{"id":23007,"date":"2017-04-14T07:46:22","date_gmt":"2017-04-14T06:46:22","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=23007"},"modified":"2021-10-17T11:31:29","modified_gmt":"2021-10-17T11:31:29","slug":"23007","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2017\/04\/14\/23007\/","title":{"rendered":"50. rocznica ods\u0142oni\u0119cia Mi\u0119dzynarodowego Pomnika Ofiar Faszyzmu w Birkenau"},"content":{"rendered":"
\n
\"Ods\u0142oni\u0119cie<\/a>
Ods\u0142oni\u0119cie Mi\u0119dzynarodowego Pomnika Ofiar Obozu Auschwitz na terenie b. niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz II-Birkenau. 16.04.1967. Fot. PAP\/CAF\/Z. Matuszewski.<\/figcaption><\/figure>\n

Pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat temu \u00a0– 16 kwietnia 1967 r. – na terenie by\u0142ego niemieckiego KL Auschwitz II-Birkenau zosta\u0142 ods\u0142oni\u0119ty Mi\u0119dzynarodowy Pomnik Ofiar Faszyzmu. Uroczysto\u015b\u0107 ods\u0142oni\u0119cia monumentu zgromadzi\u0142a przed p\u00f3\u0142 wiekiem \u00a0w Muzeum Auschwitz-Birkenau oko\u0142o 200 tysi\u0119cy os\u00f3b.<\/strong><\/p>\n

W\u015br\u00f3d nich by\u0142 \u00f3wczesny premier Polskiej Republiki Ludowej (PRL) i by\u0142y wi\u0119zie\u0144 Auschwitz J\u00f3zef Cyrankiewicz<\/span><\/a><\/strong> oraz sowiecki genera\u0142 Wasylij Pietrenko, jeden z dow\u00f3dc\u00f3w oddzia\u0142\u00f3w Armii Czerwonej, kt\u00f3ra w styczniu 1945 r. wyzwala\u0142a ob\u00f3z. \u00a0Zobacz:<\/span> 16 kwietnia 50. rocznica …<\/span><\/a><\/strong><\/p>\n

Dwadzie\u015bcia lat wcze\u015bniej, 16 kwietnia 1947 r., zosta\u0142 stracony komendant KL Auschwitz, Rudolf\u00a0 H\u00f6ss.<\/span><\/a><\/strong><\/p>\n

\n
\n
\n

\"\"<\/a>Pan Redaktor Leszek Konarski z Krakowa przes\u0142a\u0142 mi niezwyk\u0142\u0105\u00a0 informacj\u0119, kt\u00f3r\u0105 chcia\u0142em si\u0119 podzieli\u0107 z Czytelnikami mojego bloga:<\/strong> <\/span><\/p>\n

W \u201ePrzegl\u0105dzie\u201d z dnia 13-19 kwietnia 2015 roku \u00a0poda\u0142em informacj\u0119 o wystawie w Toruniu prac mojego ojca, <\/span>artysty malarza Mariana Konarskiego. Na tej wystawie znalaz\u0142y si\u0119 trzy rysunki\u00a0 z projektem monumentalnego pomnika upami\u0119tniaj\u0105cego ofiary Auschwitz, kt\u00f3ry m\u00f3j ojciec wykona\u0142 w \u2026 1943 roku, a wi\u0119c jeszcze w czasie dzia\u0142ania obozowych krematori\u00f3w. Ojciec mieszka\u0142 w czasie okupacji w Krzeszowicach, dzia\u0142a\u0142 najpierw w ZWZ\u00a0 i\u00a0 potem w AK. Od marca 1943 roku do maja 1944 w swoim domu w Krzeszowicach prowadzi\u0142 kom\u00f3rk\u0119 legalizacyjn\u0105 dla III baonu 3 pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Podhala\u0144skich \u201eHarnasie\u2019 z oddzia\u0142\u00f3w \u201eB\u0142yskawica\u201d, \u201eGrom\u201d i Wicher\u201d. Wytwarza\u0142 dokumenty i piecz\u0119cie. Wykona\u0142 oko\u0142o 160 komplet\u00f3w dokument\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y wykonywane w Krzeszowicach i potem przerzucane na Podhale.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>Z obozem Auschwitz formalnie nie mia\u0142 \u017cadnego zwi\u0105zku ale, jak mi opowiada\u0142, poprzez koleg\u00f3w z AK doskonale wiedzia\u0142 co tam si\u0119 dzieje i wiedzia\u0142, \u017ce to si\u0119 musi sko\u0144czy\u0107 i ofiary Auschwitz musz\u0105 by\u0107 uczczone wielkim pomnikiem. <\/em><\/p>\n

Zaprojektowa\u0142 tak\u0105 monumentalna budowl\u0119 w 1943 roku, na projektach jest data. Nie ma tylko informacji, \u017ce to chodzi o Auschwitz z uwagi na bezpiecze\u0144stwo.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>Nie wiem czy kto\u015b uwierzy, ale jest to autentyczna prawda, ze ojciec w czasie wojny ju\u017c projektowa\u0142 pomnik dla O\u015bwi\u0119cimia. Prosz\u0119 zobaczy\u0107 jak \u0142adny jest o\u0142tarz po\u015brodku tej budowli. Anio\u0142owie przelewaj\u0105 krew. \u00a0Te projekty pomnika dla Auschwitz z 1943 roku mo\u017cna do 24 maja 2015 roku zobaczy\u0107 na wystawie w Muzeum Okr\u0119gowym w Toruniu, w salach ratusza Staromiejskiego.<\/em><\/p>\n

W ubieg\u0142ych latach wspomniane projekty by\u0142y pokazane na wystawie w warszawskiej \u201eZach\u0119cie\u201d w 1989 r. i w Muzeum Polskim w Chicago w 1990 r. Nikt wtedy nie zwr\u00f3ci\u0142 uwagi na dat\u0119 ich powstania.<\/em><\/p>\n

Pan Leszek Konarski\u00a0jeszcze napisa\u0142:<\/p>\n

\n

To mia\u0142o by\u0107 takie o\u015bwi\u0119cimskie Koloseum, prawie jak to w Rzymie. Cho\u0107 s\u0105 trzy krzy\u017ce to na o\u0142tarzu tylko dwaj anio\u0142owie aby by\u0142 to o\u0142tarz dla wyznawc\u00f3w wszystkich religii. Po wojnie ojciec chyba nikomu nie proponowa\u0142 realizacji tego projektu ze wzgl\u0119du na skal\u0119 i koszty tego przedsi\u0119wzi\u0119cia.<\/span><\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

O potrzebie upami\u0119tnienia ofiar KL Auschwitz-Birkenau rozmy\u015blali te\u017c wi\u0119\u017aniowie i to w\u00f3wczas, gdy on jeszcze funkcjonowa\u0142.\u00a0 Adam Jerzy Brandhuber \u2013 artysta plastyk, absolwent Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie, ucze\u0144 Mehoffera, Malczewskiego i D\u0119bickiego, wi\u0119zie\u0144 tego obozu, a po wojnie d\u0142ugoletni pracownik Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkaneu \u2013 wspomina\u0142:<\/p>\n

\"Jerzy<\/a>
Jerzy Adam Brandhuber, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

Robi\u0142em projekt na pomnik na po wojnie. Mia\u0142em oficjalne, konspiracyjne zam\u00f3wienie od kol. Benka <\/span><\/a><\/em>\u015awierczyny.<\/span><\/a> Zrobi\u0142em. By\u0142 to gigant (\u2026) Ca\u0142y teren na zach\u00f3d od obozu w Brzezince, od krematori\u00f3w mia\u0142 by\u0107 wyr\u00f3wnany \u2013 jako kolosalny plac apelowy, kilometry, kilometry kwadratowe. W \u015brodku kolos-komin, w przekroju prostok\u0105tny \u2013 jak w krematorium \u2013 tylko x razy wi\u0119kszy, 50-60 metr\u00f3w wysoki. A na nim z kamienia wprawione symbole, grubo ciosane, z czterech stron. Widoczny z daleka \u2013 z daleka. Doprowadzony do niego gaz \u2013 jak wieczny znicz. Dzie\u0144 i noc. W nocy \u0142una jak wtedy. A dooko\u0142a rz\u0119dami jak bloki (wi\u0119\u017aniowie), gdy stali na apel, uformowani, wyr\u00f3wnani w oddzia\u0142ach jak kamienie, jak urny (nie groby, bo ich wtedy nie by\u0142o) oddzia\u0142y w dziesi\u0119ciu rz\u0119dach \u2013 jak tam, w obozie \u2013 500, 600 wi\u0119\u017ani\u00f3w, pi\u0119\u0107, sze\u015b\u0107 milion\u00f3w kamieni. Wtedy tak liczyli. A mi\u0119dzy tymi grupami pusto, ani trawki, ani drzewa. I tylko dooko\u0142a rz\u0105d s\u0142up\u00f3w z dzia\u0142ami i lampami na s\u0142upach, by noc\u0105 per\u0142y, sznur pere\u0142 \u015bwiate\u0142 \u2013 jak wtedy \u2013 kilometry, kilometry.<\/span><\/em><\/p>\n

Rozmach przedstawionego na zdj\u0119ciach jednego i plastyczny opis drugiego projektu by\u0142 ogromny. Zapewne wynika\u0142o to z konieczno\u015bci zmierzenia si\u0119 projektant\u00f3w z potrzeb\u0105 upami\u0119tnienia ofiar tej niespotykanej dot\u0105d w dziejach ludzko\u015bci zbrodni, jaka mia\u0142a miejsce w KL Auschwitz-Birkenau.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, dnia 16 kwietnia 2017 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat temu \u00a0– 16 kwietnia 1967 r. – na terenie by\u0142ego niemieckiego KL Auschwitz II-Birkenau zosta\u0142 ods\u0142oni\u0119ty Mi\u0119dzynarodowy Pomnik Ofiar Faszyzmu. Uroczysto\u015b\u0107 ods\u0142oni\u0119cia monumentu zgromadzi\u0142a przed p\u00f3\u0142 wiekiem \u00a0w Muzeum Auschwitz-Birkenau oko\u0142o 200 tysi\u0119cy os\u00f3b. W\u015br\u00f3d nich by\u0142 \u00f3wczesny premier Polskiej Republiki Ludowej (PRL) i by\u0142y wi\u0119zie\u0144 Auschwitz J\u00f3zef Cyrankiewicz oraz sowiecki genera\u0142 Wasylij …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":23008,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/auschwitz_pomnik.jpg",750,716,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/auschwitz_pomnik-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/auschwitz_pomnik-300x286.jpg",150,143,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/auschwitz_pomnik.jpg",750,716,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/auschwitz_pomnik.jpg",300,286,false],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/auschwitz_pomnik.jpg",750,716,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/auschwitz_pomnik.jpg",750,716,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat temu \u00a0– 16 kwietnia 1967 r. – na terenie by\u0142ego niemieckiego KL Auschwitz II-Birkenau zosta\u0142 ods\u0142oni\u0119ty Mi\u0119dzynarodowy Pomnik Ofiar Faszyzmu. Uroczysto\u015b\u0107 ods\u0142oni\u0119cia monumentu zgromadzi\u0142a przed p\u00f3\u0142 wiekiem \u00a0w Muzeum Auschwitz-Birkenau oko\u0142o 200 tysi\u0119cy os\u00f3b. W\u015br\u00f3d nich by\u0142 \u00f3wczesny premier Polskiej Republiki Ludowej (PRL) i by\u0142y wi\u0119zie\u0144 Auschwitz J\u00f3zef Cyrankiewicz oraz sowiecki genera\u0142 Wasylij…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23007"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23007"}],"version-history":[{"count":35,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23007\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35139,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23007\/revisions\/35139"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23008"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23007"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23007"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23007"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}