{"id":21558,"date":"2017-01-20T14:57:39","date_gmt":"2017-01-20T14:57:39","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=21558"},"modified":"2021-10-31T11:20:00","modified_gmt":"2021-10-31T11:20:00","slug":"tragedia-sprzed-siedemdziesiat-pieciu-laty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2017\/01\/20\/tragedia-sprzed-siedemdziesiat-pieciu-laty\/","title":{"rendered":"Pami\u0119\u0107 o tragedii sprzed 75 lat i powstaniu styczniowym z 1863 roku"},"content":{"rendered":"
\n

Zobacz: <\/span><\/strong>Pami\u0119\u0107 w Ojcowie o powsta\u0144cach z 1863 roku <\/span><\/a><\/span><\/strong><\/p>\n

\"G\u0142\u00f3wn\u0105<\/a>
G\u0142\u00f3wn\u0105 kwater\u0105 powsta\u0144c\u00f3w w Ojcowie by\u0142 hotel „Pod \u0141okietkiem”, fot. 21.01.2017 r.<\/figcaption><\/figure>\n

Wspomnienia J\u00f3zefa Cyry z Przybys\u0142awic ko\u0142o Ojcowa<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Pogodne i ciep\u0142e popo\u0142udnie 27 wrze\u015bnia 1941 r. zapisa\u0142o si\u0119 smutno w historii wsi Przybys\u0142awice, gmina Minoga, obecnie gmina Ska\u0142a. Tego popo\u0142udnia, kiedy s\u0142o\u0144ce ju\u017c mocno pochyli\u0142o si\u0119 ku zachodowi, na drodze prowadz\u0105cej do Przybys\u0142awic pojawi\u0142o si\u0119 dw\u00f3ch nieznanych osobnik\u00f3w, kt\u00f3rzy spotkali niby przypadkowo Antoniego Jag\u0142\u0119, kierownika miejscowej szko\u0142y podstawowej. Przybysze przywitali si\u0119 z nim jak dobrzy znajomi. Antoni Jag\u0142a obj\u0105\u0142 posad\u0119 nauczyciela w Przybys\u0142awicach w 1940 r. Mieszka\u0142 w budynku szkolnym wraz z \u017con\u0105. By\u0142o to ma\u0142\u017ce\u0144stwo bezdzietne. W\u00f3wczas mia\u0142 czterdzie\u015bci kilka lat. Zna\u0142 dobrze j\u0119zyk niemiecki. Sk\u0105d pochodzi\u0142 \u2013 nie wiadomo.<\/p>\n

Wszyscy trzej udali si\u0119 w kierunku wsi, gdzie przed pierwszymi zabudowaniami zobaczyli pracuj\u0105cego na podw\u00f3rzu W\u0142adys\u0142awa Misztala. Poinformowali go, \u017ce w zwi\u0105zku z podj\u0119ciem przed dwoma laty przez mieszka\u0144c\u00f3w wsi Przybys\u0142awice systematycznej uprawy tytoniu, zwo\u0142uje si\u0119 zebranie plantator\u00f3w. W dalszej rozmowie przedstawili si\u0119, \u017ce s\u0105 pracownikami monopolu tytoniowego w Krakowie, a na zebraniu om\u00f3wiona zostanie sprawa zap\u0142aty za dostarczony poprzednio surowiec tytoniowy.<\/p>\n

Id\u0105c dalej spotkali przed domem Antoniego Mularczyka i jego syna Stefana. O\u015bwiadczyli im podobnie jak poprzednio W\u0142adys\u0142awowi Misztalowi, kt\u00f3ry ju\u017c szed\u0142 z nimi, \u017ce zwo\u0142uje si\u0119 zebranie i aby natychmiast udali si\u0119 do szko\u0142y, co bezzw\u0142ocznie uczynili.<\/p>\n

\"Antoni<\/a>
Antoni Mularczyk (1890-1942)<\/figcaption><\/figure>\n

Tymczasem konfident Jag\u0142a spostrzeg\u0142 drugiego syna Antoniego Mularczyka \u2013 J\u00f3zefa i jego r\u00f3wnie\u017c poprosi\u0142 o udanie si\u0119 do szko\u0142y. J\u00f3zef Mularczyk uj\u0119ty grzeczno\u015bci\u0105 Jag\u0142y, mimo \u017ce jedna z miejscowych dziewczyn ostrzega\u0142a go: \u201euciekaj, bo to zebranie wygl\u0105da podejrzanie\u201d, poszed\u0142 wraz z pozosta\u0142ymi w kierunku budynku szkolnego.<\/p>\n

Z t\u0105 czw\u00f3rk\u0105, przyby\u0142\u0105 do szko\u0142y na \u201ezebranie\u201d, pozosta\u0142 jeden z opisanych poprzednio osobnik\u00f3w i o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce nikomu nie wolno opu\u015bci\u0107 sali szkolnej. Drugi osobnik wraz z konfidentem Jag\u0142\u0105 prowadzili natomiast dalsze zatrzymania. Wst\u0105pili do domu Stanis\u0142awa Bienia i tu poprosili jego syna Boles\u0142awa, by z nimi poszed\u0142 do szko\u0142y, co on tak\u017ce bez oporu uczyni\u0142. Z kolei Jag\u0142a poleci\u0142 so\u0142tysowi W\u0142adys\u0142awowi Kulesie, aby ten uda\u0142 si\u0119 do Jana Mularczyka, kt\u00f3ry mieszka\u0142 w przysi\u00f3\u0142ku Do\u0142y, oddalonym od szko\u0142y ponad kilometr, by on tak\u017ce przyszed\u0142 do szko\u0142y, bo b\u0119dzie zebranie plantator\u00f3w. Wkr\u00f3tce so\u0142tys wr\u00f3ci\u0142 z Janem Mularczykiem, kt\u00f3ry nie podejrzewa\u0142 nic z\u0142ego.<\/p>\n

\"Akt<\/a>
Akt zgonu Antoniego Mularczyka z fa\u0142szyw\u0105 przyczyn\u0105 \u015bmierci<\/figcaption><\/figure>\n

W tym czasie Jag\u0142a z wymienionym ju\u017c osobnikiem spotkali powracaj\u0105cego z pracy w polu Stanis\u0142awa Kules\u0119 i u\u017cywaj\u0105c si\u0142y zaprowadzili go do szko\u0142y. Nast\u0119pnie Jag\u0142a wszed\u0142 do domu Jana Wolnickiego, kt\u00f3ry przed chwil\u0105 wr\u00f3ci\u0142 od Ignacego Bienia, gdzie m\u0142\u00f3ci\u0142 zbo\u017ce. Zmusi\u0142 go do opuszczenia mieszkania i udania si\u0119 do szko\u0142y. Og\u00f3\u0142em w budynku szkolnym znalaz\u0142o si\u0119 o\u015bmiu mieszka\u0144c\u00f3w wsi Przybys\u0142awice.<\/p>\n

Na pytanie \u2013 dlaczego zostali zatrzymani? \u2013 owi osobnicy o\u015bwiadczyli, \u017ce to wi\u0105\u017ce si\u0119 z upraw\u0105 tytoniu i zaraz pojad\u0105 do pobliskich Iwanowic, gdzie dowiedz\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. So\u0142tysowi polecili, by wyznaczy\u0142 podwody celem odwiezienia zatrzymanych do Iwanowic. Ju\u017c o zmroku podwody z aresztowanymi wyjecha\u0142y z Przybys\u0142awic. Nikt z wiezionych nie poczuwa\u0142 si\u0119 do \u017cadnej winy, dlatego nie podejmowali ucieczki s\u0105dz\u0105c, \u017ce po wyja\u015bnieniu nieporozumienia zostan\u0105 zwolnieni. Jedynie Boles\u0142aw Bie\u0144, nie czekaj\u0105c na wyja\u015bnienie sprawy, uciek\u0142 z wozu w kierunku pobliskich p\u00f3l. Osobnicy nie otworzyli za nim ognia, by\u0107 mo\u017ce nie posiadali broni, lecz zawr\u00f3cili podwody do Przybys\u0142awic i w zamian zabrali z domu ojca uciekiniera \u2013 Stanis\u0142awa Bienia.<\/p>\n

\"Stefan<\/a>
Stefan Mularczyk (1919-1942)<\/figcaption><\/figure>\n

W pobliskich Iwanowicach zamkni\u0119to zatrzymanych w areszcie gminnym, sk\u0105d nast\u0119pnego dnia zostali przewiezieni do wi\u0119zienia na Montelupich w Krakowie.<\/strong><\/p>\n

Uwi\u0119zieni nie zajmowali si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 konspiracyjn\u0105 i nie byli nigdy s\u0105downie karani. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce wierzyli, i\u017c ich niewinno\u015b\u0107 wyja\u015bni si\u0119 i po przes\u0142uchaniu zostan\u0105 zwolnieni. Zebranie plantator\u00f3w okaza\u0142o si\u0119 tylko pretekstem, aresztowania mia\u0142y natomiast na celu zastraszenie miejscowej ludno\u015bci i by\u0142y przejawem \u015blepego terroru ze strony okupanta. Rzeczywi\u015bcie odnios\u0142y skutek, wywieraj\u0105c ogromne wra\u017cenie w okolicy.<\/p>\n

Rodziny aresztowanych, za po\u015brednictwem Opieki nad Wi\u0119\u017aniami, kt\u00f3ra mie\u015bci\u0142a si\u0119 przy ulicy Kanoniczej w Krakowie, rozpocz\u0119\u0142y wysy\u0142anie do wi\u0119zienia na Montelupich paczek \u017cywno\u015bciowych i ciep\u0142ej odzie\u017cy. Ponadto w swojej naiwno\u015bci zwr\u00f3ci\u0142y si\u0119 do konfidenta Jag\u0142y, by stara\u0142 si\u0119 o zwolnienie zatrzymanych, co on ob\u0142udnie przyrzeka\u0142.<\/p>\n

Paczki pos\u0142ane w pierwszych dniach stycznia 1942 r. zosta\u0142y zwr\u00f3cone, poniewa\u017c uwi\u0119zionych 8 stycznia tego\u017c roku przewieziono do obozu koncentracyjnego w O\u015bwi\u0119cimiu. Cz\u0119sto bywa\u0142em w czasie okupacji na poczcie w Skale, poniewa\u017c listonoszy w tym okresie nie by\u0142o, i zna\u0142em jej kierownika. Ten dostarcza\u0142 mi kolejno nadchodz\u0105ce z KL Auschwitz telegramy. Pierwszy telegram zawiadamia\u0142 o \u015bmierci Stefana Mularczyka. Odebra\u0142em go na poczcie w pierwszych dniach lutego 1942 r. Wszystkie telegramy zawiadamiaj\u0105ce o \u015bmierci pozosta\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w przechodzi\u0142y r\u00f3wnie\u017c przez moje r\u0119ce. Dotyczy\u0142y one w kolejno\u015bci: J\u00f3zefa Mularczyka, Jana Mularczyka, Antoniego Mularczyka, Jana Wolnickiego i Stanis\u0142awa Bienia. Ostatni donosz\u0105cy o \u015bmierci W\u0142adys\u0142awa Misztala nadszed\u0142 w pierwszych dniach kwietnia 1942 r.<\/p>\n

\"J\u00f3zef<\/a>
J\u00f3zef Mularczyk (1921-1942)<\/figcaption><\/figure>\n

Po otrzymaniu ostatniego telegramu rodziny wymienionych wi\u0119\u017ani\u00f3w zosta\u0142y wezwane do Miechowa, gdzie hitlerowcy odczytali im fikcyjne przyczyny zgon\u00f3w: choroby serca albo zapalenie p\u0142uc. Na wiadomo\u015b\u0107 o \u015bmierci wszystkich wi\u0119zionych, w intencji ka\u017cdego z nich, w ko\u015bciele parafialnym w Minodze ksi\u0105dz Piotr Pytlawski odprawi\u0142 nabo\u017ce\u0144stwo \u017ca\u0142obne. \u00a0 Zam\u00f3w:<\/span><\/strong> Mieszka\u0144cy \u00a0ziemi \u00a0olkuskiej <\/span> <\/a>w \u00a0hitlerowskich \u00a0wi\u0119zieniach \u00a0i \u00a0obozach \u00a0koncentracyjnych<\/span><\/a><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Chcia\u0142em zaznaczy\u0107, \u017ce Antoni Mularczyk by\u0142 moim przyrodnim bratem, natomiast Stefan Mularczyk i J\u00f3zef Mularczyk byli jego synami a moimi bratankami. Nale\u017cy tak\u017ce doda\u0107, \u017ce pomi\u0119dzy Janem Mularczykiem a rodzin\u0105 Antoniego Mularczyka nie by\u0142o \u017cadnego pokrewie\u0144stwa. Konfident Antoni Jag\u0142a wyjecha\u0142 z Przybys\u0142awic jeszcze w 1942 r., dok\u0105d wyjecha\u0142 \u2013 nie wiem.<\/p>\n

W 1944 r. jako cz\u0142onek Armii Krajowej otrzyma\u0142em od swoich prze\u0142o\u017conych polecenie z\u0142o\u017cenia meldunku na temat okoliczno\u015bci aresztowania mieszka\u0144c\u00f3w Przybys\u0142awic. Polecenie to wykona\u0142em (\u2026).<\/strong><\/p>\n

Sprawa konfidenta Antoniego Jag\u0142y w pierwszych latach po wojnie stanowi\u0142a jeszcze d\u0142ugo przedmiot dochodze\u0144 organ\u00f3w \u015bcigania. Zim\u0105 1954 r. spotka\u0142em si\u0119 zupe\u0142nie przypadkowo z cz\u0142onkami rodzin pomordowanych, kt\u00f3rzy o\u015bwiadczyli mi, \u017ce jad\u0105 na posterunek MO w Jangrocie rozpozna\u0107 aresztowanego konfidenta Antoniego Jag\u0142\u0119. W rzeczywisto\u015bci zosta\u0142 aresztowany kierownik szko\u0142y w Tarnawie, posiadaj\u0105cy identyczne imi\u0119 i nazwisko, r\u00f3wnie\u017c z zawodu nauczyciel. Nie mia\u0142 on nic wsp\u00f3lnego z poszukiwanym. Pomy\u0142k\u0119 na posterunku MO w Jangrocie wkr\u00f3tce wyja\u015bniono. Przypuszczam, \u017ce dalsze poszukiwania nie da\u0142y pozytywnego wyniku, poniewa\u017c nikt z rodzin pomordowanych ani z pozosta\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w Przybys\u0142awic nie by\u0142 ponownie w tej sprawie przes\u0142uchiwany.<\/p>\n

\n
\"J\u00f3zef<\/a>
J\u00f3zef Cyra (1909-1998)<\/figcaption><\/figure>\n

J\u00f3zef Cyra<\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 3 lipca 1909 r. w Przybys\u0142awicach ko\u0142o Ojcowa. W latach 1916-1921 ucz\u0119szcza\u0142 do szko\u0142y powszechnej w swojej rodzinnej miejscowo\u015bci. P\u00f3\u017aniej jako samouk uko\u0144czy\u0142 sze\u015b\u0107 klas gimnazjalnych w ramach kursu zorganizowanego przez Powszechny Uniwersytet Korespondencyjny w Warszawie. W latach 1935-1936 by\u0142 s\u0142uchaczem Uniwersytetu Ludowego w Dalkach pod Gnieznem. Nast\u0119pnie pracowa\u0142 jako instruktor przysposobienia rolniczego w Katolickim Stowarzyszeniu M\u0142odzie\u017cy w Kielcach, a w ostatnich dw\u00f3ch latach przed wybuchem drugiej wojny \u015bwiatowej w Wilnie.<\/p>\n

Publikowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c swoje artyku\u0142y, wiersze i opowiadania na \u0142amach \u201eGazety Tygodniowej\u201d, \u201eGo\u015bcia \u015awi\u0105tecznego\u201d, \u201eOg\u00f3lnopolskiego Informatora\u201d, \u201ePromienia\u201d i \u201ePrzyjaciela M\u0142odzie\u017cy\u201d. W 1937 r. w Trembowli wydano drukiem tomik jego wierszy \u201eSonety Ojcowskie\u201d<\/span><\/a><\/strong>,<\/span> kt\u00f3ry doczeka\u0142 si\u0119 wznowienia w 1992 i 2000 r.<\/p>\n

Podczas wojny by\u0142 \u017co\u0142nierzem Armii Krajowe<\/span><\/a>j <\/span><\/strong>w Okr\u0119gu Krakowskim, pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 pseudonimem \u201eDalkiewicz\u201d. Za dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105 odznaczony Br\u0105zowym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi z Mieczami.<\/p>\n

Jego brat Antoni i dw\u00f3ch bratank\u00f3w zgin\u0119\u0142o w KL Auschwitz, natomiast brat Tadeusz ukrywa\u0142 dw\u00f3ch \u017byd\u00f3w <\/span><\/a>\u2013 braci w Zam\u0142yniu ko\u0142o Minogi, kt\u00f3rzy dzi\u0119ki tej pomocy ocaleli.<\/strong><\/p>\n

Po wojnie za\u0142o\u017cy\u0142 rodzin\u0119 i uzupe\u0142ni\u0142 wykszta\u0142cenie, studiuj\u0105c w Wy\u017cszej Szkole Rolniczej w Krakowie, gdzie w 1957 r. uzyska\u0142 dyplom in\u017cyniera rolnika. Do chwili przej\u015bcia na emerytur\u0119 pracowa\u0142 jako kierownik Stacji Kwarantanny i Ochrony Ro\u015blin w Olkuszu. Zmar\u0142 w dniu 15 grudnia 1998 r. i zosta\u0142 pochowany na cmentarzu w Olkuszu.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, dnia 20 stycznia 2017 r. <\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zobacz: Pami\u0119\u0107 w Ojcowie o powsta\u0144cach z 1863 roku Wspomnienia J\u00f3zefa Cyry z Przybys\u0142awic ko\u0142o Ojcowa Pogodne i ciep\u0142e popo\u0142udnie 27 wrze\u015bnia 1941 r. zapisa\u0142o si\u0119 smutno w historii wsi Przybys\u0142awice, gmina Minoga, obecnie gmina Ska\u0142a. Tego popo\u0142udnia, kiedy s\u0142o\u0144ce ju\u017c mocno pochyli\u0142o si\u0119 ku zachodowi, na drodze prowadz\u0105cej do Przybys\u0142awic pojawi\u0142o si\u0119 dw\u00f3ch nieznanych …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":21559,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[470],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/ksi\u0119ga.jpg",191,264,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/ksi\u0119ga-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/ksi\u0119ga.jpg",109,150,false],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/ksi\u0119ga.jpg",191,264,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/ksi\u0119ga.jpg",191,264,false],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/ksi\u0119ga.jpg",191,264,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/ksi\u0119ga.jpg",191,264,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Zobacz: Pami\u0119\u0107 w Ojcowie o powsta\u0144cach z 1863 roku Wspomnienia J\u00f3zefa Cyry z Przybys\u0142awic ko\u0142o Ojcowa Pogodne i ciep\u0142e popo\u0142udnie 27 wrze\u015bnia 1941 r. zapisa\u0142o si\u0119 smutno w historii wsi Przybys\u0142awice, gmina Minoga, obecnie gmina Ska\u0142a. Tego popo\u0142udnia, kiedy s\u0142o\u0144ce ju\u017c mocno pochyli\u0142o si\u0119 ku zachodowi, na drodze prowadz\u0105cej do Przybys\u0142awic pojawi\u0142o si\u0119 dw\u00f3ch nieznanych…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21558"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21558"}],"version-history":[{"count":40,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21558\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35151,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21558\/revisions\/35151"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21559"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21558"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21558"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21558"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}