{"id":17166,"date":"2015-12-28T11:59:01","date_gmt":"2015-12-28T11:59:01","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=17166"},"modified":"2021-10-31T11:27:50","modified_gmt":"2021-10-31T11:27:50","slug":"powieszony-w-koszuli-slubnej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2015\/12\/28\/powieszony-w-koszuli-slubnej\/","title":{"rendered":"Powieszony w koszuli \u015blubnej w Sylwestra 1944 roku"},"content":{"rendered":"
\n

\"\"<\/a>Po latach Erich Hackl (ur. 1954 r. w Steyr), jeden z czo\u0142owych wsp\u00f3\u0142czesnych prozaik\u00f3w austriackich, dokona\u0142 w przejmuj\u0105cy spos\u00f3b rekonstrukcji niezwyk\u0142ych los\u00f3w Margarity i Rudolfa Frieml\u00f3w. Jego ksi\u0105\u017cka, zatytu\u0142owana \u201eWesele w Auschwitz\u201d, zosta\u0142a przet\u0142umaczona na j\u0119zyk polski i wydana w 2006 r.<\/strong><\/p>\n

Rok wcze\u015bniej przed ukazaniem si\u0119 polskiego wydania powy\u017cszej ksi\u0105\u017cki, Ireneusz Dobrowolski zrealizowa\u0142 g\u0142o\u015bny film dokumentalny \u201ePortrecista\u201d, w kt\u00f3rym Wilhelm Brasse z \u017bywca <\/span><\/a>opowiada o sobie jako o \u201efotografie z Auschwitz”, kt\u00f3ry jako wi\u0119zie\u0144 o\u015bwi\u0119cimskiego obozu wykona\u0142 Margaricie i Rudolfowi \u00a0fotografi\u0119 \u015blubn\u0105, na kt\u00f3rym jest widoczny tak\u017ce ich synek Edi.<\/p>\n

Wielka mi\u0142o\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n

Rudolf Friemel urodzi\u0142 si\u0119 w 1907 r. w Wiedniu, gdzie pracowa\u0142 jako mechanik samochodowy. By\u0142 \u017conaty z Austriaczk\u0105, z kt\u00f3r\u0105 by\u0142 w separacji, kiedy w drugiej po\u0142owie lat trzydziestych ubieg\u0142ego wieku, walcz\u0105c w Mi\u0119dzynarodowych Brygadach w Hiszpanii, pozna\u0142 m\u0142od\u0105 Hiszpank\u0119.Margarita Ferrer urodzi\u0142a si\u0119 w 1916 r. i by\u0142a jego wielk\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105. Wzi\u0105\u0142 z ni\u0105 \u015blub cywilny, zgodnie z prawem obowi\u0105zuj\u0105cym w republice. Po jej upadku Friemel zosta\u0142 internowany w po\u0142udniowej Francji. Jego \u017cona tak\u017ce wyemigrowa\u0142a i kiedy urodzi\u0142a syna w 1941 r., zamieszka\u0142a u ojca Friemla w Wiedniu. W tym samym roku Rudolf otrzyma\u0142 rozw\u00f3d, a orzeczenie w tej sprawie wyda\u0142 wiede\u0144ski s\u0105d krajowy. Jego zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski, zawarty jeszcze w Hiszpanii, dla niemieckich w\u0142adz nazistowskich by\u0142 niewa\u017cny, poniewa\u017c popiera\u0142y one stanowisko re\u017cimu gen. Franco, kt\u00f3ry nie uznawa\u0142 \u015blub\u00f3w zawartych za czas\u00f3w republiki.<\/p>\n

Aresztowanie<\/strong><\/p>\n

Rudolf Friemel, znany ze swoich lewicowych i antyfaszystowskich przekona\u0144, kiedy chcia\u0142 wr\u00f3ci\u0107 do \u017cony i syna, zosta\u0142 aresztowany i przebywa\u0142 w wi\u0119zieniach, a nast\u0119pnie w pierwszych miesi\u0105cach 1942 r. zosta\u0142 osadzony w KL Auschwitz, gdzie otrzyma\u0142 nr 25173.<\/p>\n

Wesele w Auschwitz<\/strong><\/p>\n

\"Margarita<\/a>
Margarita i Rudolf Friemlowie, fotografia \u015blubne<\/figcaption><\/figure>\n

W tym czasie ojciec Friemla i jego \u017cona Margarita czynili starania, aby Rudolf Friemel m\u00f3g\u0142 wzi\u0105\u0107 z ni\u0105 \u015blub zgodnie z prawem niemieckim. Podanie w tej sprawie wys\u0142ali do Reichsf\u00fchrera SS Heinricha Himmlera, kt\u00f3ry pro\u015bb\u0119 za\u0142atwi\u0142 pozytywnie.Ojciec i brat Friemla oraz jego \u017cona Margarita i synek Edi otrzymali zezwolenie na przyjazd do KL Auschwitz. Rudolfowi pozwolono zapu\u015bci\u0107 w\u0142osy i na dzie\u0144 \u015blubu otrzyma\u0142 garnitur, koszul\u0119 \u00a0i \u00a0krawat oraz nowe buty, pochodz\u0105ce z magazyn\u00f3w SS.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W 18 marca 1944 r. go\u015bcie weselni wraz z m\u0142od\u0105 par\u0105, przy d\u017awi\u0119kach orkiestry obozowej, udali si\u0119 do obozowego Urz\u0119du Stanu Cywilnego, gdzie zawarty zosta\u0142 \u00a0zwi\u0105zek \u015blubny.<\/p>\n

Na zako\u0144czenie wesela, wi\u0119zie\u0144 Wilhelm Brasse, wykona\u0142 w pracowni fotograficznej zdj\u0119cie \u015blubne.<\/p>\n

W obozowym domu publicznym, zwanym \u201epuffem\u201d,<\/span><\/a> kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 na pi\u0119trze bloku nr 24, nowo\u017ce\u0144cy otrzymali pok\u00f3j na jedn\u0105 noc.<\/p>\n

\"\"<\/a>Schwytani podczas ucieczki<\/strong><\/p>\n

W dniu 27 pa\u017adziernika 1944 r. wi\u0119\u017aniarska konspiracja przygotowa\u0142a brawurow\u0105 i bardzo niebezpieczn\u0105 ucieczk\u0119, w kt\u00f3rej wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 pi\u0119ciu cz\u0142onk\u00f3w organizacji ruchu oporu, a jej powodzenie mia\u0142o \u015bwiadczy\u0107 o sile obozowego Ruchu Oporu.<\/p>\n

Bernard \u015awierczyna (nr 1393),<\/span><\/a> jeden z uciekinier\u00f3w, jako zatrudniony w \u201eBekleidungskammer\u201d, gdzie sortowano odzie\u017c i bielizn\u0119, cz\u0119sto wyje\u017cd\u017ca\u0142 do pralni w Bielsku. S\u0105dzi\u0142 on, \u017ce po ukryciu si\u0119 w wyje\u017cd\u017caj\u0105cym z obozu z brudn\u0105 odzie\u017c\u0105 samochodzie, \u0142atwo b\u0119dzie mo\u017cna odzyska\u0107 wolno\u015b\u0107. W plan ucieczki by\u0142 wtajemniczony, obok zaufanego esesmana Franka, za du\u017c\u0105 op\u0142at\u0105 w z\u0142ocie i dolarach, tak\u017ce kierowca SS \u2013 Rottenf\u00fchrer Johann Roth. O terminie ucieczki powiadomieni byli r\u00f3wnie\u017c cz\u0142onkowie przyobozowego oddzia\u0142u partyzanckiego Armii Krajowej \u201eSosienki\u201d, kt\u00f3rzy w podo\u015bwi\u0119cimskiej miejscowo\u015bci \u0141\u0119ki-Zasole<\/span><\/a> mieli przej\u0105\u0107 uciekinier\u00f3w.Niestety przekupiony kierowca \u2013 wspomniany Johann Roth \u2013 okaza\u0142 si\u0119 zdrajc\u0105. Prowadzony przez niego samoch\u00f3d z ukrytymi w jego wn\u0119trzu uciekinierami zatrzyma\u0142 si\u0119 przed blokiem nr 11, zwanym \u201eBlokiem \u015amierci\u201d. Aresztowani za\u017cyli trucizn\u0119, w wyniku czego zmarli Polacy: Zbigniew Raynoch (nr 60746) i Czes\u0142aw Duzel (nr 3702).<\/p>\n

\"Kostek<\/a>
Kostek Jagie\u0142o (1916-1944)<\/figcaption><\/figure>\n

Natomiast Bernard \u015awierczyna wraz z Piotrem Pi\u0105tym (nr 130380) i Austriakiem o nazwisku Ernst Burger (nr 23850) zostali osadzeni w podziemiach tego bloku, gdzie wkr\u00f3tce znale\u017ali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dwaj inni Austriacy, wi\u0119zieni w KL Auschwitz: Ludwig Vesely (nr 38169) i wspominany ju\u017c Rudolf Friemel. Zdrajca Roth o\u015bwiadczy\u0142 bowiem, \u017ce byli oni wsp\u00f3\u0142organizatorami ucieczki.<\/p>\n

\u015amier\u0107 Kostka Jagie\u0142\u0142y<\/strong><\/p>\n

Natychmiast po jego zeznaniach esesmani przeprowadzili ob\u0142aw\u0119 w \u0141\u0119kach-Zasolu, w czasie kt\u00f3rej zosta\u0142 zastrzelony Konstanty Jagie\u0142\u0142o (nr 4007), jeden z wcze\u015bniejszych uciekinier\u00f3w z obozu, oczekuj\u0105cy jako partyzant w tym dniu na przej\u0119cie zbieg\u00f3w<\/p>\n

\"Kazimierz<\/a>
Kazimierz Ptasi\u0144ski, dzisiaj ma 95 lat<\/figcaption><\/figure>\n

Aresztowano w\u00f3wczas kilka os\u00f3b<\/strong><\/p>\n

Spo\u015br\u00f3d nich \u017cyje do dzisiaj, mieszkaj\u0105cy w Libi\u0105\u017cu, Kazimierz Ptasi\u0144ski, kt\u00f3remu wkr\u00f3tce uda\u0142o si\u0119 zbiec z siedziby gestapo w O\u015bwi\u0119cimiu.<\/p>\n

Esesman Roth zosta\u0142 w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b wyr\u00f3\u017cniony za zdrad\u0119. Nagrod\u0105 by\u0142a fotografia szefa WVHA (G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Gospodarczo-Administracyjnego), Oswalda Pohla, z jego w\u0142asnor\u0119czn\u0105 dedykacj\u0105.<\/p>\n

Stanowi\u0142o to dow\u00f3d, jak wielk\u0105 wag\u0119 przywi\u0105zywa\u0142o kierownictwo oboz\u00f3w koncentracyjnych do uniemo\u017cliwienia tej ucieczki.<\/p>\n

Gryps adresowany do \u017cony<\/strong><\/p>\n

\"Kazimierz<\/a>
Kazimierz Ptasi\u0144ski (z lewej), Libi\u0105\u017c 26.01.2016 r.<\/figcaption><\/figure>\n

Na dwa tygodnie przed \u015bmierci\u0105, 14 grudnia 1944 r., w grypsie adresowanym do \u017cony, Rudolf Friemel napisa\u0142: Moja kochana, kochana Margo, tul\u0119 Ci\u0119 nami\u0119tnie do siebie i \u017cycz\u0119 Ci na \u015bwi\u0119ta wszystkiego najlepszego. Na zawsze Tw\u00f3j R. Co porabia m\u00f3j ma\u0142y uparciuch. Pisz mi du\u017co o nim. Moc uca\u0142owa\u0144 dla Was obojga!<\/span><\/em><\/p>\n

Egzekucja 30 grudnia 1944 r.<\/strong><\/span><\/p>\n

Osadzonych w podziemiach \u201eBloku \u015amierci\u201d pi\u0119ciu cz\u0142onk\u00f3w obozowej konspiracji, kt\u00f3rzy w ci\u0105gu kilkutygodniowego \u015bledztwa nikogo nie zdradzili i swoimi zeznaniami nie przyczynili si\u0119 do dalszych aresztowa\u0144, powieszono po apelu wieczornym 30 grudnia 1944 r. Na placu przed kuchni\u0105 obozow\u0105, gdzie ich stracono, za szubienic\u0105 by\u0142a ustawiona choinka, wielki \u015bwierk, na kt\u00f3rym pali\u0142y si\u0119 \u015bwieczki elektryczne. Skaza\u0144cy wznosili przed \u015bmierci\u0105 okrzyki w j\u0119zyku niemieckim i polskim, m.in. „Precz z faszyzmem” i „Niech \u017cyje Polska!”.<\/p>\n

\"Wilhelm<\/a><\/p>\n

Odszed\u0142 ostatni \u015bwiadek<\/strong><\/p>\n

Po ponad 68. latach od tego niecodziennego obozowego \u015blubu Wilhelm Brasse,<\/span><\/a> kt\u00f3ry podczas uroczysto\u015bci weselnej w KL Auschwitz sfotografowa\u0142 w dniu \u015blubu Margarit\u0119 i Rudolfa Frieml\u00f3w, umiera w \u00a0\u017bywcu 23 pa\u017adziernika 2012 r.<\/p>\n

Ten niezwyk\u0142y \u015bwiadek historii, kt\u00f3ry zmar\u0142 maj\u0105c 95 lat, ju\u017c nikomu osobi\u015bcie nie opowie o tej tragicznej historii, kt\u00f3ra w obozie o\u015bwi\u0119cimskim wydarzy\u0142a si\u0119 naprawd\u0119.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, dnia 28 grudnia 2015 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po latach Erich Hackl (ur. 1954 r. w Steyr), jeden z czo\u0142owych wsp\u00f3\u0142czesnych prozaik\u00f3w austriackich, dokona\u0142 w przejmuj\u0105cy spos\u00f3b rekonstrukcji niezwyk\u0142ych los\u00f3w Margarity i Rudolfa Frieml\u00f3w. Jego ksi\u0105\u017cka, zatytu\u0142owana \u201eWesele w Auschwitz\u201d, zosta\u0142a przet\u0142umaczona na j\u0119zyk polski i wydana w 2006 r. Rok wcze\u015bniej przed ukazaniem si\u0119 polskiego wydania powy\u017cszej ksi\u0105\u017cki, Ireneusz Dobrowolski zrealizowa\u0142 g\u0142o\u015bny …<\/p>\n","protected":false},"author":1113,"featured_media":17169,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Rudolf-Friemel-Margarita-Ferrer-Rey.jpg",500,315,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Rudolf-Friemel-Margarita-Ferrer-Rey-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Rudolf-Friemel-Margarita-Ferrer-Rey-300x189.jpg",150,95,true],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Rudolf-Friemel-Margarita-Ferrer-Rey.jpg",500,315,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Rudolf-Friemel-Margarita-Ferrer-Rey.jpg",300,189,false],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Rudolf-Friemel-Margarita-Ferrer-Rey.jpg",500,315,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Rudolf-Friemel-Margarita-Ferrer-Rey.jpg",500,315,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Po latach Erich Hackl (ur. 1954 r. w Steyr), jeden z czo\u0142owych wsp\u00f3\u0142czesnych prozaik\u00f3w austriackich, dokona\u0142 w przejmuj\u0105cy spos\u00f3b rekonstrukcji niezwyk\u0142ych los\u00f3w Margarity i Rudolfa Frieml\u00f3w. Jego ksi\u0105\u017cka, zatytu\u0142owana \u201eWesele w Auschwitz\u201d, zosta\u0142a przet\u0142umaczona na j\u0119zyk polski i wydana w 2006 r. Rok wcze\u015bniej przed ukazaniem si\u0119 polskiego wydania powy\u017cszej ksi\u0105\u017cki, Ireneusz Dobrowolski zrealizowa\u0142 g\u0142o\u015bny…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17166"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17166"}],"version-history":[{"count":66,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17166\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35166,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17166\/revisions\/35166"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17166"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17166"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17166"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}