{"id":20155,"date":"2016-10-12T09:59:54","date_gmt":"2016-10-12T09:59:54","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=20155"},"modified":"2021-10-31T11:23:58","modified_gmt":"2021-10-31T11:23:58","slug":"oddali-hold-oficerom-rozstrzelanym-w-obozie-auschwitz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2016\/10\/12\/oddali-hold-oficerom-rozstrzelanym-w-obozie-auschwitz\/","title":{"rendered":"Ho\u0142d rozstrzelanym w Auschwitz 11 pa\u017adziernika 1943 r."},"content":{"rendered":"
\n

\"\"<\/a>Min\u0119\u0142a 73. rocznica egzekucji dokonanej przez Niemc\u00f3w w KL Auschwitz na kilkudziesi\u0119ciu \u00a0oficerach Wojska Polskiego, cz\u0142onkach konspiracji obozowej. 11 pa\u017adziernika 1943 roku przed \u015acian\u0105 Strace\u0144 na dziedzi\u0144cu bloku 11 esesmani rozstrzelali 54 wi\u0119\u017ani\u00f3w, w tym wspomnianych oficer\u00f3w, dzia\u0142aj\u0105cych w za\u0142o\u017conym przez rtm. Witolda Pileckiego Zwi\u0105zku Organizacji Wojskowej. Ich pami\u0119\u0107 uczci\u0142a 11 pa\u017adziernika 2016 r. delegacja Ministerstwa Obrony Narodowej z dyrektorem generalnym Bogdanem \u015acibutem, sk\u0142adaj\u0105c kwiaty i zapalaj\u0105c znicze przed \u015acian\u0105 Strace\u0144. <\/strong><\/p>\n

Czytaj wi\u0119cej: Oddali ho\u0142d rozstrzelanym w Auschwitz 11 pa\u017adziernika 1943 r.<\/span><\/a><\/span><\/p>\n

Jan Mosdorf i inni …<\/span><\/a><\/p>\n

W dniu 11 pa\u017adziernika 1943 r., pod \u015acian\u0105 Strace\u0144 rozstrzelano pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu czterech wi\u0119\u017ani\u00f3w. W grupie rozstrzelanych byli Polacy, wybitni wojskowi, dzia\u0142acze spo\u0142eczni i polityczni.<\/strong><\/p>\n

\"Egzekucja<\/a>
Egzekucja pod \u015acian\u0105 Strace\u0144, obraz b. wi\u0119\u017ania W\u0142adys\u0142awa Siwka<\/figcaption><\/figure>\n

Jednym z nich by\u0142 pp\u0142k lotnictwa Teofil Dziama, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 5 stycznia 1895 r. w Bia\u0142ej Rzeszowskiej (miejscowo\u015b\u0107 ta obecnie jest w\u0142\u0105czona w obr\u0119b miasta Rzeszowa). Po zdaniu matury studiowa\u0142 na Politechnice Lwowskiej. W sierpniu 1914 r. wst\u0105pi\u0142 do Legion\u00f3w Polskich, walcz\u0105c p\u00f3\u017aniej z Rosjanami na froncie w Karpatach. Wiosn\u0105 1915 r. Dziama znalaz\u0142 si\u0119 w armii austriackiej na froncie w\u0142oskim. Wkr\u00f3tce dosta\u0142 si\u0119 do niewoli w\u0142oskiej, a nast\u0119pnie wst\u0105pi\u0142 do szereg\u00f3w tworzonej we Francji pod dow\u00f3dztwem gen. J\u00f3zefa Hallera Armii Polskiej. Tutaj na w\u0142asn\u0105 pro\u015bb\u0119 zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do lotnictwa i po uko\u0144czeniu w 1918 r. szko\u0142y pilot\u00f3w powr\u00f3ci\u0142 w\u00a0nast\u0119pnym roku do Polski jako oficer-lotnik.<\/p>\n

W sierpniu 1920 r., w czasie bitwy warszawskiej, przydzielony zosta\u0142 do Eskadry Wywiadowczej, operuj\u0105cej z lotniska mokotowskiego, a nast\u0119pnie z lotniska Markowszczyzna ko\u0142o Bia\u0142egostoku. St\u0105d wykonywa\u0142 loty na dalekie rozpoznanie, a p\u00f3\u017aniej walczy\u0142 w bitwie nad Niemnem, gdzie we wrze\u015bniu wyr\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 wykonuj\u0105c zadanie sp\u0119dzenia saper\u00f3w Armii Czerwonej z most\u00f3w na Niemnie w rejonie Skidla. W pa\u017adzierniku 1920 r. lec\u0105c samolotem z obserwatorem, ppor. Antonim Romanowskim, zosta\u0142 zaatakowany przez trzy sowieckie my\u015bliwce. W stoczonej walce powietrznej trafi\u0142 i zmusi\u0142 do l\u0105dowania jeden samolot nieprzyjaciela. Wkr\u00f3tce jego jednostk\u0119 przeniesiono na lotnisko Porubanek i przemianowano na Eskadr\u0119 Lotnicz\u0105 Litwy \u015arodkowej. W\u00a0dniu 5 listopada 1920 r. lec\u0105c z obserwatorem, ppor. Lucjanem Moszcze\u0144skim, zbombardowa\u0142 litewskie lotnisko na Poniemoniu.<\/p>\n

W okresie mi\u0119dzywojennym Teofil Dziama pe\u0142ni\u0142 szereg odpowiedzialnych funkcji szkoleniowych i organizacyjnych w polskim lotnictwie, osi\u0105gaj\u0105c stopie\u0144 podpu\u0142kownika-pilota i stanowisko zast\u0119pcy dow\u00f3dcy 1. Pu\u0142ku Lotniczego w Warszawie. W po\u0142owie lat trzydziestych zosta\u0142 przeniesiony w stan spoczynku.<\/p>\n

W kampanii wrze\u015bniowej 1939 r. pozostawa\u0142 w dyspozycji dow\u00f3dcy Lotnictwa Ministerstwa Spraw Wojskowych. Podczas okupacji hitlerowskiej by\u0142 jednym z organizator\u00f3w konspiracyjnego Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej, p\u00f3\u017aniej przekszta\u0142conego w Armi\u0119 Krajow\u0105. Niestety, w pa\u017adzierniku 1940 r. \u2013 zosta\u0142 wraz z \u017con\u0105 Alin\u0105 i dzie\u0107mi: Danut\u0105 i Miros\u0142awem aresztowany przez gestapo i osadzony w warszawskim wi\u0119zieniu na Pawiaku. Dzieci zdo\u0142a\u0142a wykupi\u0107 z r\u0105k gestapo ich babka \u2013 Helena Salinger (uczestniczy\u0142y w Powstaniu Warszawskim, po wojnie pozosta\u0142y na emigracji), natomiast Alin\u0119 Dziamow\u0105 wywieziono we wrze\u015bniu 1941 r. do KL Ravensbr\u00fcck (ob\u00f3z prze\u017cy\u0142a), a\u00a0jej m\u0119\u017ca, kt\u00f3ry odm\u00f3wi\u0142 wsp\u00f3\u0142pracy z gestapo, w kwietniu tego\u017c roku przewieziono z Pawiaka do o\u015bwi\u0119cimskiego obozu, gdzie zosta\u0142 oznaczony numerem 13578.<\/p>\n

\"Teofil<\/a>
Teofil Dziama, zdj\u0119cie wykonane przez obozowe gestapo<\/figcaption><\/figure>\n

W KL Auschwitz pp\u0142k Teofil Dziama dzia\u0142a\u0142 w konspiracyjnym Zwi\u0105zku Organizacji Wojskowej, utworzonym przez rtm. Witolda Pileckiego. \u201eW\u015br\u00f3d konspirator\u00f3w polskich \u2013 jak napisa\u0142 Stefan Jellenta \u2013 propagowa\u0142 z powodzeniem ide\u0119, \u017ce w razie (przygotowywanego te\u017c i z jego udzia\u0142em) wybuchu oporu zbrojnego, nale\u017cy do akcji tej wci\u0105gn\u0105\u0107 r\u00f3wnie\u017c Czech\u00f3w, Rosjan i \u017byd\u00f3w\u201d.<\/p>\n

We wrze\u015bniu 1943 r. w KL Auschwitz osadzono w bunkrach bloku nr 11 siedemdziesi\u0119ciu czterech wi\u0119\u017ani\u00f3w. Obozowe gestapo po \u015bledztwie po\u0142\u0105czonym z intensywnymi przes\u0142uchaniami i biciem cz\u0119\u015b\u0107 wi\u0119\u017ani\u00f3w zwolni\u0142o.<\/p>\n

Pozosta\u0142ych w liczbie pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu czterech rozstrzelano po \u015acian\u0105 Strace\u0144 w dniu 11 pa\u017adziernika 1943 r. Znala\u017ali si\u0119 w\u015br\u00f3d nich cz\u0142onkowie Zwi\u0105zku Organizacji Wojskowej w obozie, w tym czo\u0142owi jej przyw\u00f3dcy:\u00a0pp\u0142k Juliusz Gilewicz<\/span><\/a> oraz jego brat\u00a0mjr Kazimierz Gilewicz,<\/span><\/a> mjr Zygmunt Bo\u0144cza-Bohdanowski<\/span><\/a>,<\/span> pp\u0142k lotnictwa Teofil Dziama, Jan Mosdorf,<\/a> kpt. Tadeusz Paolone-Lisowski,<\/span><\/a> pp\u0142k Kazimierz Stamirowski<\/span><\/a> i pp\u0142k. Mieczys\u0142aw Dobrza\u0144ski<\/span><\/a>.<\/span><\/p>\n

\"Kpt.<\/a>
Kpt. Tadeusz Paolone-Lisowski<\/figcaption><\/figure>\n

Wszyscy zgin\u0119li m\u0119\u017cnie. W pierwszej dw\u00f3jce prowadzonych na rozstrzelanie szli: Dziama i\u00a0Paolone (w obozie zarejestrowany pod nazwskiem Lisowski). P\u0142k Teofil Dziama za\u017c\u0105da\u0142 wraz z \u00a0kpt. Paolone, by strzelano do nich nie w ty\u0142 g\u0142owy, lecz prosto wtwarz, jak do \u017co\u0142nierzy. \u017b\u0105danie to zosta\u0142o spe\u0142nione przez dokonuj\u0105cych egzekucj\u0119 SS-Unterscharf\u00fchrea Friedricha Stiewitza i SS-Rapportf\u00fchrera Wilhelma Clausena. kt\u00f3ry aresztowany po wojnie, w trakcie przygotowa\u0144 do procesu, zmar\u0142 w wi\u0119zieniu w Krakowie w 1948 r.<\/p>\n

\"\u015aciana<\/a>
\u015aciana Strace\u0144 na dziedzi\u0144cu bloku nr 11 <\/figcaption><\/figure>\n

Tak zgin\u0119li kpt. Tadeusz Paolone-Lisowski oraz pp\u0142k Teofil Dziama, konspiracyjni \u017co\u0142nierze rtm. Witolda Pileckiego.<\/p>\n

Pp\u0142k Teofil Dziama by\u0142 uhonorowany Krzy\u017cem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari, Krzy\u017cem Niepodleg\u0142o\u015bci, Krzy\u017cem Walecznych (dwukrotnie), Krzy\u017cem Zas\u0142ugi Wojsk Litwy \u015arodkowej, Medalem Pami\u0105tkowym za Wojn\u0119 1918-1921, Medalem Dziesi\u0119ciolecia Odzyskanej Niepodleg\u0142o\u015bci i Polow\u0105 Odznak\u0105 Pilota.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, 11 pa\u017adziernika 2016 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Min\u0119\u0142a 73. rocznica egzekucji dokonanej przez Niemc\u00f3w w KL Auschwitz na kilkudziesi\u0119ciu \u00a0oficerach Wojska Polskiego, cz\u0142onkach konspiracji obozowej. 11 pa\u017adziernika 1943 roku przed \u015acian\u0105 Strace\u0144 na dziedzi\u0144cu bloku 11 esesmani rozstrzelali 54 wi\u0119\u017ani\u00f3w, w tym wspomnianych oficer\u00f3w, dzia\u0142aj\u0105cych w za\u0142o\u017conym przez rtm. Witolda Pileckiego Zwi\u0105zku Organizacji Wojskowej. Ich pami\u0119\u0107 uczci\u0142a 11 pa\u017adziernika 2016 r. delegacja …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":20162,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/\u015aciana-Strace\u01441.jpeg",150,113,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/\u015aciana-Strace\u01441.jpeg",128,96,false],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/\u015aciana-Strace\u01441.jpeg",150,113,false],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/\u015aciana-Strace\u01441.jpeg",150,113,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/\u015aciana-Strace\u01441.jpeg",150,113,false],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/\u015aciana-Strace\u01441.jpeg",150,113,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/\u015aciana-Strace\u01441.jpeg",150,113,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Min\u0119\u0142a 73. rocznica egzekucji dokonanej przez Niemc\u00f3w w KL Auschwitz na kilkudziesi\u0119ciu \u00a0oficerach Wojska Polskiego, cz\u0142onkach konspiracji obozowej. 11 pa\u017adziernika 1943 roku przed \u015acian\u0105 Strace\u0144 na dziedzi\u0144cu bloku 11 esesmani rozstrzelali 54 wi\u0119\u017ani\u00f3w, w tym wspomnianych oficer\u00f3w, dzia\u0142aj\u0105cych w za\u0142o\u017conym przez rtm. Witolda Pileckiego Zwi\u0105zku Organizacji Wojskowej. Ich pami\u0119\u0107 uczci\u0142a 11 pa\u017adziernika 2016 r. delegacja…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20155"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20155"}],"version-history":[{"count":26,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20155\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35316,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20155\/revisions\/35316"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20162"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}