{"id":20639,"date":"2016-11-22T13:58:15","date_gmt":"2016-11-22T13:58:15","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=20639"},"modified":"2021-10-31T11:22:02","modified_gmt":"2021-10-31T11:22:02","slug":"2016-rokiem-cichociemnych-spadochroniarz-urban-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2016\/11\/22\/2016-rokiem-cichociemnych-spadochroniarz-urban-2\/","title":{"rendered":"2016 Rokiem Cichociemnych – spadochroniarz „Urban”"},"content":{"rendered":"
\n

\"\"<\/a>Sejm RP ustanowi\u0142 rok 2016 Rokiem Cichociemnych.<\/a> Ich imi\u0119 w Wojsku Polskim obecnie nosi jednostka Wojsk Specjalnych GROM<\/a> im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej. W tym roku min\u0119\u0142o 75 lat od pierwszego spadochronowego zrzutu cichociemnych do okupowanej Polski.<\/strong><\/strong><\/h2>\n

\n

\"Szkolenie<\/a>
Szkolenie cichociemnych w walce wr\u0119cz<\/figcaption><\/figure>\n

Zobacz: <\/span> \u017byciorys<\/span><\/a> wyryty<\/span><\/a> na drzwiach<\/span><\/a><\/strong><\/p>\n

W bloku nr 11 na terenie by\u0142ego KL Auschwitz zachowa\u0142y si\u0119 wydrapane na drewnianych drzwiach celi \u015bmierci nr 21 rysunki. Zwiedzaj\u0105c dawny ob\u00f3z, by\u0142y wi\u0119zie\u0144 Karol \u015awi\u0119torzecki, rozpozna\u0142 rysunki cyrkla i kielni jako symbole stowarzyszenia Arkonia, jednej z najstarszych polskich korporacji studenckich. Stopniowo zacz\u0119to kojarzy\u0107 znalezione rysunki z \u017cyciorysem Stefana Jasie\u0144skiego, cz\u0142onkiem stowarzyszenia.<\/p>\n

\"http:\/\/www.polityka.pl\/tygodnikpolityka\/historia\/1614695,1,rozmowa-z-aleksandrem-tarnawskim-cichociemnym.read\"<\/a>
Kpt. Aleksander Tarnawski, fot. 2014\u00a0<\/figcaption><\/figure>\n

Wyryte na drzwiach celi \u015bmierci symbole odpowiada\u0142y kolejnym etapom jego losow, m.in. ko\u0144 i szabla – to s\u0142u\u017cba w kawalerii, czo\u0142g i motocykl – walki we Francji w brygadzie pancernej, samolot i spadochron – zrzut do Kraju po szkoleniu cichociemnych w Anglii.<\/span><\/p>\n

Autor tego tekstu i ksi\u0105\u017cki\u00a0Spadochroniarz „Urban” <\/em>dotar\u0142 do wielu os\u00f3b, kt\u00f3re zna\u0142y Stefana Jasie\u0144skiego w r\u00f3\u017cnych okresach jego \u017cycia …<\/p>\n

Cichociemni<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\"Muzeum<\/a>
Muzeum Auschwitz-Birkenau, sesja historyczna na temat cichociemnych, kpt. Aleksander Tarnawski (z prawej), 28.11.2016 r.<\/figcaption><\/figure>\n

Wysy\u0142ano ich samolotami do okupowanej Polski pocz\u0105tkowo z Wielkiej Brytanii, a od ko\u0144ca 1943 r. \u00a0z Brindisi we W\u0142oszech. Wszyscy byli ochotnikami, pe\u0142ni\u0105c po zrzucie w okupowanym Kraju s\u0142u\u017cb\u0119 w szeregach ZWZ-AK.<\/p>\n

Na przeszkolenie cichociemnych zg\u0142osi\u0142o si\u0119 2413 oficer\u00f3w i podoficer\u00f3w Polskich Si\u0142 Zbrojnych ma Zachodzie. Og\u00f3\u0142em przeszkolono 606 os\u00f3b, a do przerzutu zakwalifikowano 579 z nich.<\/p>\n

Od 15 lutego 1941 r. do 26 grudnia 1944 r. przeprowadzono 82 loty, w czasie kt\u00f3rych przerzucono do okupowanej Polski 316 cichociemnych,<\/span><\/a> w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znalaz\u0142a si\u0119 jedna kobieta – El\u017cbieta Zawacka<\/a>.<\/p>\n

Podczas wojny zgin\u0119\u0142o 103 cichociemnych<\/span><\/a>. Dziewi\u0119ciu zosta\u0142o zamordowanych przez komunist\u00f3w w powojennej Polsce.<\/p>\n

\"Cichociemny<\/a>
Cichociemny kpt. Aleksander Tarnawski (w \u015brodku), 95 lat. Fot. 28.11.2016 r.<\/figcaption><\/figure>\n

Obecnie jeszcze \u017cyje tylko jeden z nich. \u00a0Jest nim kpt. Aleksander Tarnawski,<\/span><\/a> mieszkaj\u0105cy w Gliwicach, kt\u00f3ry uczestniczy\u0142 w sesji na temat cichociemnych<\/span><\/a> w Muzeum Auschwitz-Birkenau w dniu 28 listopada 2016 r. Ostatni skok spadochronowy<\/span><\/a> kpt. Aleksander Tarnawski wykona\u0142 dwa lata temu, kiedy uko\u0144czy\u0142 93 rok \u017cycia.<\/p>\n

Zobacz:\u00a0Cichociemny z Babic k. O\u015bwi\u0119cimia<\/span><\/a><\/strong><\/p>\n

By\u0142em <\/a><\/strong>Cichociemnym …<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n

Jednym z poleg\u0142ych podczas drugiej wojny \u015bwiatowej by\u0142 ppor. Stefan Jasie\u0144ski, pseudonim \u201eUrban\u201d, kt\u00f3ry w niewyja\u015bnionych okoliczno\u015bciach zgin\u0105\u0142 w KL Auschwitz. Ponadto w o\u015bwi\u0119cimskim obozie przebywa\u0142 sze\u015bciu innych cichociemnych: ppor. J<\/span>anusz Jarosz,<\/span><\/a> por. <\/span>Wincenty Michalczewski,<\/span><\/a> por. <\/span>Kazimierz Sm\u00f3lski,<\/span><\/a> mjr<\/span> Jerzy Soko\u0142owski,<\/span><\/a> mjr <\/span>Tadeusz Stocki <\/span><\/a> i por.<\/span> Tadeusz \u015amigielski,<\/span><\/a> kt\u00f3rzy wojn\u0119 prze\u017cyli.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Stefan Jasie\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 2 kwietnia 1914 r. w Wilnie. W 1932 r. uko\u0144czy\u0142 gimnazjum oo. Marian\u00f3w na Bielanach w Warszawie. Przyja\u017ani\u0142 si\u0119 w tym czasie ze swoim r\u00f3wie\u015bnikiem Edmundem Osma\u0144czykiem. Nast\u0119pnie studiowa\u0142 architektur\u0119 na Politechnice Warszawskiej. Szko\u0142\u0119 podchor\u0105\u017cych rezerwy kawalerii uko\u0144czy\u0142 w latach 1937\/1938 w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudzi\u0105dzu. Jego r\u00f3wie\u015bnikiem i serdecznym przyjacielem by\u0142 gen. Stefan Ba\u0142uk, kt\u00f3ry w wieku stu lat zmar\u0142 30 stycznia 2014 r.<\/span><\/p>\n

S\u0142u\u017cba w Wojsku Polskim w w latach 1937-1942<\/strong><\/p>\n

\n

Stefan Jasie\u0144ski walczy\u0142 w kampanii wrze\u015bniowej 1939 r. w Warszawskiej Brygadzie Pancerno-Motorowej, a nast\u0119pnie przedosta\u0142 si\u0119 poprzez W\u0119gry do Francji, gdzie jako \u017co\u0142nierz 10. Brygady Kawalerii Pancernej powt\u00f3rnie prze\u017cy\u0142 gorycz pora\u017cki i drog\u0105 morsk\u0105 ewakuowa\u0142 si\u0119 do Anglii 26 czerwca 1940 r. Tam s\u0142u\u017c\u0105c nadal w 10. Brygadzie Kawalerii Pancernej, ci\u0105gle w sk\u0142adzie 10.Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Konnych, otrzyma\u0142 w 1942 r. promocj\u0119 oficersk\u0105. 16 maja tego\u017c roku zosta\u0142 powo\u0142any na kurs szkoleniowy skoczk\u00f3w spadochronowych-cichociemnych, kt\u00f3ry uko\u0144czy\u0142 po siedmiu miesi\u0105cach, uzyskuj\u0105c te\u017c przeszkolenie w zakresie wywiadu. \u00a0 Kup Spadochroniarza \u201eUrbana\u201d<\/a> (kliknij).<\/strong><\/strong><\/p>\n

Skok na spadochronie<\/strong><\/p>\n<\/div>\n

\"Ppor.<\/a>
Ppor. Stefan Jasie\u0144ski, fot. 1943 r.<\/figcaption><\/figure>\n

Wraz z trzema kolegami wyl\u0105dowa\u0142 na spadochronie w okolicach Cz\u0119stochowy. Mia\u0142o to miejsce w nocy z 13 na 14 marca 1943 r. Szcz\u0119\u015bliwie dotar\u0142 do miejsca przeznaczenia w Warszawie, gdzie wkr\u00f3tce po okresie aklimatyzacji Oddzia\u0142 II Komendy G\u0142\u00f3wnej AK skierowa\u0142 go do dzia\u0142alno\u015bci wywiadowczej na Wile\u0144szczy\u017anie. Pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 pseudonimem \u201eUrban\u201d.<\/p>\n

Niebezpieczna zadanie pod O\u015bwi\u0119cimiem<\/strong><\/p>\n

Latem 1944 r. wys\u0142ano go w okolice O\u015bwi\u0119cimia. Wykonuj\u0105c powierzone zadanie \u201eUrban\u201d nawi\u0105za\u0142 kontakt organizacyjny z mjr. Zygmuntem Walterem-Janke, komendantem Okr\u0119gu \u015al\u0105skiego AK. Miejscowi dzia\u0142acze Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich, z kt\u00f3rymi \u201eUrban\u201d konspiracyjnie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142, zapewnili mu pobyt w Malcu ko\u0142o K\u0119t u kowala Franciszka Pawia.<\/p>\n

Poprzez grypsy przenoszone przez \u0142\u0105cznik\u00f3w, nawi\u0105za\u0142 kontakt z obozow\u0105 konspiracyjn\u0105 Rad\u0105 Wojskow\u0105 O\u015bwi\u0119cim, w kt\u00f3rej aktywnie dzia\u0142a\u0142 wi\u0119zie\u0144 J\u00f3zef Cyrankiewicz (nr obozowy 62933).<\/a> Tre\u015b\u0107 zachowanych gryps\u00f3w J\u00f3zefa Cyrankiewicza do \u201eUrbana\u201d zawiera szczeg\u00f3\u0142y o dyslokacji si\u0142 niemieckich, zasadach strze\u017cenia obozu i stanie kompanii wartowniczych SS, informacje o sk\u0142adzie narodowo\u015bciowym i nastrojach w\u015br\u00f3d za\u0142ogi SS oraz dok\u0142adne dane o stanie liczbowym wi\u0119\u017ani\u00f3w w KL Auschwitz i jego podobozach.<\/p>\n

Postrzelenie \u201eUrbana\u201d<\/strong><\/p>\n

Prowadzone przez \u201eUrbana\u201d prace nad planem uwolnienia skazanych przez SS na zag\u0142ad\u0119 wielu tysi\u0119cy uwi\u0119zionych za drutami obozu o\u015bwi\u0119cimskiego przerwa\u0142o tragiczne wydarzenie w Malcu w nocy z 28 na 29 wrze\u015bnia 1944 r., kiedy zosta\u0142 postrzelony i aresztowany przez patrol \u017candarmerii hitlerowskiej.<\/p>\n

Przywiezienie do KL Auschwitz<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Rany \u201eUrbana\u201d by\u0142y powa\u017cne i po przewiezieniu go do KL Auschwitz trafi\u0142 najpierw do szpitala obozowego. Przebywa\u0142 w nim oko\u0142o trzech tygodni. Nast\u0119pnie zosta\u0142 przeniesiony do celi nr 21 w podziemiach Bloku \u015amierci (blok nr 11). Nie wiadomo dok\u0142adnie jak wygl\u0105da\u0142 przebieg przes\u0142ucha\u0144 ppor. Jasie\u0144skiego przez obozowe gestapo. W ka\u017cdym razie nikogo nie zdradzi\u0142 i nikt z powodu jego zezna\u0144 nie zosta\u0142 aresztowany. Swoj\u0105 postaw\u0105 wzbudza\u0142 szacunek w\u015br\u00f3d wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ani\u00f3w.\u201eUrban\u201d \u017cy\u0142 jeszcze 3 grudnia 1944 r. Rozmawia\u0142 wtedy z nim ksi\u0105dz W\u0142adys\u0142aw Grohs de Rosenburg, \u00f3wczesny wikary z O\u015bwi\u0119cimia, kapelan obwodu o\u015bwi\u0119cimskiego AK, jeden \u00a0z organizator\u00f3w pomocy dla wi\u0119zionych w KL Auschwitz, \u00a0osadzony w obozie 10 listopada 1944 roku.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Rysunki ppor. Stefana Jasie\u0144skiego<\/strong><\/p>\n

Na drzwiach celi nr 21 w Bloku \u015amierci za pomoc\u0105 rysunk\u00f3w ppor. Stefan Jasie\u0144ski symbolicznie \u201enapisa\u0142 pami\u0119tnik\u201d swojego bogatego w r\u00f3\u017cnorodne do\u015bwiadczenia \u017cycia. Jego niezwyk\u0142a ilustrowana autobiografia zawiera m.in.: herb rodu Jasie\u0144skich \u201eDo\u0142\u0119ga\u201d, lanc\u0119 u\u0142a\u0144sk\u0105 z proporcem, szabl\u0119, motocykl, angielski czo\u0142g Cromwell, nad nim Znak Spadochronowy przedstawiaj\u0105cy spadaj\u0105cego do ataku or\u0142a, a tak\u017ce samolot bombowy Halifax i skoczka opadaj\u0105cego na spadochronie.<\/p>\n

\"Cela<\/a>
Cela „Urbana” w podziemiach bloku nr 11<\/figcaption><\/figure>\n

Ponadto wykona\u0142 rysunki w tynku \u015bcian celi nr 21, w tym dwa rysunki o tematyce religijnej. Pierwszy z tych rysunk\u00f3w przedstawia posta\u0107 Chrystusa Ukrzy\u017cowanego, natomiast drugi, wizerunek Chrystusa Mi\u0142osiernego. Urban\u201d wykona\u0142 tak\u017ce w celi nr 21 kalendarz, kt\u00f3ry zawiera wyryte w tynku liczby, oznaczaj\u0105ce kolejne poniedzia\u0142ki od 13 listopada 1944 roku do 1 stycznia 1945 r. Sze\u015b\u0107 pozosta\u0142ych dni tygodnia stanowi\u0105, cz\u0119\u015bciowo jeszcze widoczne w tynku, kropki w liniach poziomych.<\/p>\n

Tajemnicza \u015bmier\u0107 cichociemnego<\/strong><\/p>\n

Ppor. Stefan Jasie\u0144ski poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107 w obozie o\u015bwi\u0119cimskim \u2013 w nie wyja\u015bnionych do dzisiaj okoliczno\u015bciach \u2013 na pocz\u0105tku stycznia 1945 r. Posiada\u0142 nadane w czasie wojny odznaczenia: Virtuti Militari V klasy i Z\u0142oty Krzy\u017c Zas\u0142ugi z Mieczami.<\/p>\n

\"Fragment<\/a>
Muzeum Auschwitz-Birkenau, ekspozycja „Obozowy i przyobozowy Ruch Oporu”, fragment wystawy o „Urbanie”, pi\u0119tro bloku \u00a0nr 11 (obecnie niedost\u0119pna do zwiedzania)<\/figcaption><\/figure>\n

Upami\u0119tnienie \u201eUrbana\u201d<\/strong><\/p>\n

By\u0142 bratem Wandy Komar-\u017byli\u0144skiej, matki znanego sportowca \u2013 niestety ju\u017c nie\u017cyj\u0105cego \u2013 W\u0142adys\u0142awa Komara,<\/a> kt\u00f3ry zdoby\u0142 dla Polski w pchni\u0119ciu kul\u0105 z\u0142oty medal na olimpiadzie w Monachium w 1972 r.<\/p>\n

W styczniu 2005 r. imi\u0119 cichociemnego ppor. Stefana Jasie\u0144skiego zosta\u0142o uroczy\u015bcie nadane Powiatowemu Zespo\u0142owi Nr 3 Szk\u00f3\u0142 Technicznych i Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cych<\/span><\/a> w O\u015bwi\u0119cimiu.<\/p>\n

Zobacz:<\/span> Spadochron, colt i KL Auschwitz<\/span><\/a><\/strong><\/p>\n

Niezwyk\u0142e spotkanie w<\/span><\/a> Muzeum Auschwitz-Birkenau<\/span><\/a><\/strong><\/p>\n

\n

Cichociemni gin\u0119li r\u00f3wnie\u017c w innych niemieckich obozach <\/strong><\/p>\n

\"Prof.<\/a>
Prof. Wac\u0142aw D\u0142ugoborski<\/figcaption><\/figure>\n
\"Oskar<\/a>
Oskar Farenholc<\/figcaption><\/figure>\n

Jednym z \u00a0nich by\u0142 por. Oskar Czes\u0142aw Farenholc,<\/span><\/a> zrzucony na teren okupowanej Polski w marcu 1943 r. Po aresztowaniu wywieziono go z wi\u0119zienia na Pawiaku do KL Gross-Rosen. Pobytu w niemieckich obozach nie prze\u017cy\u0142.<\/p>\n

Jego kuzyni to: Janusz Nel Siedlecki<\/span><\/a>,<\/span> wsp\u00f3\u0142autor ksi\u0105\u017cki „Prze\u017cyli\u015bmy O\u015bwi\u0119cim”<\/span><\/a> i prof. Waclaw <\/span>D\u0142ugoborski,<\/span><\/a> d\u0142ugoletni by\u0142y kurator ds. naukowych Muzeum Auschwitz-Birkenau. Obydwaj byli wi\u0119\u017aniami KL Auschwitz<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, dnia 22 listopada 2016 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sejm RP ustanowi\u0142 rok 2016 Rokiem Cichociemnych. Ich imi\u0119 w Wojsku Polskim obecnie nosi jednostka Wojsk Specjalnych GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej. W tym roku min\u0119\u0142o 75 lat od pierwszego spadochronowego zrzutu cichociemnych do okupowanej Polski. Zobacz: \u017byciorys wyryty na drzwiach W bloku nr 11 na terenie by\u0142ego KL Auschwitz zachowa\u0142y si\u0119 wydrapane na …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":20641,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[561],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/grom1.jpg",303,166,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/grom1-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/grom1-300x164.jpg",150,82,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/grom1.jpg",303,166,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/grom1.jpg",300,164,false],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/grom1.jpg",303,166,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/grom1.jpg",303,166,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Sejm RP ustanowi\u0142 rok 2016 Rokiem Cichociemnych. Ich imi\u0119 w Wojsku Polskim obecnie nosi jednostka Wojsk Specjalnych GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej. W tym roku min\u0119\u0142o 75 lat od pierwszego spadochronowego zrzutu cichociemnych do okupowanej Polski. Zobacz: \u017byciorys wyryty na drzwiach W bloku nr 11 na terenie by\u0142ego KL Auschwitz zachowa\u0142y si\u0119 wydrapane na…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20639"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20639"}],"version-history":[{"count":220,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20639\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35155,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20639\/revisions\/35155"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20641"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20639"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}