{"id":21753,"date":"2017-01-31T15:08:11","date_gmt":"2017-01-31T15:08:11","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=21753"},"modified":"2021-10-31T11:19:24","modified_gmt":"2021-10-31T11:19:24","slug":"21753","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2017\/01\/31\/21753\/","title":{"rendered":"Odszed\u0142 Honorowy Obywatel Olkusza"},"content":{"rendered":"
\n

\"Kazimierz<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/strong>Z g\u0142\u0119bokim smutkiem przyj\u0105\u0142em wiadomo\u015b\u0107, \u017ce 28 stycznia 2017 roku zmar\u0142 Kazimierz Czarnecki – Honorowy Obywatel Olkusza<\/span><\/a>. Mia\u0142 94 lata. Uroczysto\u015bci pogrzebowe odby\u0142y si\u0119 na cmentarzu w Olkuszu 3 lutego 2017 roku.<\/strong><\/p>\n

Z panem Kazimierzem Czarneckim<\/span><\/a><\/strong> wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142em przy budowie pomnika na Starym Cmentarzu w Olkuszu. \u00a0Pomnik ten, ods\u0142oni\u0119ty 12 czerwca 2005 roku, po\u015bwi\u0119cony jest mieszka\u0144com Ziemi Olkuskiej zamordowanym w hitlerowskich wi\u0119zieniach i obozach koncentracyjnych, zar\u00f3wno Polakom jak i \u017bydom.<\/p>\n

\"\"<\/a>Pan Czarnecki, jako prezes Polskiego Zwi\u0105zku By\u0142ych Wi\u0119\u017ani\u00f3w Politycznych Hitlerowskich Wi\u0119zie\u0144 i Oboz\u00f3w Koncentracyjnych – Ko\u0142o Nr 2 w Olkuszu, zach\u0119ci\u0142 mnie r\u00f3wnie\u017c do napisania ksi\u0105\u017cki „Mieszka\u0144cy ziemi olkuskiej w hitlerowskich wi\u0119zieniach i obozach koncentracyjnych”, wydanej w 2005 roku.<\/p>\n

Warto tak\u017ce przypomnie\u0107, \u017ce dzi\u0119ki pomocy pana Kazimierza Czarneckiego, kilkana\u015bcie lat temu, Anna Rzemieniuk, uczennica Gimnazjum Nr 4 im. C.K. Norwida w Olkuszu, napisa\u0142a prac\u0119 konkursow\u0105 na temat olkuskich \u017byd\u00f3w, kt\u00f3ra w konkursie og\u00f3lnopolskim zdoby\u0142a pierwsz\u0105 nagrod\u0119 (laureatk\u0119 konkursu przyj\u0105\u0142 w Belwederze \u00f3wczesny prezydent A. Kwa\u015bniewski).<\/p>\n

Pan Kazimierz Czarnecki wielokrotnie przyje\u017cd\u017ca\u0142 do Muzeum Auschwitz-Birkenau, przekazuj\u0105c do archiwum r\u00f3\u017cnorodne dokumenty, zwi\u0105zane z Jego pobytem i\u00a0innych olkuszan w niemieckich obozach. Pozostawi\u0142 r\u00f3wnie\u017c \u015bwiadectwo z tamtych czas\u00f3w w postaci spisanej relacji i nagrania wideo<\/p>\n

\"Ods\u0142oni\u0119cie<\/a>
Ods\u0142oni\u0119cie tablicy po\u015bwi\u0119conej je\u0144com angielskim, O\u015bwi\u0119cim 27.01.2005 r. (trzeci od prawej Kazimierz Czarnecki)<\/figcaption><\/figure>\n

Uczestniczy\u0142 w uroczysto\u015bciach organizowanych przez Muzeum Auschwitz-Birkenau oraz przez w\u0142adze miejskie na terenie O\u015bwi\u0119cimia, bior\u0105c m.in. udzia\u0142 w ods\u0142oni\u0119ciu tablic po\u015bwi\u0119conych pami\u0119ci o\u015bwi\u0119cimskich \u017byd\u00f3w, ofiar Holocaustu, a tak\u017ce Polak\u00f3w, nios\u0105cych pomoc wi\u0119\u017aniom KL\u00a0Auschwitz oraz tablicy upami\u0119tniaj\u0105cej je\u0144c\u00f3w angielskich<\/span><\/a>,<\/span><\/strong> kt\u00f3rzy zgin\u0119li podczas jednego z nalot\u00f3w bombowc\u00f3w alianckich na zak\u0142ady chemiczne IG Farbenindustrie.<\/p>\n

Odszed\u0142 Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry jako wi\u0119zie\u0144 niemieckich oboz\u00f3w na trwale wpisa\u0142 si\u0119 do historii martyrologii olkuszan i zachowania pami\u0119ci o niej. Zam\u00f3w: Mieszka\u0144cy\u00a0ziemi olkuskiej w hitlerowskich wi\u0119zieniach i obozach koncentracyjnych.<\/span><\/a><\/span><\/strong><\/p>\n

Kazimierz Czarnecki kilka lat temu wspomina\u0142:<\/em><\/p>\n

\"Le\u015bnicz\u00f3wka<\/a>
Le\u015bnicz\u00f3wka w Olewinie ko\u0142o Olkusza, gdzie Kazimierz Czarnecki sp\u0119dzi\u0142 dzieci\u0144stwo.<\/figcaption><\/figure>\n

Urodzi\u0142em si\u0119 w Olkuszu 8 stycznia 1923 roku, gdzie ucz\u0119szcza\u0142em do Szko\u0142y Powszechnej nr 1 \u2013 uczniami by\u0142a polska i \u017cydowska m\u0142odzie\u017c m\u0119ska. Z kolei Szko\u0142a Powszechna nr 2 by\u0142a dla m\u0142odzie\u017cy polskiej i \u017cydowskiej \u017ce\u0144skiej. Na terenie miasta funkcjonowa\u0142o na bardzo wysokim poziomie Gimnazjum i Liceum im. Kr\u00f3la Kazimierza Wielkiego. Na ulicy G\u00f3rniczej w Olkuszu istnia\u0142a te\u017c Pa\u0144stwowa Szko\u0142a Przemys\u0142owo-Rzemie\u015blnicza, uwa\u017cana za jedn\u0105 z najlepszych szk\u00f3\u0142 na terenach Zag\u0142\u0119bia i Ziemi Olkuskiej. I do tych szk\u00f3\u0142 ucz\u0119szcza\u0142a r\u00f3wnie\u017c m\u0142odzie\u017c polska i \u017cydowska. Nauczyciele jednakowo traktowali swoich wychowank\u00f3w. By\u0142a tylko jedna istotna r\u00f3\u017cnica. Polacy wyznawali wiar\u0119 rzymsko-katolick\u0105, a wi\u0119c w niedziel\u0119 przychodzili\u015bmy do szko\u0142y i w zwartych szeregach ze sztandarem szkolnym szli\u015bmy na nabo\u017ce\u0144stwo do ko\u015bcio\u0142a. \u017bydzi byli wyznania moj\u017ceszowego i w soboty do szko\u0142y nie przychodzili, gdy\u017c to by\u0142o ich \u015bwi\u0119to \u201eszabas\u201d.<\/p>\n

\"Uczennice<\/a>
Uczennice sz\u00f3stej klasy szko\u0142y powszechnej w Olkuszu (rocznik 1931\/32), szesna\u015bcie uczennic tej klasy to \u017byd\u00f3wki.<\/figcaption><\/figure>\n

W niedziel\u0119 chodzili do szko\u0142y przy gminie \u017cydowskiej. Czego tam uczyli \u2013 nie wiem. W Olkuszu funkcjonowa\u0142a gmina \u017cydowska, kt\u00f3ra prowadzi\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 charytatywn\u0105 w\u015br\u00f3d biedoty \u017cydowskiej.<\/p>\n

\u017bydzi w Olkuszu<\/strong><\/p>\n

\u017bydzi r\u00f3\u017cnili si\u0119 te\u017c ubiorem. Chodzili w bardzo d\u0142ugich p\u0142aszczach, du\u017cych czarnych kapeluszach, a niekt\u00f3rzy nosili d\u0142ugie czarne pejsy. M\u0142odzi, wykszta\u0142ceni \u017bydzi ubierali si\u0119 normalnie w\u00a0zale\u017cno\u015bci od ich zamo\u017cno\u015bci. Nale\u017cy nadmieni\u0107, \u017ce m\u0142odzie\u017c szkolna by\u0142a wychowywana w\u00a0wielkim patriotyzmie, bez podzia\u0142u na Polak\u00f3w czy \u017byd\u00f3w. Na terenie Olkusza by\u0142 \u017cydowski klub sportowy pod nazw\u0105 \u201ePost\u0119p\u201d, przemianowany p\u00f3\u017aniej na \u201eMakabi\u201d. Do tego klubu nale\u017celi \u017bydzi w wieku od dziewi\u0119tnastu do dwudziestu pi\u0119ciu lat. Dru\u017cyna ta prowadzi\u0142a rozgrywki pi\u0142ki no\u017cnej z klubami olkuskimi. M\u0142odzie\u017c szk\u00f3\u0142 podstawowych posiada\u0142a swoje nie zrzeszone dru\u017cyny. W czasie rozgrywek dochodzi\u0142o nieraz do spor\u00f3w, b\u00f3jek m\u0142odzie\u0144czych, ale nie dlatego, \u017ce my\u015bmy byli Polakami, katolikami, a oni \u017bydami. B\u00f3jki wynika\u0142y z nieczystej gry.<\/p>\n

Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce by\u0142em wychowywany w du\u017cej dyscyplinie, tak\u017ce nie mog\u0142em sobie pozwoli\u0107 na niew\u0142a\u015bciwe zachowanie poza domem. Jak wygl\u0105da\u0142o wsp\u00f3\u0142\u017cycie mi\u0119dzy Polakami i \u017bydami, nale\u017cy powiedzie\u0107 prosto: rodziny wykszta\u0142cone, bogate, czy to polskie, czy \u017cydowskie dogadywa\u0142y si\u0119 bardzo szybko. Dzieci robotnik\u00f3w utrzymywa\u0142y bli\u017csze stosunki z dzie\u0107mi \u017cydowskich rzemie\u015blnik\u00f3w. Podzia\u0142y mi\u0119dzy lud\u017ami bogatymi i biednymi chyba b\u0119d\u0105 zawsze. Pami\u0119tam \u017byda, kt\u00f3ry chodzi\u0142 po domach, skupywa\u0142 sk\u00f3rki z kr\u00f3lik\u00f3w i owiec. Gdy wraca\u0142 do domu, zawsze przychodzi\u0142 do nas na obiad. Rodzice i my dzieci uwa\u017cali\u015bmy go za swojego go\u015bcia. Prosi\u0142 tylko przed posi\u0142kiem, a\u017ceby mu by\u0142o wolno w\u0142o\u017cy\u0107 czapk\u0119 na g\u0142ow\u0119 w trakcie jedzenia, bo tak kanon wyznania moj\u017ceszowego nakazuje. My\u015bmy si\u0119 do tego przyzwyczaili i nikt si\u0119 z tego nie \u015bmia\u0142.<\/p>\n

\"\"<\/a>Wiele z obrz\u0119d\u00f3w wyznania moj\u017ceszowego by\u0142y dla nas nieznane, np. w okresie Paschy widzieli\u015bmy jak \u017bydzi budowali ma\u0142e pomieszczenia, w kt\u00f3rych si\u0119 modlili. My\u015bmy nazywali je \u201ekuczki\u201d, bo w takim pomieszczeniu niemo\u017cliwo\u015bci\u0105 by\u0142o sta\u0107 i modli\u0107 si\u0119. Zaznaczam, \u017ce przy modlitwach \u017bydzi u\u017cywali nakry\u0107 w pasy. W czasie zgonu i pogrzebu kobiety zbiera\u0142y si\u0119 i bardzo p\u0142aka\u0142y, albo udawa\u0142y \u017ce p\u0142acz\u0105, a my patrzyli\u015bmy i zastanawiali\u015bmy si\u0119, jak mo\u017cna by\u0142o tak d\u0142ugo p\u0142aka\u0107. Nazywali\u015bmy je \u201ep\u0142aczki\u201d. Nie wolno by\u0142o im przeszkadza\u0107. Podobnie nie wolno by\u0142o przeszkadza\u0107 \u017bydom podczas modlitwy.<\/p>\n

\u017bydzi byli bardzo dobrymi matematykami i umieli prowadzi\u0107 przedsi\u0119biorstwa handlowe. Prowadzili sklepy wszystkich bran\u017c. Mniej zdolni byli przewa\u017cnie rzemie\u015blnikami, takimi jak: krawcy, szewcy, czapnicy, ku\u015bnierze, stolarze i malarze pokojowi.<\/p>\n

W Olkuszu starsi mieszka\u0144cy do dzisiaj wspominaj\u0105 fabrykanta wyrob\u00f3w aluminiowych \u017byda S.\u00a0L\u00e4ndra. Dom Pa\u0144stwa L\u00e4ndr\u00f3w nazywano domem otwartym. Na \u015bwi\u0119ta \u017cydowskie zapraszano kole\u017canki i koleg\u00f3w c\u00f3rek Pa\u0144stwa L\u00e4ndr\u00f3w oraz s\u0105siad\u00f3w, z kt\u00f3rymi byli zaprzyja\u017anieni. Bardzo cenionym \u017bydem-lekarzem by\u0142 dr Marian Auerhahn. Nie pami\u0119tam, w kt\u00f3rym obozie koncentracyjnym by\u0142 wi\u0119ziony. Powr\u00f3ci\u0142 do Olkusza w 1945 roku. Zmieni\u0142 wtedy nazwisko na G\u0142uszecki. Zdoby\u0142 tytu\u0142 naukowy doktora medycyny. Pracowa\u0142 w klinice ginekologicznej w\u00a0Krakowie. Wszystkie kobiety z ci\u0119\u017ckimi przypadkami z Olkusza trafia\u0142y do kliniki, gdzie ordynatorem by\u0142 doktor G\u0142uszecki.<\/p>\n

Pocz\u0105tek okupacji niemieckiej w Olkuszu<\/strong><\/p>\n

Ca\u0142\u0105 harmoni\u0119 wsp\u00f3\u0142\u017cycia mi\u0119dzy Polakami i \u017bydami zniszczy\u0142a druga wojna \u015bwiatowa wywo\u0142ana przez faszyzm niemiecki. Terror jaki Niemcy zastosowali wobec Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w jest trudny do opisania. Og\u0142oszono godzin\u0119 policyjn\u0105. Mury i p\u0142oty oklejono nakazami i zakazami. \u017bydzi musieli nosi\u0107 opaski z gwiazd\u0105 Dawida, a Polakom zabroniono rozmawia\u0107 z \u017bydami. Za kontakt z \u017bydami grozi\u0142a kara \u015bmierci. W grudniu 1939 roku og\u0142oszono spis ludno\u015bci obejmuj\u0105cych wszystkich od czternastego roku \u017cycia. Otrzymali\u015bmy tymczasowe dowody osobiste, tzw. \u201epalc\u00f3wki\u201d. \u017byd\u00f3w wysiedlono z centrum miasta, a w ich miejsce zakwaterowano Niemc\u00f3w, pe\u0142ni\u0105cych funkcje administracyjne. W styczniu 1940 roku zamkni\u0119to szko\u0142y \u015brednie, a tym samym zako\u0144czy\u0142 si\u0119 kontakt m\u0142odzie\u017cy polskiej z \u017cydowsk\u0105. Nazw\u0119 miasta Olkusz przemianowano w roku nast\u0119pnym na nazw\u0119 niemieck\u0105 Ilkenau. Wiosn\u0105 1940 roku aresztowano czterdziestu zak\u0142adnik\u00f3w sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 z inteligencji olkuskiej, kt\u00f3rych wywieziono do oboz\u00f3w koncentracyjnych w Dachau i Mauthausen.<\/p>\n

\"Zn\u0119canie<\/a>
Zn\u0119canie si\u0119 nad \u017bydami podczas „Krwawej \u015arody” w Olkuszu<\/figcaption><\/figure>\n

\u017byd\u00f3w olkuskich zacz\u0119to wkr\u00f3tce wywozi\u0107 do oboz\u00f3w hitlerowskich na terenie Dolnego \u015al\u0105ska: Hermannsdorf, Klein Magensdorf i Altenheim. \u017bydzi w tych obozach byli pod nadzorem SS, SA i\u00a0policji specjalnej, a zatrudnieni byli przy budowie autostrady Berlin \u2013 Katowice. Za wykonywan\u0105 prac\u0119 nie otrzymywali \u017cadnego wynagrodzenia. Obozy te prawie niczym nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od oboz\u00f3w koncentracyjnych.<\/p>\n

\u201eKrwawa \u015aroda\u201d w Olkuszu<\/strong><\/p>\n

Wstrz\u0105saj\u0105cym wydarzeniem dla mieszka\u0144c\u00f3w Olkusza by\u0142 lipiec 1940 roku. W nocy nieznany sprawca w domu doktora Juliana \u0141api\u0144skiego zastrzeli\u0142 \u017candarma niemieckiego. Doktor \u0141api\u0144ski wcze\u015bniej by\u0142 aresztowany przez gestapo i wywieziony do obozu koncentracyjnego w Dachau. Niemcy ten kryminalny mord uznali jako dzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczn\u0105. W po\u0142owie lipca 1941 roku do Olkusza przyjecha\u0142a karna ekspedycja SS. Na rynku zebrano wszystkich Niemc\u00f3w z terenu Olkusza, kt\u00f3rzy w pochodzie przeszli pod dom doktora \u0141api\u0144skiego. Pod murami ustawiono 20\u00a0Polak\u00f3w, wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych z wi\u0119zienia w Mys\u0142owicach i Sosnowcu oraz pi\u0119ciu Olkuszan. Oko\u0142o godz. 15.00 pod murami domu doktora \u0141api\u0144skiego ustawiono dziesi\u0119ciu aresztowanych i\u00a0pod budynkiem Marii Januszek nast\u0119pnych dziesi\u0119ciu. Skaza\u0144cy zostali rozstrzelani. Cia\u0142a ofiar za\u0142adowano na ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0119 i wywieziono w nieznanym kierunku. Dom doktora \u0141api\u0144skiego spalono doszcz\u0119tnie. Po wyzwoleniu w miejscu dokonanej zbrodni zamocowano tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105, a ulicy nadano nazw\u0119 \u201e20 Straconych\u201d. Niemcy nie poprzestali na tej zbrodni.<\/p>\n

Pod koniec tego miesi\u0105ca nast\u0105pi\u0142 drugi etap tragedii miasta, zwanej \u201eKrwaw\u0105 \u015arod\u0105\u201d. W nocy ponownie przyjecha\u0142a ekspedycja karna z\u0142o\u017cona z gestapo i \u017candarmerii niemieckiej z Sosnowca. Niemcy otoczyli szczelnym pier\u015bcieniem miasto. Na ulicach wylotowych ustawili karabiny maszynowe, ucieczka z miasta by\u0142a niemo\u017cliwa. Oko\u0142o p\u00f3\u0142nocy rozpocz\u0119to wywleka\u0107 z domu m\u0119\u017cczyzn, tak \u017byd\u00f3w jak i Polak\u00f3w. W mieszkaniach przeprowadzano rewizje , bez powod\u00f3w zn\u0119caj\u0105c si\u0119 na kobietami i dzie\u0107mi. Wyprowadzani m\u0119\u017cczy\u017ani trzymali r\u0119ce do g\u00f3ry lub za\u0142o\u017cone na karku. Aresztowanych w szeregach odprowadzano na miejsce ka\u017ani, a by\u0142y to rynek olkuski, tereny ko\u0142o Starostwa Powiatu Olkuskiego, gdzie obecnie znajduje si\u0119 osiedle i Czarna G\u00f3ra nad korytem rzeki Baby. Wszyscy musieli le\u017ce\u0107 dotykaj\u0105c brod\u0105 ziemi. W wyniku pobicia\u00a0 zmar\u0142 wtedy olkuski proboszcz ksi\u0105dz Piotr M\u0105czka i \u017byd o nazwisku Majer, obywatel USA. Torturowanie bezbronnej ludno\u015bci przez cywilizowany nar\u00f3d niemiecki, bo za taki si\u0119 uwa\u017cali, sta\u0142 si\u0119 pocz\u0105tkiem wsp\u00f3\u0142pracy narodu polskiego i \u017cydowskiego w walce o przetrwanie.<\/p>\n

Pobyt w obozach pracy<\/strong><\/p>\n

Rozsta\u0142em si\u0119 z Olkuszem w dniu 13 czerwca 1941 roku, ale nie rozsta\u0142em si\u0119 z \u017bydami. W ten dzie\u0144 gestapo dokona\u0142o masowych aresztowa\u0144 m\u0142odzie\u017cy polskiej w Olkuszu. W\u015br\u00f3d aresztowanych by\u0142a przewa\u017cnie m\u0142odzie\u017c w wieku od 16 do 25 lat oraz oficerowie, podoficerowie Wojska Polskiego, kt\u00f3rzy brali udzia\u0142 w wojnie obronnej w 1939 roku.<\/p>\n

Po aresztowaniu w Olkuszu, we wspomnianym dniu 13 czerwca 1941 roku, pod uzbrojon\u0105 eskort\u0105 zostali\u015bmy przetransportowani do wi\u0119zienia gestapo w Sosnowcu. Tam ostrzy\u017cono nam w\u0142osy, spisano dane personalne, przemalowano nam ubrania farbami olejnymi. Namalowano nam dwie litery \u201eP\u201d koloru bia\u0142ego na plecach, a na spodniach \u201eP\u201d koloru czerwonego na jednej nogawce, a\u00a0na drugiej \u201eP\u201d koloru bia\u0142ego. Na gestapo pracowali jako t\u0142umacze \u017bydzi aresztowani z teren\u00f3w Zag\u0142\u0119bia i \u015al\u0105ska.<\/p>\n

\"Tablica<\/a>
Tablica pami\u0105tkowa w Magnuszewiczkach (Magnersdorf)<\/figcaption><\/figure>\n

Po czterech dniach pod eskort\u0105 zostali\u015bmy wywiezieni m.in. do oboz\u00f3w Hermannsdorf i Klein Mangersdorf. W tych obozach zastali\u015bmy \u017byd\u00f3w. Byli tam m\u0142odzi \u017bydzi w naszym wieku od 19 do 30 lat. W jednym z tych oboz\u00f3w jako t\u0142umaczka zatrudniona by\u0142a wi\u0119\u017aniarka, \u017byd\u00f3wka z Olkusza, panna L\u00e4nder. Obozy by\u0142y podzielone na dwie cz\u0119\u015bci, jedn\u0105 przeznaczon\u0105 dla \u017byd\u00f3w, a druga by\u0142a dla Polak\u00f3w. W obozach tych zabraniano kontaktowania si\u0119 z \u017bydami. Wewn\u0105trz by\u0142y posterunki wartownicze, po apelu na noc zamykano sztuby na klucz. Obozy te by\u0142y otoczone podw\u00f3jnym ogrodzeniem z drutu kolczastego. Do pracy tam i\u00a0z\u00a0powrotem chodzili\u015bmy pod uzbrojon\u0105 eskort\u0105. Byli\u015bmy pilnowani przez SS, SA i policj\u0119. Po up\u0142ywie dw\u00f3ch tygodni \u017byd\u00f3w wywieziono.<\/p>\n

W 1942 roku zostali\u015bmy przeniesieni do obozu Rattwitz. W obozie tym wcze\u015bniej byli wi\u0119zieni \u017bydzi. Na naszych oczach \u017byd\u00f3w z tego obozu wyprowadzono, a my zaj\u0119li\u015bmy ich miejsca. W\u00a0obozie Rattwitz nast\u0105pi\u0142o po\u0142\u0105czenie oboz\u00f3w w jeden ob\u00f3z. Scalono ob\u00f3z m.in. Hermannsdorf i Klein Mangersdorf. Ob\u00f3z ten po scaleniu liczy\u0142 ponad 800 wi\u0119\u017ani\u00f3w i podlega\u0142 obozowi koncentracyjnemu Gross-Rosen. Informacj\u0119 t\u0119 uzyskali\u015bmy od naszych \u201ewachman\u00f3w\u201d. \u017byd\u00f3w prawdopodobnie Niemcy wywie\u017ali do KL Auschwitz. W obozie tym byli\u015bmy wi\u0119zieni do 2\u00a0 czerwca 1942 roku. Nast\u0119pnie zostali\u015bmy przetransportowani poci\u0105giem towarowym pod wzmocnion\u0105 eskort\u0105 SS, w budkach wartowniczych przy wagonach zamocowane by\u0142y karabiny maszynowe. W czasie transportu dw\u00f3ch wi\u0119\u017ani\u00f3w zdecydowa\u0142o si\u0119 uciec. Jednemu ucieczka si\u0119 uda\u0142a, drugi zosta\u0142 postrzelony i schwytany przez s\u0142u\u017cby eskortuj\u0105ce wi\u0119\u017ani\u00f3w.<\/p>\n

\"Legitymacja<\/a><\/p>\n

Lager III w Monowicach<\/strong><\/p>\n

Zostali\u015bmy uwi\u0119zieni w lagrze III w Monowicach. Po raz kolejny spotka\u0142em si\u0119 z wi\u0119\u017aniami narodowo\u015bci \u017cydowskiej wi\u0119zionymi w KL Aushwitz III \u2013 Monowitz. W naszym obozie, podobnie jak i w po\u0142o\u017conym obok wspomnianym obozie koncentracyjnym w Monowicach, warunki obozowe zmieni\u0142y si\u0119 na korzy\u015b\u0107 wi\u0119\u017ani\u00f3w po kl\u0119sce wojsk niemieckich na froncie wschodnim.<\/p>\n

Z oboz\u00f3w tych wys\u0142ano wszystkich m\u0142odych esesman\u00f3w na front. S\u0142u\u017cby wartownicze uzupe\u0142niono starszymi rocznikami. Zabroniono zn\u0119cania si\u0119 nad wi\u0119\u017aniami, cho\u0107 nadal dymi\u0142y krematoria. Wi\u0119\u017aniowie mogli otrzymywa\u0107 kilogramowe paczki \u017cywno\u015bciowe, nie konfiskowano ciep\u0142ej bielizny. \u017bydzi byli w gorszej sytuacji, bo nie mia\u0142 im kto przysy\u0142a\u0107 paczek. W O\u015bwi\u0119cimiu du\u017c\u0105 pomoc udziela\u0142a ludno\u015b\u0107 zamieszka\u0142a w pobli\u017cu oboz\u00f3w, jak i pracownicy cywilni,<\/span><\/a><\/strong> kt\u00f3rzy byli tam zatrudnieni przy budowie zak\u0142ad\u00f3w chemicznych.<\/p>\n

Ucieczka z O\u015bwi\u0119cimia<\/strong><\/p>\n

Nie pami\u0119tam kt\u00f3rego dnia w styczniu 1945 roku uciek\u0142em z O\u015bwi\u0119cimia. Do Olkusza przyszed\u0142em dwa dni przed wkroczeniem Armii Czerwonej. Mia\u0142em szcz\u0119\u015bcie widzie\u0107 uciekaj\u0105cych \u017co\u0142nierzy niemieckich. Mimo up\u0142ywu czasu mam wci\u0105\u017c przed oczyma obozy, w\u00a0kt\u00f3rych by\u0142em wi\u0119ziony z Polakami i \u017bydami.<\/p>\n

Tablice pami\u0105tkowe <\/strong><\/p>\n

W celu upami\u0119tnienia wsp\u00f3lnej martyrologii polskiej i \u017cydowskiej nasz Zwi\u0105zek By\u0142ych Wi\u0119\u017ani\u00f3w Politycznych ufundowa\u0142 tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105 w miejscowo\u015bci Klein Mangersdorf (obecna nazwa Magnuszewiczki) na Opolszczy\u017anie.. Kamie\u0144 pami\u0105tkowy zosta\u0142 postawiony na terenie by\u0142ego obozu.<\/p>\n

Zarz\u0105d naszego zwi\u0105zku bra\u0142 tak\u017ce udzia\u0142 w dniu 18 pa\u017adziernika 2001 roku w uroczystym ods\u0142oni\u0119ciu tablicy pami\u0105tkowej w O\u015bwi\u0119cimiu, ufundowanej przez spo\u0142ecze\u0144stwo tego miasta dla upami\u0119tnienia pomordowanych \u017byd\u00f3w o\u015bwi\u0119cimskich. Drug\u0105 tablic\u0119 \u2013 ods\u0142oni\u0119t\u0105 te\u017c w tym samym dniu \u2013 upami\u0119tniono osoby, kt\u00f3re nios\u0142y pomoc wi\u0119\u017aniom KL Auschwitz.<\/p>\n

Pomnik na starym cmentarzu w Olkuszu<\/strong><\/p>\n

Moje do\u015bwiadczenia \u017cyciowe sk\u0142oni\u0142y mnie do tego, \u017ce w ci\u0105gu kilku ostatnich lat stara\u0142em si\u0119, aby doprowadzi\u0107 do powstania na starym cmentarzu w Olkuszu pomnika, upami\u0119tniaj\u0105cego Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w, zamordowanych w hitlerowskich wi\u0119zieniach i obozach koncentracyjnych.<\/p>\n

W 2001 r. nasz zwi\u0105zek podj\u0105\u0142 uchwa\u0142\u0119 w sprawie budowy pomnika na starym cmentarzu w\u00a0Olkuszu, po\u015bwi\u0119conego pami\u0119ci wszystkich pomordowanych \u2013 Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w \u2013 w obozach koncentracyjnych i wi\u0119zieniach \u015bledczych w czasie okupacji hitlerowskiej z terenu ziemi olkuskiej.<\/p>\n

Uroczyste ods\u0142oni\u0119cie pomnika nast\u0105pi\u0142o 12 czerwca 2005 roku.<\/span><\/a><\/strong> Pragniemy, aby pomnik ten przypomina\u0142 straszn\u0105 i niezwykle tragiczn\u0105 histori\u0119 tamtych czas\u00f3w. Chcieli\u015bmy, aby na pomniku wymienione by\u0142y r\u00f3wnie\u017c nazwiska \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy \u017cyli w\u015br\u00f3d nas, a dokumentacja obozowa na ich temat ocala\u0142a. Upami\u0119tnili\u015bmy na oddzielnej tablicy r\u00f3wnie\u017c wszystkie nieznane ofiary Holocaustu z naszego terenu.<\/p>\n

\"\"<\/a>Pomnik ten jest nie tylko wynikiem kilkuletniej pracy Spo\u0142ecznego Komitetu jego budowy, kt\u00f3rego by\u0142em przewodnicz\u0105cym, ale przede wszystkim wyrazem zaanga\u017cowanej i patriotycznej postawy wszystkich jego fundator\u00f3w, w tym r\u00f3wnie\u017c rodzin pomordowanych.<\/p>\n

Kazimierz Czarnecki<\/strong><\/p>\n

Prezes Zwi\u0105zku Polskich By\u0142ych Wi\u0119\u017ani\u00f3w Politycznych Hitlerowskich Wi\u0119zie\u0144 i Oboz\u00f3w Koncentracyjnych \u2013 Ko\u0142o Nr 2 w Olkuszu<\/p>\n

Zobacz<\/span>:\u00a0Kazimierz Czarnecki – o swoim Ojcu opowiada c\u00f3rka Barbara Orkisz<\/span><\/a><\/strong><\/p>\n

Przygotowa\u0142 do publikacji:\u00a0Adam Cyra <\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, dnia 31 stycznia 2017 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z g\u0142\u0119bokim smutkiem przyj\u0105\u0142em wiadomo\u015b\u0107, \u017ce 28 stycznia 2017 roku zmar\u0142 Kazimierz Czarnecki – Honorowy Obywatel Olkusza. Mia\u0142 94 lata. Uroczysto\u015bci pogrzebowe odby\u0142y si\u0119 na cmentarzu w Olkuszu 3 lutego 2017 roku. Z panem Kazimierzem Czarneckim wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142em przy budowie pomnika na Starym Cmentarzu w Olkuszu. \u00a0Pomnik ten, ods\u0142oni\u0119ty 12 czerwca 2005 roku, po\u015bwi\u0119cony jest mieszka\u0144com …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":21759,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[67],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/5486.-Uhonorowanie-medalem-Pro-Memoria-przez-wiceministra-Jerzego-Koz\u0142owskiego-od-prawej-Tadeusz-Taborek-Maria-Ja\u0142owiec-Adam-Cyra-Kazimierz-Czarnecki-i-Ewa-Jedrysik.jpg",134,136,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/5486.-Uhonorowanie-medalem-Pro-Memoria-przez-wiceministra-Jerzego-Koz\u0142owskiego-od-prawej-Tadeusz-Taborek-Maria-Ja\u0142owiec-Adam-Cyra-Kazimierz-Czarnecki-i-Ewa-Jedrysik.jpg",95,96,false],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/5486.-Uhonorowanie-medalem-Pro-Memoria-przez-wiceministra-Jerzego-Koz\u0142owskiego-od-prawej-Tadeusz-Taborek-Maria-Ja\u0142owiec-Adam-Cyra-Kazimierz-Czarnecki-i-Ewa-Jedrysik.jpg",134,136,false],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/5486.-Uhonorowanie-medalem-Pro-Memoria-przez-wiceministra-Jerzego-Koz\u0142owskiego-od-prawej-Tadeusz-Taborek-Maria-Ja\u0142owiec-Adam-Cyra-Kazimierz-Czarnecki-i-Ewa-Jedrysik.jpg",134,136,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/5486.-Uhonorowanie-medalem-Pro-Memoria-przez-wiceministra-Jerzego-Koz\u0142owskiego-od-prawej-Tadeusz-Taborek-Maria-Ja\u0142owiec-Adam-Cyra-Kazimierz-Czarnecki-i-Ewa-Jedrysik.jpg",134,136,false],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/5486.-Uhonorowanie-medalem-Pro-Memoria-przez-wiceministra-Jerzego-Koz\u0142owskiego-od-prawej-Tadeusz-Taborek-Maria-Ja\u0142owiec-Adam-Cyra-Kazimierz-Czarnecki-i-Ewa-Jedrysik.jpg",134,136,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/5486.-Uhonorowanie-medalem-Pro-Memoria-przez-wiceministra-Jerzego-Koz\u0142owskiego-od-prawej-Tadeusz-Taborek-Maria-Ja\u0142owiec-Adam-Cyra-Kazimierz-Czarnecki-i-Ewa-Jedrysik.jpg",134,136,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Z g\u0142\u0119bokim smutkiem przyj\u0105\u0142em wiadomo\u015b\u0107, \u017ce 28 stycznia 2017 roku zmar\u0142 Kazimierz Czarnecki – Honorowy Obywatel Olkusza. Mia\u0142 94 lata. Uroczysto\u015bci pogrzebowe odby\u0142y si\u0119 na cmentarzu w Olkuszu 3 lutego 2017 roku. Z panem Kazimierzem Czarneckim wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142em przy budowie pomnika na Starym Cmentarzu w Olkuszu. \u00a0Pomnik ten, ods\u0142oni\u0119ty 12 czerwca 2005 roku, po\u015bwi\u0119cony jest mieszka\u0144com…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21753"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21753"}],"version-history":[{"count":90,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21753\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35149,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21753\/revisions\/35149"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21759"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21753"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21753"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21753"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}