{"id":23951,"date":"2017-07-18T17:25:38","date_gmt":"2017-07-18T16:25:38","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=23951"},"modified":"2021-10-17T11:31:17","modified_gmt":"2021-10-17T11:31:17","slug":"tylko-gwiazdy-zostaly-jak-wczoraj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2017\/07\/18\/tylko-gwiazdy-zostaly-jak-wczoraj\/","title":{"rendered":"„Tylko gwiazdy zosta\u0142y jak wczoraj”"},"content":{"rendered":"
\n

\"\"<\/a>W 2011 roku \u2013 sze\u015b\u0107 lat temu \u2013 ukaza\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka Igora Bartosika i Adama Wilmy \u201eJa z\u00a0krematorium Auschwitz\u201d, przet\u0142umaczona w nast\u0119pnych latach na angielski, w\u0142oski, hiszpa\u0144ski i\u00a0francuski. Zasadniczy zapis rozm\u00f3w z\u00a0Henrykiem Mandelbaumem, jednym z\u00a0ostatnich \u015bwiadk\u00f3w Holocaustu, zosta\u0142 opracowany przez Autor\u00f3w tej publikacji w latach 2003-2004. Obecnie Pa\u0144stwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu przygotowa\u0142o jej wydanie w j\u0119zyku niemieckim. <\/strong><\/p>\n

<\/strong>„Ja z krematorium Auschwitz”, czyli wywiad z Henrykiem Mandelbaumem, kt\u00f3ry spisa\u0142em z Adamem Wilm\u0105 –<\/em> powiedzia\u0142 dr Igor Bartosik – teraz ukaza\u0142 si\u0119 po niemiecku, z czego pan Henryk zapewne by\u0142by bardzo zadowolony, bo jego spotkania z m\u0142odymi lud\u017ami z Niemiec by\u0142y bardzo cz\u0119ste. I jeszcze pani Lidia jego \u017cona, kt\u00f3ra by\u0142a Niemk\u0105 i ca\u0142y czas pracowa\u0142a nad tym, aby jak najlepiej pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 jej j\u0119zykiem ojczystym.<\/em><\/p>\n

Wspomniana ksi\u0105\u017cka, budz\u0105ca ju\u017c zainteresowanie mi\u0119dzynarodowe, stanowi zapis rozmowy ze zmar\u0142ym w ponad dziewi\u0119\u0107 lat temu Henrykiem Mandelbaumem, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 15\u00a0grudnia 1922 roku w rodzinie \u017cydowskiej w Olkuszu, gdzie sp\u0119dzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c najm\u0142odsze lata swojego \u017cycia.<\/p>\n

Henryk Mandelbaum podczas drugiej wojny \u015bwiatowej jako wi\u0119zie\u0144 obozu Auschwitz wykonywa\u0142 koszmarn\u0105 prac\u0119, b\u0119d\u0105c cz\u0142onkiem \u201eSonderkommando\u201d, kt\u00f3re obs\u0142ugiwa\u0142o cztery krematoria w\u00a0drugiej cz\u0119\u015bci obozu o\u015bwi\u0119cimskiego, czyli KL Auschwitz II-Birkenau, pal\u0105c cia\u0142a zamordowanych.<\/p>\n

Po wojnie cz\u0119sto przyje\u017cd\u017ca\u0142 do miasta swojego dzieci\u0144stwa. Uczestniczy\u0142 tak\u017ce 12 czerwca 2005\u00a0roku w ods\u0142oni\u0119ciu pomnika na starym cmentarzu w Olkuszu<\/span><\/a>,<\/span><\/strong> kt\u00f3ry upami\u0119tnia Polak\u00f3w oraz \u017byd\u00f3w, mieszka\u0144c\u00f3w Ziemi Olkuskiej, zamordowanych podczas drugiej wojny \u015bwiatowej<\/span><\/a><\/strong> w hitlerowskich wi\u0119zieniach, obozach koncentracyjnych i obozach masowej zag\u0142ady. Odwiedza\u0142 r\u00f3wnie\u017c O\u015bwi\u0119cim, najcz\u0119\u015bciej spotykaj\u0105c si\u0119 w Mi\u0119dzynarodowym Domu Spotka\u0144 M\u0142odzie\u017cy (MDSM) z uczniami i studentami zar\u00f3wno z Polski, jak i Niemiec. Zobacz: <\/span>Nab\u00f3r na seminarium \u201e75 lat po Aktion Reinhardt\u201d \u2013 wsp\u00f3\u0142czesna pami\u0119\u0107 o zag\u0142adzie \u017byd\u00f3w polskich<\/span><\/a><\/strong><\/p>\n

\"Henryk<\/a>
Henryk Mandelbaum z papie\u017cem Benedyktem XVI<\/figcaption><\/figure>\n

By\u0142 jednym z 32 by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w KL Auschwitz, z kt\u00f3rymi 26 maja 2006 roku w pobli\u017cu \u015aciany Strace\u0144 na dziedzi\u0144cu bloku nr\u00a011, zwanym Blokiem \u015amierci, spotka\u0142 si\u0119 papie\u017c Benedykt XVI, kt\u00f3remu nie tylko u\u015bcisn\u0105\u0142 r\u0119k\u0119, ale \u00a0uca\u0142owa\u0142 go w oba policzki.<\/strong><\/p>\n

Jeszcze latem 2007 roku bra\u0142 udzia\u0142 w otwarciu wystawy w Miejskim O\u015brodku Kultury w\u00a0Olkuszu, wcze\u015bniej eksponowanej w Mi\u0119dzynarodowym Domu Spotka\u0144 M\u0142odzie\u017cy w\u00a0O\u015bwi\u0119cimiu, zatytu\u0142owanej \u201eTylko gwiazdy zosta\u0142y jak wczoraj\u201d, wspominaj\u0105c: Kiedy by\u0142em ju\u017c na wolno\u015bci, nie mog\u0142em uwierzy\u0107, \u017ce jestem wolny, \u017ce prze\u017cy\u0142em. W snach powraca\u0142y prze\u017cycia, kt\u00f3rych dozna\u0142em podczas pobytu w\u00a0\u201eSonderkommando\u201d. (\u2026) Z komin\u00f3w krematoryjnych bucha\u0142y p\u0142omienie na wysoko\u015b\u0107 kilku metr\u00f3w. Obrazy te kojarzy\u0142y mi si\u0119 z wyobra\u017ceniem piek\u0142a.<\/em><\/p>\n

\"Stosy<\/a>
Stosy spaleniskowe w Birkenau<\/figcaption><\/figure>\n

Z kolei Mieczys\u0142aw Miska, mieszkaj\u0105cy do dzisiaj w Olkuszu, w swojej relacji podaje: Pami\u0119tam, jak w czasie okupacji hitlerowskiej, czasami wiatr przywiewa\u0142 s\u0142odki i md\u0142y zapach od strony O\u015bwi\u0119cimia, kt\u00f3ry roznosi\u0142 si\u0119 w powietrzu, najprawdopodobniej podczas palenia cia\u0142 \u017byd\u00f3w zamordowanych w komorach gazowych na stosach spaleniskowych w KL Auschwitz II-Birkenau w\u00a0Brzezince.<\/em><\/p>\n

Henryk Mandelbaum zmar\u0142 17 czerwca 2008 roku i zosta\u0142 pochowany dwa dni p\u00f3\u017aniej na Cmentarzu Centralnym w Gliwicach.<\/span><\/a><\/strong> Jego trumn\u0119 przykry\u0142a r\u00f3wnie\u017c ziemia przywieziona z\u00a0Olkusza przez delegacj\u0119, kt\u00f3rej przewodniczy\u0142 \u00f3wczesny burmistrz Srebrnego Grodu, Dariusz Rzepka.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 18 lipca 2017 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W 2011 roku \u2013 sze\u015b\u0107 lat temu \u2013 ukaza\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka Igora Bartosika i Adama Wilmy \u201eJa z\u00a0krematorium Auschwitz\u201d, przet\u0142umaczona w nast\u0119pnych latach na angielski, w\u0142oski, hiszpa\u0144ski i\u00a0francuski. Zasadniczy zapis rozm\u00f3w z\u00a0Henrykiem Mandelbaumem, jednym z\u00a0ostatnich \u015bwiadk\u00f3w Holocaustu, zosta\u0142 opracowany przez Autor\u00f3w tej publikacji w latach 2003-2004. Obecnie Pa\u0144stwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu przygotowa\u0142o jej wydanie …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":23952,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[200],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Henryk-Man.jpg",1058,793,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Henryk-Man-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Henryk-Man-300x224.jpg",150,112,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Henryk-Man.jpg",768,576,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Henryk-Man-1024x767.jpg",300,225,true],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Henryk-Man.jpg",1058,793,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Henryk-Man.jpg",1058,793,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"W 2011 roku \u2013 sze\u015b\u0107 lat temu \u2013 ukaza\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka Igora Bartosika i Adama Wilmy \u201eJa z\u00a0krematorium Auschwitz\u201d, przet\u0142umaczona w nast\u0119pnych latach na angielski, w\u0142oski, hiszpa\u0144ski i\u00a0francuski. Zasadniczy zapis rozm\u00f3w z\u00a0Henrykiem Mandelbaumem, jednym z\u00a0ostatnich \u015bwiadk\u00f3w Holocaustu, zosta\u0142 opracowany przez Autor\u00f3w tej publikacji w latach 2003-2004. Obecnie Pa\u0144stwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu przygotowa\u0142o jej wydanie…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23951"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23951"}],"version-history":[{"count":45,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23951\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35293,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23951\/revisions\/35293"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23952"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23951"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23951"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}