{"id":15948,"date":"2015-06-21T18:34:24","date_gmt":"2015-06-21T18:34:24","guid":{"rendered":"http:\/\/wprawnymokiemhistoryka.pl\/?p=15948"},"modified":"2023-11-27T08:49:53","modified_gmt":"2023-11-27T08:49:53","slug":"zapomniana-rzezba-goralki-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/2015\/06\/21\/zapomniana-rzezba-goralki-3\/","title":{"rendered":"Zapomniana rze\u017aba g\u00f3ralki"},"content":{"rendered":"
\n

Przed kilku laty Marek Ksi\u0119\u017carczyk, prezes Oddzia\u0142u Miejskiego Towarzystwa Opieki nad O\u015bwi\u0119cimiem pokaza\u0142 mi ma\u0142\u0105 rze\u017ab\u0119 z drewna, przedstawiaj\u0105c\u0105 g\u00f3ralk\u0119.<\/strong><\/p>\n

\"Marek<\/a>
Marek Ksi\u0119\u017carczyk, odkrywca wielu tajemnic zwi\u0105zanych z histori\u0105 KL Auschwitz<\/figcaption><\/figure>\n

R\u00f3wnocze\u015bnie poinformowa\u0142 mnie, \u017ce jej w\u0142a\u015bcicielem jest mieszkaniec O\u015bwi\u0119cimia. w kt\u00f3rego domu podczas wojny mieszka\u0142 prof. dr Carl Clauberg, niemiecki ginekolog, przeprowadzaj\u0105cy lekarskie zbrodnicze eksperymenty w KL Auschwitz.<\/p>\n

Jego rodzina ze swojej posiad\u0142o\u015bci by\u0142a w\u00f3wczas wysiedlona i po wojnie, kiedy sw\u00f3j dom na nowa odzyska\u0142a, znaleziono w nim figurk\u0119, kt\u00f3r\u0105 wykona\u0142 w obozie Bronis\u0142aw Czech,<\/a><\/span><\/strong> znany zawodnik narciarski, szesnastokrotny mistrz Polski, olimpijczyk, taternik, ratownik g\u00f3rski, niezwykle uzdolniony plastycznie.<\/p>\n

Bronis\u0142aw Czech urodzi\u0142 si\u0119 25 sierpnia w 1908 r. w Zakopanem<\/span><\/a>,<\/span> gdzie uczy\u0142 si\u0119 w Szkole Przemys\u0142u<\/a> Drzewnego. W 1933 r. wst\u0105pi\u0142 do Centralnego Instytutu Wychowania Fizycznego w Warszawie. Trzykrotny olimpijczyk, do wybuchu drugiej wojny \u015bwiatowej startowa\u0142 we wszystkich wa\u017cniejszych zawodach w kraju i za granica, uzyskuj\u0105c wiele nagr\u00f3d.<\/p>\n

\"Rze\u017aba<\/a>
Rze\u017aba z drewna, przedstawiaj\u0105ca g\u00f3ralk\u0119<\/figcaption><\/figure>\n

Podczas wojny zosta\u0142 aresztowany za dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105 i przywieziony w pierwszym transporcie polskich wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych z wi\u0119zienia w Tarnowie do KL Auschwitz 14 czerwca 1940 r. Oznaczono go numerem 349. Pocz\u0105tkowo przydzielony zosta\u0142 do pracy w obozowej stolarni. Kiedy jednak esesmani zauwa\u017cyli jego zdolno\u015bci artystyczne, skierowano go do \u0142y\u017ckarni, gdzie wyrabia\u0142 obozowe drewniaki i \u0142y\u017cki wi\u0119zienne. P\u00f3\u017aniej rze\u017abi\u0142 m.in. talerze, kubki, pude\u0142ka, podstawki pod ka\u0142amarze i tace w pi\u0119knym zakopia\u0144skim stylu. Rze\u017abi\u0142 tak\u017ce r\u00f3\u017cne pami\u0105tki dla esesman\u00f3w.<\/p>\n

Ten znany przedwojenny zawodnik narciarski po trzech latach koszmarnego pobytu w obozie zacz\u0105\u0142 traci\u0107 si\u0142y. Umieszczono go bloku szpitalnym nr 20, gdzie zmar\u0142 5 czerwca 1944 r. Do \u015bmierci Bronka przyczyni\u0142o si\u0119 g\u0142\u00f3wnie za\u0142amanie psychiczne, spowodowane w KL Auschwitz jego t\u0119sknot\u0105 za g\u00f3rami. Doskonale pami\u0119ta\u0142 go z obozu J\u00f3zef Paczy\u0144ski (nr wi\u0119\u017aniarski 121), kt\u00f3ry w tym roku\u00a0 zmar\u0142 w Krakowie w wieku 95 lat.<\/span><\/a><\/p>\n

Uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107, \u017ce, \u017ce jeden z obozowych szkic\u00f3w rysunkowych Bronis\u0142awa Czecha, przechowywany dzisiaj w Muzeum Auschwitz-Birkenau, przedstawiaj\u0105cy m\u0142od\u0105 g\u00f3ralk\u0119, bardzo jest podobny do figurki z drewna, odkrytej przez Marka Ksi\u0119\u017carczyka. Dziewczyna w g\u00f3ralskim stroju trzyma w lewej r\u0119ce dzban, a w prawej nar\u0119cze kwiat\u00f3w.<\/p>\n

\"Figurka<\/a>
Figurka nadal jest w prywatnym posiadaniu<\/figcaption><\/figure>\n

Zar\u00f3wno wspomniany rysunek, jak i rze\u017aba g\u00f3ralki maj\u0105 te same wymiary. Wed\u0142ug tego szkicu zapewne, z niewielkimi tylko zmianami, Bronis\u0142aw Czech wykona\u0142 w obozie wspomnian\u0105 figurk\u0119, kt\u00f3ra nadal jest w prywatnym posiadaniu<\/p>\n

Utalentowany zakopia\u0144czyk nie tylko pracowa\u0142 w komandzie \u201eTischlerei\u201d (stolarnia), a nast\u0119pnie \u201eSchnitzerei\u201d (snycernia), lecz zajmowa\u0142 si\u0119 w obozie r\u00f3wnie\u017c malarstwem na szkle, wcze\u015bniej rysuj\u0105c do tych obraz\u00f3w szkice, w kt\u00f3rych dominuj\u0105cym tematem by\u0142 pejza\u017ce tatrza\u0144skie i g\u00f3ralskie sceny rodzajowe.<\/p>\n

Jego siostra Janina Czech-Kap\u0142an wspomina\u0142a przed laty, \u017ce takie szkice brat potajemnie wysy\u0142a\u0142 jej z\u00a0obozu do Zakopanego, a ona korzystaj\u0105c z gotowych wzor\u00f3w, wykonywa\u0142a z nich obrazy na szkle.<\/p>\n

Dzisiaj wiele ulic i szk\u00f3\u0142 w Polsce nosi imi\u0119 Bronis\u0142awa Czecha, w tym Akademia Wychowania Fizycznego w Krakowie, a wi\u0119c to odkrycie sprzed kilku lat jest tym bardziej cenne, chocia\u017c nie wzbudzi\u0142o do tej pory wi\u0119kszego zainteresowania.<\/p>\n

Adam Cyra<\/strong><\/p>\n

O\u015bwi\u0119cim, dnia 21 czerwca 2015 r.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przed kilku laty Marek Ksi\u0119\u017carczyk, prezes Oddzia\u0142u Miejskiego Towarzystwa Opieki nad O\u015bwi\u0119cimiem pokaza\u0142 mi ma\u0142\u0105 rze\u017ab\u0119 z drewna, przedstawiaj\u0105c\u0105 g\u00f3ralk\u0119. R\u00f3wnocze\u015bnie poinformowa\u0142 mnie, \u017ce jej w\u0142a\u015bcicielem jest mieszkaniec O\u015bwi\u0119cimia. w kt\u00f3rego domu podczas wojny mieszka\u0142 prof. dr Carl Clauberg, niemiecki ginekolog, przeprowadzaj\u0105cy lekarskie zbrodnicze eksperymenty w KL Auschwitz. Jego rodzina ze swojej posiad\u0142o\u015bci by\u0142a w\u00f3wczas …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15949,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[148],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/Ksi\u0119\u017carczyk1.jpg",300,259,false],"thumbnail":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/Ksi\u0119\u017carczyk1-150x150.jpg",96,96,true],"medium":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/Ksi\u0119\u017carczyk1.jpg",150,130,false],"medium_large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/Ksi\u0119\u017carczyk1.jpg",300,259,false],"large":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/Ksi\u0119\u017carczyk1.jpg",300,259,false],"1536x1536":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/Ksi\u0119\u017carczyk1.jpg",300,259,false],"2048x2048":["https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/Ksi\u0119\u017carczyk1.jpg",300,259,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Adam Cyra","author_link":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/author\/adam-cyra\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Przed kilku laty Marek Ksi\u0119\u017carczyk, prezes Oddzia\u0142u Miejskiego Towarzystwa Opieki nad O\u015bwi\u0119cimiem pokaza\u0142 mi ma\u0142\u0105 rze\u017ab\u0119 z drewna, przedstawiaj\u0105c\u0105 g\u00f3ralk\u0119. R\u00f3wnocze\u015bnie poinformowa\u0142 mnie, \u017ce jej w\u0142a\u015bcicielem jest mieszkaniec O\u015bwi\u0119cimia. w kt\u00f3rego domu podczas wojny mieszka\u0142 prof. dr Carl Clauberg, niemiecki ginekolog, przeprowadzaj\u0105cy lekarskie zbrodnicze eksperymenty w KL Auschwitz. Jego rodzina ze swojej posiad\u0142o\u015bci by\u0142a w\u00f3wczas…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15948"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15948"}],"version-history":[{"count":36,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15948\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37600,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15948\/revisions\/37600"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15949"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15948"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15948"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wprawnymokiemhistoryka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15948"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}