/ksiazka-pilecki.jpeg",211,300,false],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/ksiazka-pilecki.jpeg",450,640,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/ksiazka-pilecki.jpeg",450,640,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"7 maja 2008 r. Senat Rzeczypospolitej Polskiej przyj\u0105\u0142 uchwa\u0142\u0119 w sprawie uznania bohaterstwa Witolda Pileckiego i przywr\u00f3cenia Jego postaci zbiorowej pami\u0119ci Polak\u00f3w. W O\u015bwi\u0119cimiu dawna Kolonia Lenina, po\u0142o\u017cona obok Muzeum Auschwitz-Birkenau, zosta\u0142a przemianowana w 1991 r. na Osiedle rtm. Witolda Pileckiego. Warto przypomnie\u0107 t\u0119 niezwyk\u0142\u0105 posta\u0107, bo rotmistrz Pilecki zas\u0142uguje na to, jak ma\u0142o kto.…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/270"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=270"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/270\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35549,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/270\/revisions\/35549"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/275"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=270"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=270"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=270"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}