{"id":216,"date":"2008-02-21T11:33:00","date_gmt":"2008-02-21T10:33:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=216"},"modified":"2021-10-17T11:34:43","modified_gmt":"2021-10-17T11:34:43","slug":"czlonkowie-kg-zwzak-wiezieni-w-kl-auschwitz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2008\/02\/21\/czlonkowie-kg-zwzak-wiezieni-w-kl-auschwitz\/","title":{"rendered":"Cz\u0142onkowie KG ZWZ\/AK wi\u0119zieni w KL Auschwitz"},"content":{"rendered":"
\n

<\/strong><\/p>\n

W 1995 r. z inicjatywy \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy AK z Okr\u0119gu \u015al\u0105skiego przy wej\u015bciu do bloku nr 15 na terenie Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu, w kt\u00f3rym mie\u015bci si\u0119 wystawa, zatytu\u0142owana \u201eWalka i martyrologia narodu polskiego w latach 1939-1945\u201d, zosta\u0142a ods\u0142oni\u0119ta tablica pami\u0105tkowa z nast\u0119puj\u0105cym napisem: \u201eW ho\u0142dzie \u017co\u0142nierzom AK i ludziom nios\u0105cym pomoc wi\u0119\u017aniom. Towarzysze walki 1995\u201d.<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

W dniu 14 lutego 1942 r. Zwi\u0105zek Walki Zbrojnej przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w Armi\u0119 Krajow\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142a rozbudowany konspiracyjny system i posiada\u0142a sprawnie dzia\u0142aj\u0105cy aparat dowodzenia.<\/p>\n

Komenda G\u0142\u00f3wna ZWZ\/AK w czasie wojny sukcesywnie rozrasta\u0142a si\u0119, poczynaj\u0105c od kilkuosobowego zespo\u0142u w dniu 27 wrze\u015bnia 1939 r. – do 1195 oficer\u00f3w, podchor\u0105\u017cych i podoficer\u00f3w w lutym 1944 r. Do tej liczby nale\u017cy doda\u0107 trudn\u0105 do okre\u015blenia ilo\u015b\u0107 szeregowych \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3ra zapewne waha\u0142a si\u0119 w granicach 2000 – 3000. Zatem stan personalny KG ZWZ\/AK wynosi\u0142 oko\u0142o 3000 – 4000 ludzi.<\/p>\n

\"Tablica<\/a>
Tablica pami\u0105tkowa<\/figcaption><\/figure>\n

Konspiracja i walka musia\u0142y poci\u0105ga\u0107 straty w szeregach \u017co\u0142nierzy podziemia. By\u0142o to wkalkulowane w ryzyko przyj\u0119tej postawy wobec niemieckiego okupanta, tworz\u0105c sta\u0142y element codzienno\u015bci konspiracyjnej. Aresztowania wynika\u0142y z jednej strony ze sprawno\u015bci aparatu policyjnego przeciwnika, lecz r\u00f3wnie\u017c przyczynami aresztowa\u0144 stawa\u0142y si\u0119 ludzka niefrasobliwo\u015b\u0107, brak wyobra\u017ani oraz czasami nieprzestrzeganie podstawowych zasad konspiracyjnych. Straty powodowa\u0142a tak\u017ce eksterminacyjna polityka okupanta w stosunku do narodu polskiego. Mo\u017cna wskaza\u0107 wiele przypadkowych aresztowa\u0144, zatrzyma\u0144 w \u0142apankach, a nast\u0119pnie egzekucji czy wywiezienia do oboz\u00f3w koncentracyjnych cz\u0142onk\u00f3w konspiracji, kt\u00f3rzy nie zostali przez wroga nigdy zidentyfikowani.<\/p>\n

W okresie od marca 1941 r. do lutego 1944 r. sama KG ZWZ\/AK straci\u0142a w zabitych 457 i aresztowanych 1001 os\u00f3b. Niew\u0105tpliwie s\u0142uszny jest pogl\u0105d, i\u017c straty KG ZWZ\/AK mog\u0142y wynosi\u0107 ponad 1500 \u017co\u0142nierzy, lecz dok\u0142adne ustalenia w tym wzgl\u0119dzie nie s\u0105 mo\u017cliwe.<\/p>\n

Z tej liczby 38 prominentnych os\u00f3b zosta\u0142o osadzonych w KL Auschwitz, z tego 11 spo\u015br\u00f3d nich tam zgin\u0119\u0142o, 2 po przeniesieniu do innego obozu, 3 w trakcie wojny, a 22 prze\u017cy\u0142o (4 zbieg\u0142y, 4 zwolniono z obozu, po wojnie 2 osoby zamordowano podczas represji komunistycznych).<\/p>\n

Z komend Obszar\u00f3w i Okr\u0119g\u00f3w, czyli drugiego szczebla dowodzenia, znalaz\u0142o si\u0119 w KL Auschwitz 51 os\u00f3b, z tego w obozie o\u015bwi\u0119cimskim zgin\u0119\u0142o 26 os\u00f3b, co stanowi odsetek ponad 50%, 5 w innych obozach, a 2 podczas wojny w innych okoliczno\u015bciach (\u0142\u0105cznie 33 osoby, prawie 65%), a prze\u017cy\u0142o 18, co stanowi odsetek ponad 35%.<\/p>\n

Niew\u0105tpliwie najwi\u0119ksze ilo\u015bciowo straty ponios\u0142y Obszary: Lwowski (Okr\u0119gi: Lw\u00f3w, Stanis\u0142aw\u00f3w i Tarnopol) i Krakowski (Okr\u0119gi: Krak\u00f3w i \u015al\u0105sk). Z tego drugiego terenu uwi\u0119ziono w KL Auschwitz 20 os\u00f3b, a z tej liczby zgin\u0119\u0142o 16, czyli 80%.<\/p>\n

Z dw\u00f3ch najni\u017cszych poziom\u00f3w konspiracyjnej struktury organizacyjnej ZWZ\/AK, czyli komend Inspektorat\u00f3w Rejonowych i Obwod\u00f3w, osadzono w KL Auschwitz 99 os\u00f3b. Z tej liczby 73 osoby zgin\u0119\u0142y, a tylko 26 prze\u017cy\u0142o. St\u0105d straty \u015bmiertelne w stosunku do tych, kt\u00f3rzy prze\u017cyli, wynosz\u0105 74% do 26%.<\/p>\n

W KL Auschwitz \u0142\u0105cznie – z r\u00f3\u017cnych szczebli dowodzenia – osadzono 188 cz\u0142onk\u00f3w kadry dow\u00f3dczej ZWZ\/AK. Z tej liczby 140 by\u0142o oficerami s\u0142u\u017cby sta\u0142ej i rezerwy Wojska Polskiego, natomiast 48 nie posiada\u0142o przygotowania wojskowego. Ich status wykszta\u0142cenia kszta\u0142towa\u0142 si\u0119 nast\u0119puj\u0105co: 57 os\u00f3b posiada\u0142o wykszta\u0142cenie wy\u017csze (w tym 8 uko\u0144czy\u0142o wy\u017csze szko\u0142y oficerskie), 116 os\u00f3b legitymowa\u0142o si\u0119 wykszta\u0142ceniem \u015brednim (w tym 37 uko\u0144czy\u0142y dodatkowo szko\u0142\u0119 podchor\u0105\u017cych), 2 podstawowe, a w stosunku do 11 os\u00f3b nie mo\u017cna ustali\u0107 danych dotycz\u0105cych ich wykszta\u0142cenia. Najstarsza z tych os\u00f3b urodzi\u0142a si\u0119 w 1884 r., a najm\u0142odsza z nich w 1925 r., lecz najwi\u0119ksza liczba z nich \u2013 71 os\u00f3b, tj. ponad 40%, urodzi\u0142a si\u0119 w przedziale czasowym 1901 \u2013 1910.<\/p>\n

Poniesione straty \u015bmiertelne omawianej kadry dow\u00f3dczej w KL Auschwitz wynosz\u0105 103 osoby (55%), 11 w innych obozach, 7 podczas wojny (\u0142\u0105cznie 122 osoby, tj. ponad 65%).<\/p>\n

Ustalenie pe\u0142nych strat w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w KG ZWZ\/AK nie by\u0142o mo\u017cliwe w czasie trwania wojny, a tak\u017ce nie jest w pe\u0142ni mo\u017cliwe dzisiaj. Wykazy strat zamieszczane w meldunkach p\u00f3\u0142rocznych dla Naczelnego Wodza i polskiego rz\u0105du emigracyjnego w Londynie by\u0142y zawsze obwarowywane zastrze\u017ceniami, \u017ce przes\u0142ane dane s\u0105 niepe\u0142ne. Stwierdzenie to g\u0142\u00f3wnie dotyczy\u0142o terenu, ale z pewno\u015bci\u0105 w jakiej\u015b mierze mo\u017cna je odnie\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c do Komendy G\u0142\u00f3wnej ZWZ\/AK.<\/p>\n

Informacje pochodz\u0105 z niepublikowanej pracy doktorskiej Jerzego D\u0119bskiego \u201eKadra dow\u00f3dcza SZP\/ZWZ\/AK w KL Auschwitz-Birkenau w latach 1940-1945\u201d, kt\u00f3ry pracuje jako kustosz w Dziale Naukowym Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong>
\nO\u015bwi\u0119cim, 21 lutego 2008 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W 1995 r. z inicjatywy \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy AK z Okr\u0119gu \u015al\u0105skiego przy wej\u015bciu do bloku nr 15 na terenie Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu, w kt\u00f3rym mie\u015bci si\u0119 wystawa, zatytu\u0142owana \u201eWalka i martyrologia narodu polskiego w latach 1939-1945\u201d, zosta\u0142a ods\u0142oni\u0119ta tablica pami\u0105tkowa z nast\u0119puj\u0105cym napisem: \u201eW ho\u0142dzie \u017co\u0142nierzom AK i ludziom nios\u0105cym pomoc wi\u0119\u017aniom. …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":217,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9,58],"tags":[60,17,4,62,61,59],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/ak.jpeg",439,637,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/ak-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/ak-206x300.jpg",103,150,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/ak.jpeg",439,637,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/ak.jpeg",207,300,false],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/ak.jpeg",439,637,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/ak.jpeg",439,637,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"W 1995 r. z inicjatywy \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy AK z Okr\u0119gu \u015al\u0105skiego przy wej\u015bciu do bloku nr 15 na terenie Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w O\u015bwi\u0119cimiu, w kt\u00f3rym mie\u015bci si\u0119 wystawa, zatytu\u0142owana \u201eWalka i martyrologia narodu polskiego w latach 1939-1945\u201d, zosta\u0142a ods\u0142oni\u0119ta tablica pami\u0105tkowa z nast\u0119puj\u0105cym napisem: \u201eW ho\u0142dzie \u017co\u0142nierzom AK i ludziom nios\u0105cym pomoc wi\u0119\u017aniom.…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/216"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=216"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/216\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35553,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/216\/revisions\/35553"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/217"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=216"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}